II GSK 3817/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-02-13
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Cezary Pryca, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący międzynarodowy transport drogowy jest zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów, jeśli wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub naruszenie jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika, a kierowca działał w celu prywatnym?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący międzynarodowy transport drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów, nawet jeśli kierowca działał w celu prywatnym lub z powodu okoliczności niezależnych od przewoźnika, jeśli kierowca miał dostęp do pojazdu, towaru i dokumentów przewozowych. Obowiązek zapewnienia zgodności z przepisami spoczywa na przedsiębiorcy, a jego niedopełnienie skutkuje odpowiedzialnością administracyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na wspólników spółki cywilnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy. Kierowca, obywatel Ukrainy, nie posiadał tego dokumentu w momencie kontroli, mimo że przewóz odbywał się na zlecenie spółki. Organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że spółka ponosi odpowiedzialność, ponieważ kierowca miał dostęp do pojazdu, towaru i dokumentów, a okoliczności jego działania (np. rzekoma choroba żony) nie zwalniały przewoźnika z odpowiedzialności. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. i K. K. - wspólników A. s.c. S. K., K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 102/17 w sprawie ze skargi S. K. i K. K. – wspólników A. s.c. S. K., K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza solidarnie od S. K. i K. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 11 lipca 2017 r. sygn. akt. III SA/Lu 102/17 oddalił skargę S.K. i K.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Naczelnik Urzędu Celnego w Zamościu (dalej: "Organ I instancji") decyzją z [...] stycznia 2017 r. nałożył na S.K. i K.K. (dalej: "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 8 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Decyzja została wydana na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej [...] września 2016 r. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w [...]. Kontrola dotyczyła pojazdu użytkowanego przez Skarżących wykonywującego międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Niemiec na Ukrainę. Pojazdem kierował I.S., obywatel Ukrainy. Kierowca, wykonując przewóz na rzecz Skarżących, nie posiadał świadectwa kierowcy. Kierowca odmówił podpisania protokołu i wyjaśnił, że jest pracownikiem firmy Skarżących "[...]". Podał, że jej właściciel zlecił mu transport koncentratów do pieczywa z Niemiec na Ukrainę. I.S. stwierdził, że nie wiedział, że nie wyposażono go w świadectwo kierowcy. Kierowca nie podpisał sporządzonego protokołu z przesłuchania.
Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej (dalej: "Organ odwoławczy") decyzją z [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. W uzasadnieniu Organ odwoławczy przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2016 poz. 1907 ze zm., dalej: "ustawa o transporcie drogowym" lub "utd") i wyjaśnił, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Organ wskazał, że z art. 32a utd wynika, że do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium RP, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. W tym zakresie zastosowanie ma art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U. UE L z 2009 r. nr 300, poz. 72, dalej: "rozporządzenie 1072/2009"). Zgodnie z wyrażoną w tym przepisie zasadą, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz – jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego – świadectwa kierowcy.
Organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu kontroli kierowca I.S. nie posiadał dokumentu w postaci świadectwa kierowcy. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał świadectwo kierowcy [...] października 2016 r.
Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów odwołujących się i wskazał, że data wystąpienia przedsiębiorcy o wydanie świadectwa kierowcy i inne okoliczności z tym związane (oczekiwanie na wydanie takiego dokumentu) nie są istotne w sprawie. Ważne jest, aby w trakcie wykonywania przewozu drogowego kierowca posiadał podczas kontroli świadectwo kierowcy. Organ zwrócił uwagę, że obowiązkiem przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe jest zorganizowanie swojej działalności tak, aby kierowca posiadał wszystkie wymagane prawem dokumenty, a w przypadku ich braku, aby przewóz nie był podejmowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Skarżący wnieśli o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie:
– art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2016 poz. 23, dalej: "kpa") w zw. z art. 92c ust. 1 utd poprzez bezzasadną odmowę przeprowadzenia zgłoszonych przez stronę postępowania administracyjnego dowodów osobowych na okoliczność wystąpienia zdarzeń wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy;
– art. 107 § 3 kpa poprzez jego niezastosowanie i brak wskazania faktów oraz dowodów je popierających, na podstawie których Organ oparł swoje stanowisko w zakresie odmowy zastosowania art. 92c utd;
– art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że "przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa jeżeli wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika", podczas gdy omawiana norma nie usprawiedliwia takiego wniosku.
Skarżący zarzucili, że Organ nie zbadał motywów działania kierowcy i nie wyjaśnił w szczególności czy I.S. działał w celu wykonania przewozu, czy też wykorzystał cudzy pojazd jako swój środek komunikacji, wbrew woli jego właściciela, dla swoich prywatnych celów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej: "ppsa"). WSA powołując się na mające zastosowanie w sprawie przepisy wskazał, że świadectwo kierowcy wydawane jest na wniosek przewoźnika legalnie zatrudniającego kierowcę, będącego obywatelem państwa trzeciego lub legalnie korzystającego z usług kierowcy, będącego obywatelem państwa trzeciego. Świadectwem tym kierowca musi się legitymować, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi.
WSA wskazał, że w trakcie kontroli kontrolowanym pojazdem był wykonywany międzynarodowy przewóz rzeczy na podstawie licencji wspólnotowych udzielonych Skarżącym. Odpisy z licencji kierowca okazał w czasie kontroli. W międzynarodowym samochodowym liście przewozowym CMR – nr [...] i nr [...] dotyczącym przewożonego towaru, przedsiębiorstwo Skarżących (A. K. i S. K.) wskazano jako przewoźnika. Prawidłowe jest zatem ustalenie Organu, że podmiotem wykonującym przewóz byli Skarżący. Nie budzi wątpliwości, że dopiero po zakończeniu kontroli (w dniu [...] września 2016 r.) wydane zostało świadectwo kierowcy nr [...]. Kierowca I.S. był zatrudniony w spółce "A.", z którą zawarł [...] września 2016 r. umowę o pracę. Obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy obciążał Skarżących.
WSA za niezasadne uznał zarzuty, że za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy uznać należy okoliczności i zdarzenia, które spowodowały, że I.S. użył samochodu ciężarowego o nr rej. [...] w dniu [...] września 2016 r. Organ nie miał obowiązku badania motywów działania kierowcy w tak szerokim zakresie, jak tego domagają się Skarżący, w sytuacji, kiedy I.S. jednoznacznie wyjaśnił w trakcie kontroli drogowej, że właściciel firmy zlecił mu transport koncentratów aromatycznych do pieczywa z Niemiec na Ukrainę. Dodatkowe badanie w celu ustalenia, czy I.S. działał w zamiarze wykonania przewozu, czy też wykorzystał cudzy pojazd jako swój środek komunikacji, wbrew woli jego właściciela, dla swoich prywatnych potrzeb kierowcy, byłoby czynnością zupełnie zbędną.
Sąd I instancji uznał, że w sprawie doszło do naruszenia zasad wykonywania przewozu drogowego i transportu towaru. Odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponoszą Skarżący. W ocenie WSA w realiach sprawy brak było podstaw do przyjęcia, że Skarżący są zwolnieni od odpowiedzialności za naruszenie prawa. Nie ma przesłanek do uznania, że wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia. Nie ma w sprawie dowodu, że kierowca I.S., kierując się złym stanem zdrowia swojej żony, użył (wbrew woli Skarżących i bez ich zgody) pojazdu i jechał nim na Ukrainę. WSA podkreślił też, że tego rodzaju kwestia – wobec jednoznacznych ustaleń dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] września 2016 r. – nie mogła być przedmiotem dodatkowego postępowania dowodowego, o co wnoszono w piśmie S.K. z [...] stycznia 2017 r. Również zasadnie Organ odwoławczy uznał, że wniosek dowodowy o przesłuchanie S.K., K.K. i I.S. na okoliczność powstałego naruszenia nie mógł być uwzględniony.
Sąd I instancji stwierdził, że organy słusznie więc przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez Skarżących z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. WSA za prawidłowo określoną uznał też wysokość kary wymierzonej na podstawie art. 92a ust. 1 utd ustawy o transporcie drogowym.
WSA za niezasadne uznał też pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu i instancji Organ bez naruszenia przepisów proceduralnych zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, ocenił wszystkie dowody zgodnie z art. 80 kpa, dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Również uzasadnienie decyzji opowiadało wymogom art. 107 § 3 kpa.
S.K. i K.K. zaskarżyli wyrok WSA w Lublinie w całości skargą kasacyjną. Wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i merytoryczne rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z [...] stycznia 2017 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu z [...] listopada 2016 r. w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona;
2) zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania;
3) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 kpa poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji administracyjnych wydanych w oparciu o niedokładnie ustalony stan faktyczny na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego ze względu na bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Skarżących na okoliczności, wobec których istnienia nie powinni być obciążeni administracyjną karą pieniężna, a prowadzone postępowanie administracyjne powinno być umorzone na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 utd;
b) art. 134 i art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 4 i art. 5 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji administracyjnych wydanych w ramach postępowania administracyjnego, w toku którego Skarżący przedłożył kopię posiadanych przez siebie dokumentów sporządzonych w języku obcym na dowód okoliczności, z których wywodził korzystne skutki prawne, zaś organy administracyjne nie pouczyły strony postępowania, działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, o potrzebie przedłożenia tych dokumentów wraz z ich urzędowym tłumaczeniem, co w konsekwencji wykluczyło poddanie tych dokumentów prawidłowej ocenie w ramach art. 80 kpa; istnienie w aktach sprawy administracyjnej dokumentów sporządzonych wyłącznie w języku obcym wykluczało również możliwość kontroli ich treści i znaczenia dla sprawy przez Sąd pierwszej instancji;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 67 § 2, art. 68 § 2, art. 79 § 2, art. 80 kpa poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji administracyjnych wydanych w ramach postępowania administracyjnego, w toku którego stan faktyczny w zakresie ewentualnego braku odpowiedzialności Skarżących został ustalony i oceniony na podstawie zeznań świadka I.S., złożonych pod nieobecność niepowiadomionych o tej czynności Skarżących, stwierdzonych protokołem niepodpisanym przez świadka, który jako obcokrajowiec nie posługuje się językiem polskim w stopniu zapewniającym komunikatywność, zaś przyczyna odmowy podpisania nie jest odnotowana w protokole przesłuchania przy jednoczesnej odmowie przez organy administracyjne powtórzenia na wniosek Skarżących tego przesłuchania w warunkach, w których na świadka inna służba nie zamierza nałożyć mandatu karnego;
d) art. 141 § 4 ppsa poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy i jego niewystarczające wyjaśnienie przez Sąd pierwszej instancji polegające na braku przytoczenia rzeczywistej treści dokumentów przedłożonych przez Skarżących w toku postępowania administracyjnego pismem z [...] listopada 2016 r. w postaci złożonych na piśmie wyjaśnień I.S. oraz zaświadczenia lekarskiego sporządzonych w języku obcym, nieskonfrontowaniu treści tych dokumentów z resztą istniejącego materiału dowodowego oraz z zakresem żądań dowodowych stron postępowania administracyjnego, nieuwzględnionych przez organy administracyjne, a ponadto brak rzeczywistego wyjaśnienia przyczyn, wobec których powoływane dokumenty nie mogą być uznane za dowód treści w nich zawartych, przedstawiających okoliczności, w jakich doszło do stwierdzonego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji oraz wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
W myśl art. 4 pkt 2 utd międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący tego ustalenia nie kwestionowali. Był to więc przewóz międzynarodowy w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia 1072/2009. Przewożony był towar uwzględniony w towarzyszących przewozowi dokumentach wskazujących na Skarżących jako przewoźnika. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 utd, podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane. Z art. 30a utd wynika, że do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Kwestie szczegółowych zasad wydawania oraz stosowania świadectwa kierowcy reguluje przepis art. 5 rozporządzenia 1072/2009. W myśl art. 5 ust. 2 rozporządzenia 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Niekwestionowanym ustaleniem jest, że kierujący nie miał w czasie kontroli odpisu świadectwa kierowcy, skoro świadectwo to w tym czasie w ogóle jeszcze nie było wydane.
Wszystkie zarzuty stawiane przez Skarżących zmierzają do tego, by wykazać, że kierowca wykonywał przewóz w celach prywatnych, bez wiedzy i woli Skarżących, chcąc jak najszybciej dotrzeć do chorej żony, a więc spełnione zostały przesłanki do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności na podstawie art. 92 c ust. 1 pkt 1 utd.
Należy zauważyć, że zawarte w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd zwroty – dotyczące wpływu na powstanie naruszenia czy możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, wskutek których nastąpiło naruszenie – nie zostały przez ustawodawcę zdefiniowane ani w żaden sposób doprecyzowane. Są zatem pojęciami "nieostrymi", a ratio umieszczenia takich zwrotów w treści przepisu stanowi to, aby miały one zakres możliwy do wypełnienia tylko ad casum. Ukonkretnienie znaczenia przepisu zawierającego takie zwroty następuje zatem nie in abstracto, ale przez uwzględnienie/ocenę stanu faktycznego. Potwierdza to, że ocena czy powoływane przez podmiot wykonujący przewozy okoliczności (w tej sprawie niesporne) świadczą o tym, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a jednocześnie naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć - w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 utd - jest kwestią subsumcji tej regulacji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w orzecznictwie i piśmiennictwie trafnie wskazuje się, że art. 92c ust. 1 pkt 1 utd odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Zasadne jest więc i założenie, że sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, aby do naruszeń nie dochodziło. Treść przytoczonego wyżej przepisu wskazuje przy tym jednoznacznie, że przewiduje on dwie przesłanki egzoneracyjne, a dla zastosowania tej normy prawnej niezbędne jest zaistnienie obydwu przesłanek łącznie (por. R. Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz; wyd. III; publ. LEX/el.2012 r. komentarz do art. 92c i powołane tam orzecznictwo). Zbadanie, czy zaistniały przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 utd niewątpliwie podlega ocenie na tle konkretnych okoliczności sprawy, wykazywanych przez przewoźnika. Okoliczności te - z racji wymogu ich łącznego spełnienia - muszą więc potwierdzać nie tylko, że właśnie z powodu owych okoliczności 1) przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a jednocześnie, że 2) okoliczności tych (z powodu których doszło do naruszenia) nie mógł przewidzieć.
Tymczasem kierowca nie tylko dysponował samochodem przewoźnika, ale również znajdującym się w nim towarem i dokumentami koniecznymi do przewozu. Nie może więc być zwolniony od odpowiedzialności przewoźnik, który dopuszcza do dowolnego dysponowania przez zatrudnianego przez siebie kierowcę: samochodem przewoźnika, towarem powierzonym przewoźnikowi do przewozu i dokumentami towarzyszącymi temu przewozowi. Tym samym osobisty cel wykonywania przewozu przez kierowcę, jego osobista motywacja, nie miały znaczenia dla odpowiedzialności przewoźnika i nie mogły wpływać na zwolnienie go od odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 utd. Tym samym podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które wszystkie zmierzały do wykazania motywacji kierowcy i braku wpływu Skarżących na ujawnione naruszenie w postaci braku świadectwa kierowcy, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Zarówno brak profesjonalnego tłumacza przy przesłuchaniu kierowcy, jak i brak przetłumaczenia dokumentów dotyczących motywacji kierowcy w rzekomo samowolnym wykonaniu przewozu nie miały wpływu na wynik sprawy, co czyni nieuzasadnionymi zarzuty podniesione w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej.
Również nieuzasadniony jest podniesiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa. Ustawodawca w przepisie tym określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Sąd I instancji wyjaśnił motywy, którymi się kierował wydając zaskarżony wyrok, a także wskazał, że nie naruszają one prawa. Niedostateczne w ocenie autora skargi kasacyjnej wyjaśnienia kwestii dokumentów wskazujących na motywację kierowcy do rzekomo samowolnego wykonania przewozu – jak wyżej wskazano – nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem motywacja ta nie była istotna dla uznania odpowiedzialności Skarżących jako przewoźników za delikt administracyjny.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.
O kosztach, jak w punkcie 2 sentencji, postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło