II GSK 40/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska, Sędziowie NSA Jan Grabowski (spr.), Stanisław Biernat, Protokolant Karolina Mamcarz, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 821/05 w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 17 lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 821/05 oddalił skargę W. N. (dalej: skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 17 lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu 11 rodzajów piwa alkoholowego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został wydany w następującym stanie sprawy. W dniach 4-5 stycznia 2005 r. przeprowadzona została kontrola w punkcie handlowym artykułami spożywczymi i przemysłowymi przy ul. O. w S., podczas której stwierdzono oferowanie do sprzedaży 11 rodzajów piwa alkoholowego o łącznej wartości 466,90 zł bez wymaganego zezwolenia. Decyzją z dnia 5 stycznia 2005 r., nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w S. zarządził wycofanie z obrotu 11 rodzajów piwa alkoholowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że sprzedaż napojów alkoholowych bez zezwolenia narusza art. 18 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.), dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości, oraz stanowi naruszenie interesu gospodarczego państwa. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania przyznała, że Urząd Miejski w S. nie przedłużył jej zezwolenia na sprzedaż piwa. Zarzuciła Inspektorowi Wojewódzkiemu, iż w świetle przepisów art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji handlowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25) oraz art. 18 ust. 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, brak było podstaw do wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu 11 rodzajów piwa. Podniosła, że sprzedaż piwa nie narusza bezpieczeństwa lub interesu konsumentów oraz interesu gospodarczego państwa. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia 17 lutego 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w S. z dnia 5 stycznia 2005 r., nr [...]. Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 3 pkt. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% i piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia. Skarżąca bez wątpienia takiego zezwolenia nie posiadała, dlatego też Wojewódzki Inspektor na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o inspekcji handlowej mógł zarządzić w drodze decyzji administracyjnej wycofanie z obrotu 11 rodzajów piwa będących przedmiotem sprzedaży, gdyż wymagał tego interes gospodarczy państwa. W dniu 29 marca 2005 r. W. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej. Zarzuciła rażące naruszenie prawa Głównemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej oraz Urzędowi Miasta w S. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kluczową przesłanką wydania obu decyzji był fakt braku posiadania zezwolenia na sprzedaż piwa. Skarżąca utraciła przedmiotowe zezwolenie na mocy decyzji Urzędu Miasta w S. w dniu 21 listopada 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że organ postąpił słusznie nakazując wycofanie 11 rodzajów piwa z obrotu. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1, 2, 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości sprzedaż napojów alkoholowych może być prowadzona jedynie przez podmioty posiadające zezwolenie. Art. 18- ww. ustawy stanowi, że dochody z opłat za wydane zezwolenia na sprzedaż alkoholu wykorzystywane są na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i nie mogą być przeznaczane na inne cele. W ocenie Sądu pozbawienie gminy dochodów z opłat za zezwolenia na sprzedaż alkoholu narusza interes gospodarczy państwa, poprzez uszczuplenie jego dochodów kierowanych na realizację zadań w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania alkoholizmowi. Sąd stwierdził, że okoliczności cofnięcia zezwolenia nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Decyzję odnośnie cofnięcia zezwolenia skarżąca powinna była skarżyć w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 k.p.a. zawartego w piśmie z dnia 10 października 2005 r., z powodu toczącego się postępowania prokuratorskiego prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w S., a dotyczącego naruszenia prawa wobec osoby skarżącej. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wskazała czego dotyczy postępowanie prowadzone przez prokuraturę i jaki może mieć związek z przedmiotowa sprawą. W. N. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.: - art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, - art. 18- ust 6 i 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. tj.: - art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez pominięcie dowodu z dochodzenia prokuratorskiego w sprawie naruszenia prawa wobec osoby skarżącej przez pracowników Urzędu Miejskiego w S. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Sąd rozpatrywał sprawę fragmentarycznie z naruszeniem zasady równości stron. Sąd w ocenie skarżącej ograniczył się do kwestii formalnych i nie zbadał sprawy od początku, nie odniósł się do zarzutu skarżącej, iż bezprawnie zostały jej cofnięte zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Według skarżącej w rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane i właściwie uzasadnione istnienie którejkolwiek przesłanki umożliwiającej wycofanie z obrotu przedmiotowych produktów alkoholowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Strona skarżąca zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, które zdaniem skarżącej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w szczególności art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponad to skarżąca zarzuca temu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 182 ust. 6 i ust. 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (art. 183 p.p.s.a.), która jednak w niniejszej sprawie nie wchodzi w rachubę. W pierwszej kolejności Sąd rozpatruje zarzuty naruszenia prawa procesowego, a w przypadku, gdy okażą się one bezzasadne - zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Jest faktem bezspornym, niekwestionowanym również przez skarżącą, że oferowała ona do sprzedaży w prowadzonej przez siebie placówce handlowej kilkanaście rodzajów piwa alkoholowego bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 i 3 pkt 1) ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Jak wynika z akt sprawy skarżąca oferowała nielegalnie do sprzedaży piwo od końca 1997 r., kiedy to stała się ostateczna decyzja prezydenta miasta S. z dnia 21 listopada 1997 r. o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia ma sprzedaż piwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej - bardzo lakonicznym i chaotycznym - skarżąca zarzuca Sądowi I instancji rzekome uchybienie procesowe, polegające na nieuwzględnieniu wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Argumentem uzasadniającym taki wniosek miał być, zdaniem skarżącej, fakt, że toczy się postępowanie prokuratorskie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową S. dotyczące naruszenia prawa, jakiego mieli się dopuścić na osobie skarżącej pracownicy Urzędu Miasta, w którym to postępowaniu skarżąca występuje w roli pokrzywdzonej. Zarzut powyższy należy uznać za bezzasadny. Po pierwsze, w przypadku każdej z podstaw fakultatywnego zawieszenia postępowania wymienionych w art. 125 § 1 p.p.s.a., o zawieszeniu decydują względy celowościowe. Celowość zawieszenia postępowania ,w razie zaistnienia okoliczności wymienionych w tym przepisie, pozostawiona jest do oceny sądu, który rozstrzyga m.in., na ile czyn, w sprawie którego toczy się równolegle postępowanie karne, pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem rozpatrywanej sprawy sądowoadministracyjnej. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie postanowił oddalić wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania, skoro nie potrafiła ona wykazać związku przedmiotowego między wskazanym wyżej postępowaniem prokuratorskim a sprawą rozpatrywaną przez Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy zarzut procesowy skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozważenia zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego należy przypomnieć, że zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z 2002 r.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jak wskazano na wstępie skarżąca nie neguje faktu, że oferowała do sprzedaży piwo bez wymaganego zezwolenia, a więc nielegalnie. Ten fakt dał organom Inspekcji Handlowej tytuł do wydania decyzji nakazującej skarżącej wycofanie z obrotu 11 rodzajów piwa alkoholowego na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o inspekcji handlowej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu prawnym wyroku Sądu I instancji, wskazującą na związek przyczynowy, jaki istnieje między wprowadzaniem do obrotu napojów alkoholowych bez wymaganego zezwolenia, a zagrożeniem jakie rodzi taka praktyka dla interesów gospodarczych państwa. Wykazanie istnienia takiego związku dało Sądowi I instancji wystarczającą podstawę do oddalenia skargi na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 17 lutego 2005 r. Wywody skarżącej zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej są, jak wcześniej stwierdzono, niejasne, mało konkretne i nie mogą przekonać o trafności podniesionych zarzutów, dotyczących błędnego rzekomo zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego. Skarżąca twierdzi, że Sąd I instancji ograniczył się do rozpatrzenia jedynie "kwestii formalnych", podczas gdy sprawa ma aspekt szerszy, nie tylko czysto prawny lecz również "słusznościowy"(!). Zdaniem skarżącej Sąd I instancji powinien sięgnąć przy rozpatrywaniu sprawy do "praźródła", jakim miała być wcześniejsza decyzja prezydenta miasta o odmowie wydania jej zezwolenia na sprzedaż piwa. Skarżąca twierdzi wręcz, że na skutek tej decyzji odmownej została postawiona w "stanie wyższej konieczności", a prowadzenie sprzedaży piwa bez zezwolenia stanowiło wyraz obrony "przed naruszeniem prawa na jej osobie przez organ administracji". Sąd I instancji trafnie przyjął, że jego zadaniem była jedynie ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, pod kątem jej legalności (zgodności z prawem), nie zaś pod kątem kryteriów słusznościowych czy celowościowych. Naczelny sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji, że argumenty i zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczące okoliczności w jakich odmówiono jej wcześniej zezwolenia na sprzedaż piwa nie mają w tej sprawie znaczenia, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika aby skarżąca skorzystała z możliwości zaskarżenia tamtej odmownej decyzji na drodze postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Należy wreszcie przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle dokonanych ustaleń, skoro skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.