II GSK 5138/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 523/16 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 11 października 2016 r., pozostawił bez rozpoznania skargę T.Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 30 sierpnia 2016 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Do skargi na powyżej opisane rozstrzygnięcie skarżąca załączyła m.in. kserokopię pisma Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego z 25 lipca 2016 r. (informacja o odrzuceniu wniosku) oraz protest, podpisany przez prezesa zarządu Spółki J. B., nie zawierający prezentaty organu potwierdzającej, że jest to oryginał protestu. W związku z powyższym Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, dokumentacji poprzez wniesienie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem, w sposób określony w art. 48 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej p.p.s.a.), informacji o odrzuceniu wniosku oraz protestu z 17 sierpnia 2016 r. Jednocześnie skarżąca została pouczona o prawnych konsekwencjach niezastosowania się do wezwania - pozostawienie skargi bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącej prawidłowo w dniu 27 września 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 4 października 2016 r., skarżąca przedłożyła oryginał protestu i wniosła o wydłużenie zakreślonego przez Sąd 7 – dniowego terminu na przedłożenie oryginału lub odpisu poświadczonej za zgodność informacji o odrzuceniu wniosku (pisma Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego z 25 lipca 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pozostawiając skargę bez rozpoznania na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. poz. 1146, dalej jako ustawa wdrożeniowa), stwierdził, że skarga w przypadku nieuwzględnienia protestu jest wnoszona wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dokumentacja, obejmuje m.in. wniesiony protest, informację o nieuwzględnieniu protestu wraz z ewentualnymi załącznikami i jest wnoszona w oryginale lub w postaci uwierzytelnionej kopii. Zgodnie z art. 48 § 3 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, zamiast oryginału dokumentu, strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą patentowym. W przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego, sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżąca, pomimo wezwania, Spółka nie złożyła w zakreślonym terminie kompletnej dokumentacji, spowodowało to pozostawienie jej bez rozpoznania. Ponadto Sąd I instancji wyjaśnił, że siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany, dlatego też wniosek skarżącej o przedłużenie tego terminu, nie mógł odnieść skutku. T.Sp. z o.o. w K. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 61 ust. 4 i ust. 6 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 61 ust. 7 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 48 ust. 1 i 3 p.p.s.a. poprzez pozostawienie skargi bez rozpoznania, podczas gdy skarżący przedłożył wraz ze skargą komplet dokumentacji, z treści tejże dokumentacji wynikało, że złożona kopia pisma w postaci Informacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 lipca 2016 r. o odrzuceniu wniosku, odpowiada treści oryginału oraz wykazał, dlaczego bez własnej winy nie jest w stanie przedstawić oryginału tego dokumentu; 2. art. 64 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 48 § 1 p.p.s.a. poprzez odmowę skarżącemu wyrażenia zgody na przedłożenie oryginału brakującego dokumentu po upływie wyznaczonego przez Sąd terminu, jednakże jeszcze przed rozprawą. Pismem z dnia 21 listopada 2016 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną Sąd I instancji bezzasadnie pozostawił jej skargę bez rozpatrzenia, podczas gdy skarżąca przedłożyła komplet dokumentacji, ponadto nie można pominąć, że ustawa wdrożeniowa odwołuje się w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pominął art. 48 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym mógł wyrazić zgodę na przedstawienie oryginału brakującego dokumentu w terminie późniejszym, ale jeszcze przed rozprawą. Ze stanowiskiem skarżącej spółki nie można się zgodzić. Stosownie do art. 61 ust. 8 w zw. z ust. 1, 2, 5 i 7 tego artykułu ustawy wdrożeniowej sądy administracyjne sprawują kontrolę nad oceną projektów zgłaszanych do dofinansowania w trybie tej ustawy . Z uwagi na specyfikę materii, tj. konieczność sprawnego rozdziału środków przeznaczonych na dofinansowanie ustawodawca wprowadził liczne odrębności proceduralne, regulujące postępowanie sądowoadministracyjne. Mają one zapewnić szybkość postępowania sądowego i sprawić, aby sądowa kontrola legalności działalności organów rozdzielających pomoc jej nie zablokowała i nie osłabiała sprawności rozdziału środków. Jednocześnie, przy dokonywaniu interpretacji przepisów dotyczących odrębności proceduralnych, zawartych w ustawie wdrożeniowej należy mieć na względzie, że kontrola sądowoadministracyjna ma być realna, a przewidziane ustawą wymogi formalne mają na celu jedynie zapewnienie szybkości działania sądu, jednakże bez ograniczenia prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Stosownie zatem do treści art. 61 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej (która w zakresie zasad realizacji programów operacyjnych polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 zastąpiła ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju [Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.dalej u.z.p.p.r.], regulującą w szczególności kwestie związane z wdrażaniem funduszy polityki spójności w perspektywie finansowej 2007-2013) w przypadku nieuwzględnienia protestu – wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., w terminie 14 dni od otrzymania informacji o wyniku rozpatrzenia protestu, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie – bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W ustępie 3 artykułu 61 wskazano, co obejmuje pojecie kompletna dokumentacja, i jest to m.in.: wniosek o dofinansowanie projektu, informacja o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 46 ust. 3, wniesiony protest, informacja o wynikach rozpatrzenia protestu. Dokumentacja jest wnoszona w oryginale lub uwierzytelnionej kopii (ust. 4). Przepis art. 61 ust. 2 i 3 ustawy wdrożeniowej stanowi odwzorowanie art. 30c ust. 2 i 2a u.z.p.p.r., w brzmieniu nadanym nowelizacją tej ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r., co wiązało się z zastrzeżeniami co do konstytucyjności poprzedniego uregulowania oraz wątpliwościami co do zakresu dokumentacji potrzebnej do rozstrzygnięcia sporu (por. Jacek Jaśkiewicz, Komentarz do art. 61 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, opubl. Lex/el, 2014 oraz podane tam orzecznictwo). Nie budzi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wątpliwości, że skarżąca nie dołączyła kompletnej dokumentacji – w rozumieniu art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej. Mimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi – dokonanego prawidłowo doręczonym stronie pismem z dnia 22 września 2016r. - w dalszym ciągu nie została złożona informacja o odrzuceniu wniosku w oryginale lub odpisie poświadczonym za zgodność z oryginałem, stosownie do treści art. 48 ust. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej. Właściwie zatem, Sąd I instancji uznając, że 7 – dniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi, jako termin ustawowy, nie podlegał przedłużeniu, stwierdził, iż skarga wniesiona bez kompletnej dokumentacji, zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy wdrożeniowej musiała zostać pozostawiona bez rozpatrzenia. Nie zmieniają tej oceny argumenty zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, mające świadczyć o braku winy skarżącej w niedołączeniu żądanej informacji w terminie. Te argumenty mogłyby bowiem zostać powołane jako uzasadnienie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, nie stanowią natomiast wystarczających przesłanek do uznania, że skarga braków formalnych nie posiadała. Nie jest również trafny drugi z zarzutów skargi kasacyjnej, w którym kasator dowodzi, że Sąd I instancji mógł, bez zbędnego formalizmu, wyrazić zgodę skarżącemu na przedstawienie oryginału brakującego dokumentu – w terminie późniejszym, jeszcze przed rozprawą. Domaganie się uzupełnienia braków formalnych, a w konsekwencji tego nieuzupełnienia – pozostawienie skargi bez rozpatrzenia nie było zbędnym formalizmem, lecz stanowiło o prawidłowym zastosowaniu przez Sąd I instancji przepisów ustawy wdrożeniowej, która wymagając, aby skarga spełniała warunki umożliwiające jej rozpoznanie przez sąd (takie same dla wszystkich wnoszących skargę), jednocześnie przewidywała określony tryb - pozostawienia skargi bez rozpatrzenia – na wypadek niedotrzymania tych warunków. Jednocześnie, skoro skarga niekompletna powinna zostać pozostawiona bez rozpatrzenia, nie można jej było nadać dalszego biegu i skierować na rozprawę, a tylko w takim wypadku mógłby mieć zastosowanie postulowany w skardze kasacyjnej art. 48 ust. 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.