II GSK 3715/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-14
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Mirosław Trzecki, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opóźnienie w przekazaniu Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej dokumentów dotyczących transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, stanowi niedopełnienie obowiązku podlegającego karze pieniężnej na podstawie art. 34a pkt 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Opóźnienie w przekazaniu Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej dokumentów dotyczących transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, stanowi niedopełnienie obowiązku podlegającego karze pieniężnej na podstawie art. 34a pkt 1 tej ustawy. Przepis ten należy interpretować łącznie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, który określa termin przekazania informacji. Niewykonanie lub wykonanie z opóźnieniem obowiązku przekazania informacji o zarejestrowanej transakcji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka M sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za niedopełnienie obowiązku przekazania Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej dokumentów dotyczących dwóch transakcji sprzedaży złota. Spółka argumentowała, że opóźnienie w przekazaniu dokumentów nie jest objęte sankcją z art. 34a pkt 1 ustawy, a jedynie brak rejestracji lub brak przekazania dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od M sp. z o.o. na rzecz Ministra Finansów 270 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M sp. z o.o. w W od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2599/16 w sprawie ze skargi M sp. z o.o. w W na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M sp. z o.o. w W na rzecz Ministra Finansów 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lipca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2599/16 oddalił skargę M sp. z o.o. z siedzibą w W (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka" na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [.] października 2016 r. nr [..]. Decyzją tą Minister Rozwoju i Finansów (dalej: "Organ odwoławczy" lub "Minister") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej: "kpa"), w zw. z art. 34c ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 299 – dalej: "ustawa") oraz art. 34a pkt 1 w zw. z art. 21 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a oraz art. 34c ust. 1 i 2 ustawy, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, uchylił w całości decyzję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z [..] kwietnia 2016 r. i po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożył na M. z o.o. z siedzibą w C karę pieniężną w wysokości 700 zł za niedopełnienie obowiązku przekazania Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej (dalej zwanego "Generalnym Inspektorem") dokumentów transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
Zaskarżona decyzja została wydana na skutek stwierdzenia w trakcie kontroli przeprowadzonej w Spółce nieprawidłowości polegającej na niedopełnieniu obowiązku przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących dwóch transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tj.
- transakcji sprzedaży 3 kg złota za kwotę 432.180 zł na rzecz firmy I Sp. z o.o. przeprowadzonej w dniu 29.05.2013 r.
- transakcji sprzedaży 1 kg złota za kwotę 146.290 zł na rzecz firmy T Sp. z o.o. przeprowadzonej w dniu 17.05.2013 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Generalny Inspektor decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 000 zł za niedopełnienie obowiązku o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do twierdzenia Spółki, iż art. 34a pkt 1 ustawy zawierający zamknięty katalog uchybień nie obejmuje sytuacji opóźnienia w przekazaniu dokumentacji o transakcji, Generalny Inspektor stwierdził, iż wskazywanie dodatkowo w penalizowanym artykule terminu na wykonanie obowiązku jest niezasadne, ponieważ został on już określony w innym przepisie ustawy.
Następnie organ wskazał, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej wziął pod uwagę dotychczasową działalność spółki oraz uwzględnił jej możliwości finansowe (spółka za rok 2013 wykazała dochód w wysokości 12.275.327,16 zł a za rok 2014 w wysokości 1.413.150,571 zł).
W odwołaniu od decyzji spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 34a pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 12 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek nałożenia kary pieniężnej w sytuacji braku podstaw umożliwiających jej nałożenie;
2. art. 6, art. 7, art. 8 kpa poprzez nałożenie kary pieniężnej w przypadku, gdy norma prawna art. 34a pkt 1 ustawy nie sankcjonuje ww. uchybienia tj. przekazania z opóźnieniem informacji do Generalnego Inspektora o przeprowadzeniu transakcji, a jedynie brak rejestracji transakcji lub nieprzekazanie Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących transakcji, co skutkuje naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania do działania organów administracji.
Minister Rozwoju i Finansów decyzją z [...] października 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 700 zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister wskazał, że przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze do ustawy jednoznacznie określają zarówno rodzaj transakcji podlegającej przekazaniu (art. 8 ust. 1 ustawy) oraz termin przekazania informacji o tej transakcji (art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy), jak również sankcje administracyjne za niedopełnienie przedmiotowego obowiązku (art. 34a pkt 1 ustawy). Wynika z tego, że instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, powinna przekazać informacje o niej w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego. Przekazanie zatem ww. informacji w późniejszym terminie niż wskazany w ustawie stanowi niedopełnienie obowiązku przekazania dokumentów dotyczących transakcji o którym mowa w art. 34a pkt 1 ustawy.
Minister nie podzielił natomiast stanowiska Generalnego Inspektora, że obowiązek wynikający z art. 34a ust. 1 ustawy nie jest tożsamy z obowiązkiem o którym mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wynikające z art. 34a pkt 1 ustawy przekazywanie Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, odnosi się bezpośrednio do art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, który reguluje termin przekazywania informacji o transakcji, zarejestrowanej zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. A zatem dokumenty zawierające informacje o zarejestrowanej transakcji, przekazywane są do Generalnego Inspektora, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego w formie dokumentu, o którym mowa w rozporządzeniu. Niewykonanie tego obowiązku lub wykonanie obowiązku z opóźnieniem, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, w myśl art. 34a pkt 1 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu Spółki, w którym kwestionuje ona możliwość wszczęcia postępowania przez Generalnego Inspektora na podstawie przekazanych przez NBP wyników kontroli, ponieważ przedmiotowe transakcje zostały przeprowadzone poza działalnością kantorową, organ odwoławczy powołał się na pismo NBP z dnia 15 lipca 2016 r. oraz pismo z dnia 22 sierpnia 2016 r., wskazujące, że transakcje te dotyczyły sprzedaży złota dewizowego oraz przeprowadzone zostały w ramach prowadzonej przez Skarżącą działalności kantorowej w świetle art. 2 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 8 i pkt 13 ustawy Prawo dewizowe. NBP wskazał ponadto, iż na podstawie dokumentacji zgromadzonej w trakcie kontroli nie ustalono, aby celem transakcji kupna lub sprzedaży było zasilenie prowadzonego przez przedsiębiorcę kantoru w złoto dewizowe lub upłynnianie nadwyżek złota dewizowego skupionego w kantorze.
M Sp. z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa wskutek jej wydania po ponownym rozpatrzeniu sprawy z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.
- art. 34a pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek nałożenia kary pieniężnej w sytuacji braku podstaw umożliwiających jej nałożenie na Skarżącą w przypadku przekazania informacji do Generalnego Inspektora o przeprowadzeniu przedmiotowych transakcji, z nieznacznym opóźnienie ustawowego terminu,
- art. 6, art. 7, art. 8 kpa poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą, w przypadku gdy norma prawna art. 34a pkt 1 ustawy nie sankcjonuje ww. uchybienia tj. przekazania z opóźnieniem informacji do Generalnego Inspektora o przeprowadzeniu transakcji, a jedynie brak rejestracji transakcji lub nieprzekazanie Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących transakcji, co skutkuje naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania do działania organów administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zmianami, dalej: "ppsa").
Sąd I instancji w działaniu organów administracji nie dopatrzył się nieprawidłowości. W ocenie WSA ustawa o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu zawiera zamknięty katalog instytucji obowiązanych uczestniczących w obrocie finansowym w zakresie gromadzenia i przekazywania informacji Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej. Skarżąca zalicza się do takich instytucji obowiązanych. WSA wskazał, że zgodnie z przepisem art. 8 ust 1 ustawy instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której równowartość przekracza 15.000 euro, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję. Wprowadzenia transakcji do rejestru transakcji powinno nastąpić w terminie określonym w § 2 ust. 2 Rozporządzenia, który stanowi, że dane do rejestru transakcji wprowadza się bezzwłocznie, nie później jednak niż następnego dnia roboczego po zrealizowaniu transakcji. Na podstawie przepisu art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, informacje o transakcjach zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przekazuje się do Generalnego Inspektora w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego.
Sąd I instancji za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Przyjął wyniki kontroli stwierdzające nieprawidłowości w działalności spółki za zasadne. Uznał też, że Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko w zakresie niedopełnienia przez skarżącą obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji. WSA wskazał, że przywołane powyżej przepisy należy czytać wraz z art. 34a pkt 1 ustawy. Przepisy te dyscyplinują instytucje obowiązane w kwestii realizacji obowiązków ustawowych poprzez określenie terminów, do których obowiązki te winny zostać wykonane. Informacje o transakcjach zarejestrowanych na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy przekazuje się do Generalnego Inspektora w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego.
Zgodnie z art. 34a pkt 1 ustawy instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego, która nie dopełniła obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji, podlega karze pieniężnej.
WSA podzielił stanowisko organu, że przepis art. 12 ust. 2 ustawy należy czytać wraz z art. 34a pkt 1 ustawy. Z przepisów tych wynika, iż instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, powinna przekazać informacje o niej w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego. Przekazanie zatem informacji dotyczących zarejestrowanych transakcji w późniejszym terminie niż wskazany w ustawie (termin 14-dniowy) stanowi niedopełnienie obowiązku przekazania dokumentów dotyczących tej transakcji, o którym mowa w art. 34a pkt 1 ustawy. Zatem instytucja obowiązana, która poinformowała Generalnego Inspektora o zarejestrowanej transakcji z opóźnieniem podlega – stosownie do treści art. 34a pkt 1 ustawy – karze pieniężnej.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organów w kwestii charakteru spornych transakcji.
M sp. z o.o. zaskarżyła wyrok w całości skargą kasacyjną.
Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 34a pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 i w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten należy czytać łącznie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, co skutkowało uznaniem, iż przekazanie informacji dotyczących zarejestrowanych transakcji w późniejszym terminie niż wskazany w ustawie (termin 14-dniowy) stanowi niedopełnienie obowiązku przekazania dokumentów dotyczących tej transakcji, o którym mowa w art. 34a pkt 1 ustawy, a w konsekwencji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie wobec Strony skarżącej, skutkujące nałożeniem przedmiotowej kary pieniężnej.
2) na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa - naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku i brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez Stronę skarżącą w zaskarżonej decyzji;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie skarżonej decyzji, pomimo naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8 kpa poprzez nałożenie kary pieniężnej na Stronę skarżącą, w przypadku gdy norma prawna art. 34a pkt 1 ustawy nie sankcjonuje uchybienia w postaci przekazania z opóźnieniem informacji do Generalnego Inspektora o przeprowadzeniu transakcji, a jedynie brak rejestracji transakcji lub nieprzekazanie Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących transakcji, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, a także poprzez brak dokonania samodzielnej oceny charakteru spornych transakcji, mimo iż Strona skarżąca wskazywała na taką konieczność.
Skarżąca podnosząc te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub o rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ppsa, w sytuacji braku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Wniosła też o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, oraz o zasądzenie na rzecz Strony skarżącej od Ministra Rozwoju i Finansów zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Minister Finansów reprezentowany przez radcę prawnego na rozprawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.
Na podstawie art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną można oprzeć stosownie do art. 174 ppsa na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na wyraźne rozdzielenie w art. 174 ppsa podstaw kasacyjnych, przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. W konsekwencji ocena zasadności zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być skutecznie dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń stanu faktycznego, gdyż te można podważać jedynie w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 ppsa.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Określona w art. 183 § 1 ppsa zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć - działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 ppsa prowadzi zatem do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać bądź konkretyzować zarzutów kasacyjnych, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (wyrok NSA z 31 października 2017 r., I GSK 2343/15, LEX nr 2406293). Jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 ppsa. Tym samym realizowany jest obowiązek nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ppsa, w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnosić się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09; wyroki NSA z 9 listopada 2011 r., II FSK 776/10; z 21 listopada 2012 r., II FSK 32/12).
Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych.
W pierwszej kolejności należało przystąpić do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi, autor skargi kasacyjnej nie zarzuca wadliwego przyjęcia przez organy (i zaakceptowanego przez WSA) stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji. W istocie zarzuty te dotyczą wadliwej – zdaniem Skarżącej – wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Skarżąca wskazuje na art. 6, art. 7 i art. 8 kpa. Są to przepisy określające zasady ogólne postępowania administracyjnego: zasadę działania na podstawie przepisów prawa (art. 6), zasadę stania na straży praworządności, podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa), oraz zasadę działania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 kpa). Skarżąca w istocie nie wskazuje, na czym naruszenie tych ogólnych zasad postępowania miałoby prowadzić, a tym bardziej nie wskazuje, jaki mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie są to więc zasługujące na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa Skarżąca uzasadnia tym, że Sąd I instancji w sposób niezgodny z oczekiwaniami Skarżącej zaakceptował dokonaną przez organy wykładnię i zastosowanie przepisów art. 34a pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Artykuł 141 § 4 ppsa to przepis określający formalne wymogi poprawnie skonstruowanego uzasadnienia wyroku. Zatem przepis ten wymienia wszystkie te elementy, z których musi się składać uzasadnienie. Uczynienie z niego skutecznej podstawy kasacyjnej byłoby możliwe wtedy, gdy uzasadnienie wyroku objętego skargą kasacyjną nie posiadałoby tych elementów. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie występuje. Analiza treści uzasadnienia jednoznacznie potwierdza, że Sąd I instancji uczynił zadość treści art. 141 § 4 ppsa. Z tego powodu rozpoznawany zarzut należało uznać za chybiony. Należy podkreślić, że treść art. 141 § 4 ppsa nie może być łączona z trafnością prezentowanych przez Sąd I instancji twierdzeń w zakresie oceny zarzutów skargi. Uchybienia w tym obszarze stosowania prawa przez Sąd I instancji mogą być kwestionowane w ramach poprawnie stawianych zarzutów materialnych lub procesowych, a nie poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Zatem ani zarzut błędnych ustaleń faktycznych, ani zarzut niewłaściwego zakresu oceny zarzutów skargi, nie mogą być podstawą do przyjęcia, że uzasadnienie wyroku narusza treść art. 141 § 4 ppsa. W tej sytuacji należało uznać, że również zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa był nieuzasadniony.
Wobec niezasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Skarżąca nie podważyła prawidłowości zaakceptowania przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych co do tego, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku przekazania Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej dokumentów transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Należy przy tym zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca stwierdza, że sporne transakcje były przeprowadzone poza działalnością kantorową, jednak nie stawia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa, które pozwalałyby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zakwestionować ustalenia, że transakcje były przeprowadzone w warunkach określonych w art. 8 ustawy.
Wobec niezasadności zarzutów naruszenie przepisów postępowania należało uznać za niewadliwie ustalony stan faktyczny będący podstawą wydania decyzji.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest niezasadny. Zgodnie z art. 34a pkt 1 instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego, która nie dopełnia obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tych transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji podlega karze pieniężnej. Przepis ten przewiduje sankcję administracyjną (karę pieniężną) za jeden z trzech deliktów administracyjnych:
1) niedopełnienie obowiązku rejestracji transakcji, o jakiej mowa w art. 8 ust 1 ustawy;
2) niedopełnienie obowiązku przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej transakcji;
3) naruszenie wymogu przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji.
W odniesieniu do konkretnej transakcji może być popełniony jeden, dwa z tych deliktów lub wszystkie. Nie można uznać, że tylko łączne spełnienie znamion wszystkich tych deliktów stanowiłoby podstawę nałożenia sankcji administracyjnej. Każdy z wymienionych w art. 34 a pkt 1 ustawy obowiązków został nałożony na podmioty obowiązane dla realizacji celów ustawy określonych w jej art. 1. Realizacja tych celów wiąże się również z koniecznością wykonywania obowiązków z zakresie rejestracji transakcji określonych m.in w art. 8 ust. 1 ustawy w określonym w przepisach terminie i trybie w celu umożliwienia uprawnionym organom sprawnego i niezwłocznego zapobiegania zagrożeniom, przed jakimi ma chronić ustawa o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Dlatego też o popełnieniu deliktów z art. 34a pkt 1 ustawy przesądza nie tylko brak wypełnienia obowiązków tam określonych, ale również ich niedopełnienie, to jest wykonanie tych obowiązków z naruszeniem przewidzianego prawem terminu czy trybu ich wykonywania. W odniesieniu do obowiązku przekazywania informacji o transakcjach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy tryb (sposób) i termin przekazywania informacji określa art. 12 ustawy. Dlatego też przepis art. 34 a pkt 1 ustawy należy czytać łącznie m.in. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy w ten sposób, że nieprzekazanie Generalnemu Inspektorowi informacji o transakcjach, o jakich mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, lub z przekroczeniem terminu określonego w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, stanowi niedopełnienie obowiązku podlegającego karze pieniężnej.
Takiej też wykładni przepisów prawa dokonały organy i prawidłowo zaakceptował to Sąd I instancji. Wobec prawidłowej wykładni oraz niewadliwego ustalenia stanu faktycznego należało uznać, że przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 34a pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 i w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu zostały też prawidłowo zastosowane. W konsekwencji należało uznać, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego były nieuzasadnione.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 ppsa
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło