II GSK 4803/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-18
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Andrzej Kisielewicz, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu odpoczynku, a także za inne uchybienia (np. brak zgłoszenia sprzedaży pojazdów, nieprawidłowe działanie tachografu), została prawidłowo ustalona i uzasadniona przez organy administracji oraz sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna w części dotyczącej naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców (nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących przerw) oraz w zakresie braku należytego ustalenia stanu faktycznego co do daty sprzedaży pojazdów, co miało wpływ na prawidłowość nałożenia kary. Sąd uchylił wyrok WSA i decyzję organu odwoławczego, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
W przedsiębiorstwie A. M. przeprowadzono kontrolę, w wyniku której nałożono kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczące czasu pracy kierowców, czasu odpoczynku, braku wpisów na wykresówce, niezgłoszenia zmian danych w licencji oraz nieprawidłowego działania tachografu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uznając ją za zasadną w części dotyczącej nieprawidłowego zastosowania przepisów o przerwach oraz braku wystarczających ustaleń faktycznych co do dat sprzedaży pojazdów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 323/16 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. M. 2362 (dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] W przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddalił skargę w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniach [...] stycznia 2014 r. – [...] marca 2014 r., została przeprowadzona kontrola w przedsiębiorstwie A. M. (dalej strona, skarżący, skarżący kasacyjnie). W wyniku tej kontroli Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. karę pieniężną w wysokości 15000 zł. Po rozpoznania odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] czerwca 2015 wydał decyzję, którą uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym przeanalizowaniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] nałożył na przedsiębiorcę karę w wysokości 8000 zł., zarzucając naruszenie lp. 6.3.6.4, lp. 8.4, lp. 6.1.4, lp. 5.4, 5.4.1, 5.4.2, lp. 5.2, 5.2.1, 5.2.2, lp. 5.3, 5.3.1, 5.3.2, lp. 1.4, załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. dalej utd).
Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 7 700 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji w jego wstępnej części wyjaśnił przepisy, które miały w sprawie zastosowanie, dalej opisał każde z zarzucanych stronie naruszeń, a także odniósł się argumentów odwołania.
1. Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: lp. 5.2 załącznika nr 3 do utd, organ przywołał treść art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., wskazał, iż z danych zgromadzonych na karcie kierowcy R. J. wynika, że:
- w dniu 19.11.2013 r. kierowca prowadził pojazd od godziny 07: 02 do godziny 17:45. Oznacza to, że przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 19 minut, łącznie prowadząc pojazd przez 7 godzin i 19 minut. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentu wykresówki, wydruku, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W związku z powyższym zasadne jest wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 1350 zł.
- w dniu 25.11.2013 r. kierowca prowadził pojazd od godziny 11:39 do godziny 20:41. Oznacza to, że przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny i 11 minut, łącznie prowadząc pojazd przez 7 godzin i 41 minut. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentu wykresówki, wydruku, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. W związku z tym zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 1350 zł.
Biorąc pod uwagę powyższe, łączna kara pieniężna, za naruszenie lp. 5.2 załącznika nr 3 do utd, wyniosła 2700 zł.
2. Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku: lp. 5.3 załącznika nr 3 do utd, organ przywołał treść art. 8 ust. 1-4 i 8 Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., według którego kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku.
Wskazano, że z danych cyfrowych wynika, że kierowca W. J. w dniu 29.10.2013 r. o 22:27 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, odebrał odpoczynek dzienny od godziny 15:04 w dniu 30.10.2014 r. do godziny 22:27 w dniu 30.10.2014 r. w wymiarze 7 godzin i 23 minut, a w tym przypadku koniecznym było odebranie nieprzerwanego odpoczynku w wymiarze 9 godzin, w ramach odpoczynku regularnego dzielonego. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 37 minut. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentu, wykresówki, wydruku, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu wymaganych przerw lub odpoczynków. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości 300 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
3. Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku: lp. 5.4 załącznika nr 3 do utd. Na podstawie danych cyfrowych z kart kierowców stwierdzono, że kierowca R. J. po wykorzystaniu regularnego odpoczynku tygodniowego rozpoczął prowadzenie pojazdu dnia 14.10.2013 r. o godzinie 07:17. Rozpoczęcie następnego odpoczynku tygodniowego powinno odbyć się najpóźniej po sześciu okresach 24 godzinnych licząc od poprzedniego odpoczynku tygodniowego. Następny prawidłowy odpoczynek powinien odbyć się o godzinie 07:17 20.10.2013 r. Najdłuższy nieprzerwany odpoczynek, który kierowca powinien odebrać w okresie od 14.10.2013 do 20.10.2013 r., powinien wynosić 24 godziny, podczas gdy kierowca odebrał jedynie 14 godzin i 6 minut, od godziny 16:28 w dniu 17.10.2013r. do godziny 06:34 dnia 18.10.2013 r. Oznacza to, że kierowca skrócił minimalny dopuszczalny okres wypoczynku tygodniowego o 9 godzin i 54 minutę. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych prawidłowych przerw lub odpoczynków.
Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy uznał, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 950 zł. została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
4. Odnośnie naruszenia polegającego na: braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów - daty lub miejsca zakończenia używania wykresówki - za brak każdej danej: lp. 6.3.6.4 załącznika nr 3 do utd, organ powołał art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 lutego 2014 r. nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 /..../ (Dz. Urz. UE L 2014.60.1). Nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z powyższych przepisów stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej za naruszenia określone w załączniku nr 3 do utd. Kara za naruszenie wynosi 50 zł i w ocenie organu w okolicznościach niniejszej sprawy została słusznie nałożona. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ stwierdził, bowiem, że wykresówka kierowcy C. P. z dnia 9/10.10.2013 r. nie zawiera wpisu dotyczącego miejscowości, w której kierowca zakończył używanie wykresówki.
5. Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych, o których mowa w art. 7a utd w wymaganym terminie: lp. 1.4 załącznika nr 3 do utd, podniesiono, że w myśl art. 14 ust. 1 utd, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a utd nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Dalej wskazał, że lp. 1.4. załącznika nr 3 do utd, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800 zł, niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a utd, w wymaganym terminie. Stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący nie zgłosił faktu sprzedaży 4 samochodów: Mercedes Actros nr rej. [...], VOLVO FH12 nr rej. [...], MAN nr rej. [...], Mercedes Actros nr rej. [...], w terminie 28 dni, wobec czego została nałożona na niego kara. Wydana licencja obejmowała 14 pojazdów natomiast przedsiębiorca posiadał jedynie 10.
6. Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji: Ip.6.1.4 załącznika nr 3 do utd, organ wskazał, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że:
- w okresie od 1.10.2013r do 28.11.2013r pojazd o nr. rej. [...], w którym był zainstalowany tachograf analogowy, urządzenie rejestrujące, w nieprawidłowy sposób rejestrowało wszystkie wymagane aktywności. Z analizy wykresówek wynika, iż urządzenie rejestrujące nieprawidłowo rejestrowało wymagane aktywności, powoduje to niemożliwość określenia czy kierowca w danym czasie wykorzystuje odpoczynek, przerwę czy też inna pracę. Z protokołu przesłuchania świadka w osobie skarżącego wynika, że przez prawie dwa miesiące od 1.10.2013 r. do 28.11.2013 r. C. P. nie zdawał wykresówek, z których korzystał.
- w okresie od 2.10.2013r do 15.11.2013r pojazd o nr. rej. [...], w którym był zainstalowany tachograf analogowy, urządzenie rejestrujące, w nieprawidłowy sposób rejestrowało wszystkie wymagane aktywności. Z analizy wykresówek wynika, iż urządzenie rejestrujące nieprawidłowo rejestrowało wymagane aktywności, wobec czego nie jest możliwe stwierdzenie czy kierowca wykorzystywał odpoczynek, przerwę czy też wykonywał inną pracę, a także nie jest możliwe stwierdzenie ile kilometrów przejechał pojazd. Z protokołu przesłuchania świadka w osobie skarżącego wynika, że przez półtora miesiąca od 02.10.2013 r. do 15.11.2013 r., kierowcy nie zdawali wykresówek, z których korzystali.
Wobec czego zasadne stało się nałożenie kary przewidzianej przez lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do utd, w wysokości 2000 zł.
7. Odnośnie naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców: lp. 8.4 załącznika nr 3 do utd, organ podniósł, że z analizy danych cyfrowych i zaświadczenia o prowadzeniu pojazdów wynika, że kierowca R. J.:
- w dniu 22.11.2013 r. w godzinach od 7:34 do 14:21 przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 9 minut, wobec czego prowadził pojazd przez 6 godzin i 9 minut w ciągu dnia. Kierowca rozpoczął prowadzenie pojazdu o godzinie 07:34 wykonywał go do 10:40, następnie zrobił 28 minutową przerwę, po której prowadził pojazd do 14:21 w tym samym dniu. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od wymaganych przez prawo przerw.
- w dniu 14.10.2013 r. w godzinach od 7:17 do 14:37 przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 6 minut, wobec czego prowadził pojazd przez 7 godzin i 1 minutę w ciągu dnia. Kierowca rozpoczął prowadzenie pojazdu o godzinie 07:17 wykonywał ją do 14:37, w tym dniu kierowca nie odebrał żadnej przerwy. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od wymaganych przez prawo przerw.
- w dniu 18.10.2013 r. w godzinach od 6:34 do 18:45 przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 6 godzin i 2 minuty, wobec czego prowadził pojazd przez 12 godzin i 2 minuty w ciągu dnia. Kierowca rozpoczął prowadzenie pojazdu o godzinie 06:34 wykonywał ją do 18:45, w trakcie pracy nie zrobił on żadnej przerwy. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od wymaganych przez prawo przerw.
Odnośnie naruszenia lp. 8.4 załącznika nr 3 do utd popełnionego przez A. S. w dniu 24.07.2013 roku, organ odwoławczy stwierdził, iż kierowca istotnie przekroczył czas pracy bez wymaganej przerwy, jednakże w chwili popełniania tego wykroczenia nie obowiązywały jeszcze sankcje za to naruszenie w ustawie o transporcie drogowym.
Wobec zaistniałych okoliczności organ uznał ze zasadne nałożenie kary wynikającej z lp. 8.4 załącznika nr 3 do utd, w wysokości 900 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 utd ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
W jego ocenie skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji, w tym również te oparte na protokole zeznań kierowcy. Wszystkie okoliczności sprawy związane ze stwierdzonymi naruszeniami były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w niewłaściwej organizacji pracy i celowym nieprzestrzeganiu obowiązujących przepisów. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za niezasadną i wobec braku naruszeń prawa procesowego i materialnego oddalił ją na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.")
W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu pranego. Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżący - będący adresat zaskarżonej decyzji - był podmiotem wykonującym przewozy drogowe w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W dniach [...].1.2014 - [...].03.2014, została przeprowadzona kontrola w przedsiębiorstwie skarżącego w zakresie spełnianie obowiązków wynikających z uregulowań ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
WSA wskazał, że jak wynika z akt sprawy, zapisów protokołu kontroli, analizy urządzenia rejestrujące aktywność kierowców, w sprawie stwierdzono szereg - następujących naruszeń przepisów o transporcie drogowym i warunków wykonywania tego transportu.
1. Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
2. Skrócenie dziennego czasu odpoczynku.
3. Skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku.
4. Nie udzielenia przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
5. Brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów.
6. Nie zgłoszenie zmiany danych zawartych w licencji.
7. Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenia rejestrujące lub cyfrowe bez wymaganego sprawdzania okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
W ocenie Sadu I instancji, w sprawie trafnie uznano, że żadna z wskazanych przyczyn złamania norm czasu pracy, czasu odpoczynku, wadliwości urządzenia rejestracyjnego, nie może zostać zakwalifikowana, jako taka okoliczność niezależna od woli przedsiębiorcy, na którą on nie miał wpływu i nie mógł przewidzieć. Bowiem pomyłki kierowców przy obliczaniu swojego czasu pracy, błędy przy zapisach na urządzeniach rejestrujących nie są związane z przewozem, na których powstanie przedsiębiorca nie miał wpływu. Nie można mówić w ich przypadku o zdarzeniach i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Działania bowiem kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę nie mogą być zakwalifikowane, jako okoliczności spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. Są to okoliczności mające ścisły związek ze sposobem organizacji i dyscypliny pracy przedsiębiorstwa a więc okoliczności, na które strona skarżąca ma oczywisty wpływ.
Dalej stwierdził, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, iż ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Ma ona charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet, jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Niewątpliwie domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone, ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 utd spoczywa na przedsiębiorcy. Na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Dokumentacja potwierdzająca prawidłową pracę przedsiębiorstwa powinna być dostępna w przedsiębiorstwie już w trakcie kontroli. Tylko w ten sposób na jej podstawie można wyraźnie stwierdzić, czy przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów, a także prawidłowe zasady wynagradzania zniechęcające do naruszenia przepisów w zakresie transportu drogowego.
W sprawie skarżący nie wykazał, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Stwierdzone, bowiem naruszenia dotyczy de facto braku organizacji i nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców czasu pracy i odpoczynku
Sąd I instancji nie dopatrzył się także naruszenia norm postępowania wskazanych w skardze. W szczególności dokonano zgodnie z art. 7, 77 § 1 K.p.a. prawidłowych czynności procesowych służących dokonaniu koniecznych ustaleń faktycznych, w stopniu wystarczającym do niewadliwego rozpoznania sprawy. Dokonując ich analizy nie przekroczono granic swobodnej oceny po myśli art. 80 K.p.a., uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Stronie zagwarantowano aktywny udział w postępowaniu.
W skardze od powyższego wyroku wniesionej przez A. M. zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie norm prawnych, tj.
1. Art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 utd oraz Lp. 1.4, 8.4, 6.1.4, i 5-2 załącznika nr 3 do utd, poprzez przyjęcie, iż organy administracji dokonały właściwej subsumpcji stanu faktycznego do stanu prawnego;
2. Art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców w zw. z art. 27 ust. 4 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez błędne zastosowanie tych przepisów w sprawie,
II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 15 Kpa i jego konkretyzację art. 127 Kpa, przez przyjęcie, że organy administracji przeprowadziły niezbędne postępowanie dowodowe w toku ponownego postępowania odwoławczego,
2. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, poprzez przyjęcie, że zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek ustawowych prowadzących do ukarania z Lp. 1.4, 8.4, 6.1.4, i 5.2 załącznika nr 3 do utd została zbadana wystarczająco wnikliwie przez organy administracji,
3. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż jasno sformułowano uzasadnienie decyzji w zakresie naruszenia określonego pod Lp. 6.1.4 i 8.4 załącznika nr 3 do utd,
4. Błędną subsumpcję stanu faktycznego do normy sanacyjnej, poprzez nałożenie kary za niezgłoszenie organowi w odpowiednim terminie faktu sprzedaży czterech pojazdów, bez oceny zgłaszanych istotnych okoliczności,
5. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organy administracji rozpatrzyły sprawę w jej całokształcie, w sytuacji, gdy brakuje odniesienia organu odwoławczego do argumentów strony podniesionych w toku całego postępowania administracyjnego,
6. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż organy administracji dostatecznie wyjaśniły istotę sprawy i przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, a także przyjęcie, iż organy administracji dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów sankcyjnych określonych pod Lp. 8.4 i 6.1.4 załącznika nr 3 do utd w sytuacji, w której nie została wypełniona ich dyspozycja,
7. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa i art. 107 § 3 Kpa, poprzez przyjęcie, iż organy administracji dokonały dostatecznej staranności w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
8. Art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 7 Kpa i art. 77 Kpa, poprzez przyjęcie, iż zasadnicza w tej sprawie kwestia spełnienia przesłanek faktycznych prowadzących do ukarania przedsiębiorcy z Lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do utd, została zbadana wyczerpująco przez organy administracji.
Wobec powyższego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o:
1. Uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu;
2. Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ nie skorzystał z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jest zasadna, przy czym nie wszystkie zarzuty mają uzasadnione podstawy.
W postępowaniu administracyjnym organ I instancji ustalił, że z analizy danych cyfrowych i zaświadczenia o prowadzeniu pojazdów wynika, iż kierowca R. J. w dniach 14 i 18 października 2013 r. oraz 22 listopada 2013 r. przekroczył maksymalny czas pracy kierowcy bez wymaganej przerwy, której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, stosownie o: 1 godzinę i 6 minut, 6 godzin i 2 minuty oraz 19 minut. Skutkowało to nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości po 300 zł za każde naruszenie, łącznie 900 zł., w oparciu o lp. 8.4 załącznika nr 3 do utd.
Organ II instancji odnosząc się do naruszenia polegającego na nieudzieleniu przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców wskazał, że z analizy danych cyfrowych i zaświadczenia o prowadzeniu pojazdów wynika, iż kierowca R. J. w dniach 14 i 18 października 2013 r. oraz 22 listopada 2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy stosownie o: 1 godzinę i 6 minut, 6 godzin i 2 minuty oraz 9 minut. Wobec tych ustaleń organ II instancji uznał za zasadne nałożenie kary pieniężnej wynikającej z lp. 8.4 załącznika nr 3 do utd, w wysokości 900 zł. Stanowisko to w pełnił zaakceptował Sąd I instancji.
W ocenie NSA skarżący kasacyjnie zasadnie zakwestionował powyższe stanowisko WSA. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku, gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające, co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Nieudzielenie przerwy, o której mowa w tym artykule sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 300 zł za każde naruszenie (lp. 8.4. załącznika nr 3 do utd).
Natomiast w myśl art. 7 Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej rozporządzenie 561/2006) po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – o czas powyżej 15 minut - wysokość kary pieniężnej wynosi 150 zł, a za każde następne rozpoczęte 30 minut - wysokość kary pieniężnej wynosi 200 zł (lp. 5.2.1. i 5.2.2. załącznika nr 3 do utd).
W świetle wyżej przywołanych przepisów, konsekwencją stwierdzenia przez organ II instancji, że kierowca R. J. w dniach 14 i 18 października 2013 r. oraz 22 listopada 2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy, winno być nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w oparciu o art. 92a ust. 1 i 6 utd w związku z lp. 5.2.1. i 5.2.2. załącznika nr 3 do utd, nie zaś akceptacja nałożenia kary pieniężnej wynikającej z lp. 8.4. załącznika nr 3 do utd, w wysokości 900 zł.
Nałożenie kary pieniężnej w oparciu o lp. 8.4 załącznika nr 3 do utd byłoby zasadne, gdyby organ II instancji przyjął za organem I instancji, że kierowca R. J. w wyżej określonych dniach przekroczył maksymalny czas pracy kierowcy bez wymaganej przerwy, której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Uchybienie to zaakceptowane Sąd I instancji stanowi naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, jednocześnie skutkujące naruszeniem prawa materialnego. Dlatego też za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 92a ust. 1 i 6 utd oraz lp. 5.2. i 8.4. załącznika nr 3 do utd, a także zawarte w pkt I. 2) w petitum skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za zasadny uznać należy zarzut niepełnego zebrania materiału dowodowego w zakresie zarzucanego skarżącemu kasacyjnie uchybienia związanego z niezgłoszeniem zmiany danych zawartych w licencji wynikających z faktu w sprzedaży przez niego 4 pojazdów, co skutkowało nałożenie na niego kary pieniężnej w oparciu o art. 92a ust. 1 i 6 utd w związku z l.p. 1.4. załącznika nr 3 utd.
Wskazać należy, że stosownie do art. 14 ust. 1 utd, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgodnie art. 7a ust.2 utd, wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera m.in. określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego. W myśl art. 7a ust. 7 utd, po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przedkłada do organu, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: 1) markę, typ; 2) rodzaj/przeznaczenie; 3) numer rejestracyjny; 4) numer VIN; 5) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie zgodnie z lp. 1.4 załącznika nr 3 do utd sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 800 zł.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, że skarżący kasacyjnie nie zgłosił faktu sprzedaży 4 samochodów w terminie 28 dni, ponieważ wydana licencja obejmowała 14 pojazdów, natomiast skarżący kasacyjnie posiadał jedynie w czasie kontroli 10 pojazdów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stwierdzenie jest, co najmniej przedwczesne. Wskazać należy, że w informacji udzielonej przez Starostwo Powiatowe w [...] wynika, że licencje udzielone skarżącemu kasacyjnie zawierała wykaz 14 pojazdów. W czasie kontroli skarżący kasacyjny przedstawił jedynie 10 dowodów rejestracyjnych pojazdów twierdząc, że pozostałe sprzedał. Jednakże ani decyzji organu I jak i II instancji nie zawiera ustaleń dotyczących dokładnej daty sprzedaży poszczególnych pojazdów. Brak określenia daty sprzedaży poszczególnych pojazdów uniemożliwia kontrolę czy rzeczywiście skarżący kasacyjnie uchybił terminowi do zgłoszenia zmian danych zawartych w jego licencji i czy w związku z tym zasadnie została nałożona na niego kara pieniężna w wysokości wynikającej z lp. 1.4 załącznika nr 3 do utd. Wskazane braki w ustaleniach stanu faktycznego organu, zaakceptowane przez Sąd I instancji powodują, że za zasadny należy uznać zarzut naruszenie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c w związku z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostały zarzuty skargi kasacyjnej nie mają uzasadnionych podstaw.
Wskazać należy, że w czasie kontroli przeprowadzonej u skarżącego kasacyjnie organ stwierdził w dwóch pojazdach zainstalowane tachografy analogowe, urządzenia rejestrujące w nieprawidłowy sposób wszystkie wymagane aktywności. W jednym z pojazdów dotyczyło to okresu od 1 października 2013 r. do 28 listopada 2013 r., zaś w drugim pojeździe to okres od 2 października 2013 r. do 15 listopada 2013 r.
W myśl § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych sprawdzanie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, wykonuje się nie rzadziej, niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzania lub tabliczki pomiarowej. Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł (lp. 6.1.4 załącznika nr 3 utd).
Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji.
Przytoczony przepis regulują obowiązki skarżącego kasacyjnie, jako przedsiębiorcy, w zakresie instalowania, użytkowania, sprawdzania poprawności działania i funkcjonowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Z przepisów wyżej wskazanych wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca odpowiedzialny jest za sprawdzanie i kontrolę poprawności działania urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się od tego obowiązku. Stąd też bez znaczenia jest, czy kontrole przeprowadzi sam, czy też zleci przegląd tachografu profesjonalnej firmie. Odpowiedzialność za stan urządzenia (tachografu) w pojeździe jest odpowiedzialnością za skutek i ma ona charakter obiektywny. Przedsiębiorca odpowiedzialny jest więc nie tylko za sprawdzanie i kontrolę poprawności działania tachografu, ale także mając prawny obowiązek zapewnienia, by zatrudniani przez niego kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, ciąży na nim obowiązek zapewnienia właściwego użytkowania tachografów przez swoich kierowców.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że z zeznań samego skarżącego kasacyjnie wynika, iż kierowca C. P. nie zdawał wykresówek, z których korzystał w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...], od 1.10.2013 r do 28.11.2013 r. W przypadku zaś pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] kierowcy prowadzący go nie zdawali wykresówek, z których korzystali od 2.10.2013 r. do 15.11. 2013 r. Świadczy to o tym, że skarżący kasacyjnie nie egzekwował od kierowców zdawania wykresówek i w sposób niewłaściwy kontrolował pracę urządzeń rejestrujących co efekcie doprowadziło do sytuacji, w której kierowcy w okresach wyżej wskazanych wykonywali przejazdy pojazdami wyposażonymi w tachografy, które nie rejestrowały wszystkich wymaganych elementów. W konsekwencji niewłaściwej organizacji pracy w przedsiębiorstwie w zakresie kontroli stanu urządzeń rejestrujących w pełni obciążają skarżącego kasacyjnie, wobec czego za zasadne należy uznać nałożenie na niego kary pieniężnej w oparciu o art. 92a ust. 1 i 6 utd w związku z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 utd. Zarzuty skarżącego kasacyjnie w tym zakresie stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu zaakceptowanymi przez Sąd I instancji.
Za niezasadny uznać należy także zarzut, odnosząc się do naruszenia dotyczącego przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w dniu 19 listopada 2013 r. Według skarżącego kasacyjnie brak zaliczenia przerwy w okresie od godziny 7:10 do 7:58 oraz 12:02 do 12:32 w dniu 19 listopada 2013 r. wynikał z błędu ustawienia selektora aktywności przez kierowcę R. J. W świetle ustaleń dokonanych przez organy powyższym twierdzeniom nie można dać wiary. Zatrudniani przez skarżącego kasacyjnie kierowcy posiadali wymagane uprawnienia i byli odpowiednio przeszkoleni, na co sam skarżący kasacyjnie wskazał w swoich zeznaniach. Analiza kolejnych dni pracy kierowcy R. J. dowodzi, że posiadał od umiejętności prawidłowego operowania selektorem, a brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o nieprawidłowości w rejestracji czasu pracy kierowcy. Uwzględnić należy także fakt, że w toku kontroli skarżący kasacyjnie nie wskazał na dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu wymaganych przerw lub odpoczynków.
Mając na względzie wyżej zaprezentowaną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uwzględnił skargę kasacyjną uchylając zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 w związku z art. 209 p.p.s.a. Na zasądzoną w kwotę 2362 zł składa się: wpis od skargi - 308 zł, wpis skargi kasacyjnej - 154 zł, opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - 1800 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło