II GSK 3478/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. O. o wstrzymanie wykonania wyroku zawartego w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 1191/16 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: odrzucić wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 1191/16 oddalił skargę J. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lipca 2016 r. nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. J. O. w skardze kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku WSA z dnia 7 czerwca 2017 r., ponieważ charakter podniesionych zarzutów wskazuje na konieczność ponownej weryfikacji wydanego orzeczenia. Ponadto zapłata przez skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. w świetle trudnej sytuacji materialnej pozbawi go środków na utrzymanie rodziny i zaspokojenie bieżących potrzeb. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności wydanych przez organy administracji publicznej i nie dotyczy wyroków sądów administracyjnych. Celem instytucji prawnej uregulowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a więc zapewnienie skarżącemu ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowego przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w toku postępowania kasacyjnego może dotyczyć wyłącznie aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że powołany przepis nie znajduje zastosowania do wyroków sądów administracyjnych, co uzasadnia odrzucenie wniosku jako niedopuszczalnego. Mając na uwadze, że skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem o wstrzymanie wykonania objął zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, to wniosek ten należało odrzucić. (por. stanowisko wyrażone w postanowieniach NSA z dnia: 21 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1955/17, 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 2744/14, ). Należy podkreślić, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje zawieszenia wykonalności wyroku WSA, możliwe jest natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego jedynie w przypadku wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – instytucja taka nie jest przewidziana przez przepisy p.p.s.a. (tożsamą konstatację wyraził NSA w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2013 r., II FSK 3231/12). Jest ona bowiem zbyteczna ze względu na charakter prawny skargi kasacyjnej, która jest środkiem odwoławczym dewolutywnym (przenosi postępowanie z wojewódzkiego sądu administracyjnego do NSA) oraz suspensywnym (jej wniesienie wstrzymuje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia). W myśl art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Natomiast w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wnioskując z treści przepisu, należy stwierdzić, że orzeczenie, które nie ma przymiotu prawomocności nie ma mocy wiążącej, a tym samym nie wywiera skutków prawnych. Wykładnię taką potwierdza systemowe odczytanie przepisów p.p.s.a. W związku bowiem z brakiem prawnej skuteczności nieprawomocnego wyroku, ustawodawca przewidział regulację zawartą w art. 152 p.p.s.a. w myśl którego w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane; rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przepis ten jest następstwem wprowadzenia dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego. Skoro wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest prawomocny, to nie wywołuje on jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności. W tej sytuacji niezbędne jest, aby sąd określił, czy i w jakim zakresie akt lub czynność mogą być wykonane (W. Ryms, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, Warszawa 2003, s. 42; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, Komentarz do art. 152 p.p.s.a. w bazie prawniczej Lex). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wniosek strony jest bezprzedmiotowy, bowiem samo skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej powoduje zawieszenie uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku WSA we Wrocławiu, który tym samym nie wywiera skutków prawnych wynikających z jego sentencji. Cel, do którego zmierza skarżący przy pomocy rozpoznawanego wniosku, jest już osiągnięty, a ponadto sama ustawa p.p.s.a. nie przewiduje podstawy prawnej dla wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o zawieszenie wykonalności wyroku orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, mając na względzie treść art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a. postanowił jak sentencji postanowienia.