II GSK 66/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-12

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Andrzej Skoczylas, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która zarzuca naruszenie przepisów postępowania, ale wskazuje na zastosowanie przez sąd pierwszej instancji przepisu, który nie był podstawą orzekania, jest formalnie wadliwa i podlega oddaleniu?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, która wskazuje na zastosowanie przez sąd pierwszej instancji przepisu, który nie był podstawą orzekania (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA zamiast art. 151 PPSA), jest formalnie wadliwa. Nie można naruszyć przepisu, który nie był stosowany, chyba że skarga kasacyjna zarzuca jego niezastosowanie. Ponadto, skarga kasacyjna musi zawierać uzasadnienie zarzutów, wykazując na czym polega naruszenie przepisów i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Niespełnienie tych wymogów skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi. Skarżący kwestionował prawidłowość pomiaru nacisku osi, podnosząc wątpliwości co do legalizacji i sprawności użytych wag. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że podniesione okoliczności nie usprawiedliwiają naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od J O na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant asystent sędziego Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J O od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4076/14 w sprawie ze skargi J O na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J O na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie lub Sąd I instancji) oddalił skargę J O (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor) z dnia [..] września 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 7 maja 2014 r. na drodze krajowej nr 75 w miejscowości Tęgoborze zatrzymany został do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy. Pojazdem wykonywany był przewóz drogowy rzeczy (zaprawy klejowej zapakowanej na paletach w 25 kg workach) w imieniu i na rzecz skarżącego. W wyniku kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 11,1 t i przekraczał dopuszczalną normę o 1,1 t. Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Decyzją z dnia [..] lipca 2014 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 140 aa ust. 1-3, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), dalej: p.r.d., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za brak zezwolenia kategorii III-IV. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Inspektor utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Warszawie wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że skarżący zarówno w skardze, jak i w postępowaniu przed organami, poddawał w wątpliwość, czy użyte w jego sprawie wagi SAW 10C mogły być wykorzystywane do pomiaru parametrów pojazdu z uwagi na fakt, że termin ważności ich legalizacji upływał w dniu 30 września 2014 r., w świadectwie ponownej legalizacji brak jest daty produkcji, a maksymalne ich obciążenie wynosi 10.000 kg. Podnoszone wątpliwości dotyczyły także prawidłowości ustawienia tych wag podczas ważenia, tj. czy zachowane zostały wymogi techniczne i geodezyjne. Sąd I instancji przypomniał, że pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C. Wagi te legitymowały się ważnym w chwili kontroli świadectwem legalizacji ponownej, potwierdzającym spełnienie wszystkich wymagań wynikających z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Skarżący nie wyjaśnił znaczenia dla sprawy podnoszonej okoliczności, że dokument legalizacji ważny był do dnia 30 września 2014 r. (podczas gdy kontrolowany przejazd nastąpił w dniu 7 maja 2014 r.), ani tego, że na świadectwie legalizacji nie wskazano roku produkcji wagi. W ocenie Sądu I instancji fakty te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ prawidłowo wyjaśnił, że dwie wagi mogą na jednej osi zważyć łączny ciężar do 20.000 kg. Użyte wagi mogły służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak również do pomiaru nacisku osi. WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że kierowcy udostępniono do wglądu świadectwo legalizacji wag, zapewniono mu możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji i zgłoszenia uwag, a także poinformowano go o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów oraz udostępniono mu protokół pomiaru pochylenia terenu. W obecności kierowcy dokonano odczytu wag, następnie sporządzono protokół, który został bez zastrzeżeń podpisany. W ocenie WSA organy słusznie przyjęły, że podniesione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego okoliczności, nie usprawiedliwiają powstania naruszenia, a tym bardziej nie świadczą o dochowaniu należytej staranności w realizacji przez podmiot wykonujący przejazd czynności związanych z przewozem, jak również nie uprawdopodobniają, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia. J O zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., w zw. z art. 8 i 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a., wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a., poprzez niezapoznanie skarżącego z legalizacją wag, na których był dokonany pomiar samochodu ciężarowego, pomimo że zachodzi wątpliwość co do ich sprawności. Takie postępowanie organu narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd powinien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania z art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem spełnione zostały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna J O oparta została na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie NSA nie ma ona usprawiedliwionych podstaw prawnych, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia skarżonego wyroku. Strona skarżąca kasacyjnie w ramach zarzutu sformułowanego w tej skardze twierdzi, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, bo akceptuje sytuację, w której organy transportu drogowego przeprowadziły postępowanie administracyjne w sposób naruszający art. 8 i 11 k.p.a., tym samym wyrok Sądu I instancji naruszył art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu Sąd II instancji stwierdza, że jest on niezasadny, bo jest formalnie wadliwy. Wprawdzie strona skarżąca kasacyjnie wskazuje przepisy, które w jej rozumieniu zostały naruszone przez Sąd I instancji, więc art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ p.p.s.a., jednak tych przepisów wyrok nie mógł naruszyć, skoro Sąd I instancji nie uczynił podstawą prawną orzekania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., bo orzekał na podstawie art. 151 tej ustawy. Nie można naruszyć przepisu, który nie był stosowany, chyba że skarga kasacyjna wskazywałaby na niezastosowanie tego przepisu. Rozpoznawana skarga takiego zarzutu nie stawia, tym samym nie daje podstaw do oceny wyroku z punktu widzenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Niezależnie od tego, skarga kasacyjna jest wadliwa formalnie również w tym zakresie, w którym nie uzasadnia stawianych zarzutów. Sąd II instancji zauważa i podkreśla, że treść art. 176 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. jest jednoznaczna co do warunków, które musi spełnić ten rodzaj pisma. Z treści art. 176 § 1 pkt 2 wynika, że ma ona nie tylko określić podstawy kasacyjne, ale musi zawierać ich uzasadnienie, czyli w sposób jednoznaczny ma wykazywać na czym polega naruszenie przepisów objętych zarzutami, ma przedstawiać poprawny sposób ich stosowania, a w przypadku zarzutów procesowych ma również wskazywać na istotność związku między naruszeniem prawa z zarzutów a rozstrzygnięciem. Tylko tak skonstruowana skarga kasacyjna może być skuteczną podstawą kontroli wyroku. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie spełnia tych warunków, Sąd II instancji nie może prowadzić kontroli wyroku. Jest tak dlatego, bo skarga kasacyjna to sformalizowany i profesjonalny środek prawny a postępowanie kasacyjne jest w pełni dyspozytywne. Oznacza to, że NSA nie może sam wyznaczać kierunków i zakresu weryfikacji zaskarżonego wyroku. Uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej w ogóle nie odnosi się do naruszeń prawa podnoszonych w zarzucie, natomiast wskazuje na naruszenia innych przepisów niż te, które były podstawą kwestionowania wyroku. W takim stanie musiała być uznana za niezasadną. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło