II GSK 712/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-10
Skład orzekający: Czesława Socha, Gabriela Jyż, Henryk Wach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest zastosowanie sankcji w postaci 9% pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej z powodu powtórnego stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, gdy pierwsza nieprawidłowość miała miejsce w poprzednim roku gospodarczym, a druga w roku, w którym stosuje się sankcję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawidłowe jest zastosowanie sankcji w postaci 9% pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej. Stwierdzona w 2010 roku nieprawidłowość w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt była powtórzeniem nieprawidłowości stwierdzonej w 2009 roku. Zgodnie z art. 71 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku powtarzającej się niezgodności, odsetek zmniejszenia płatności ustalonego na podstawie art. 71 ust. 1 tego rozporządzenia (3%) jest mnożony przez trzy, co daje 9%. Sąd podkreślił, że rolnik miał obowiązek niezwłocznego zgłoszenia zaginięcia zwierząt i ich wyrejestrowania, a zaniechanie tego obowiązku miało charakter zawiniony.Stan faktyczny
Rolnik T. P. zaskarżył decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu płatności na rok 2010. Płatność jednolitą obszarową pomniejszono o 9% ze względu na nieprawidłowości w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, stwierdzone podczas kontroli w 2009 i 2010 roku. Rolnik zarzucał błędną wykładnię przepisów dotyczących sankcji za powtórne naruszenie oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o identyfikacji i rejestracji zwierząt.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną T. P. Zasądzono od T. P. na rzecz Dyrektora W –M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. kwotę 120 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędziowie Gabriela Jyż (spr.) NSA Henryk Wach Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 691/11 w sprawie ze skargi T P. na decyzję Dyrektora W –M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T P na rzecz Dyrektora W –M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę T P na decyzję Dyrektora W – M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r.
Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [..] lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S przyznał T P płatności na rok 2010, w tym:
- jednolitą płatność obszarową w wysokości 279.801,77 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 27.672,70 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości;
- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 39.888,89 zł;
- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 186.210,18 zł.
Organ I instancji podał, że kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej 20 sierpnia 2010 roku. Nieprawidłowości w zakresie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy stwierdzone zostały już w kampanii roku 2009, podczas przeprowadzonej kontroli w dniu 12 listopada 2009 roku, a miały one następujący charakter:
- rolnik nie prowadził księgi rejestracji bydła w formie papierowej lub elektronicznej;
- w księdze rejestracji bydła rolnik nie wpisywał danych w terminie 7 dni od dnia zdarzenia;
- zwierzę nie było oznakowane w terminie 7 dni od dnia urodzenia lub od dnia kontroli granicznej - brak dwóch kolczyków oraz widoczne ślady na małżowinach usznych po kolczykach, natomiast rolnik nie złożył wniosku o duplikaty kolczyków;
- brak zgłaszania faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń, w terminie 7 dni od dnia danego zdarzenia;
- nie wszystkie sztuki bydła posiadały paszporty zgodne z wzorami.
W decyzji o przyznaniu płatności na rok 2009 organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa określił procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności na 3,00%.
Podczas kontroli w ramach Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, która odbyła się dnia 20 sierpnia 2010 roku stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- nie dokonano wpisu w księdze dla 2 sztuk bydła;
- nadal nie wyrejestrowano 2 sztuk.
Organ ustalił procentowe zmniejszenie płatności w wysokości 9,00%, ze względu na stwierdzenie zaniedbania w kolejnym już roku. W związku z powyższym naliczył stronie płatność JPO na rok 2010 z uwzględnieniem 9,00% pomniejszenia spowodowanego wykryciem nieprawidłowości w obszarze Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor W – M Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że podczas wykonywania czynności sprawdzających u skarżącego pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S stwierdzili szereg nieprawidłowości. W uwagach do raportu wskazano, iż nadal nie wykreślono dwóch sztuk o numerach 005031762583 oraz 005033056512, zaś w przypadku sztuk bydła o numerach 005031762583 oraz 005033056512 nie dokonano wpisów w księdze.
Kontrola z dnia 20 sierpnia 2010 roku była kontrolą sprawdzającą, zaś rolnik był szczegółowo informowany jakie kroki należy podjąć w celu usunięcia niezgodności stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym w roku 2009 (ze wskazaniem na konkretne sztuki bydła), co znalazło potwierdzenie w protokołach z kontroli przeprowadzonej w roku 2009.
Organ uznał, że na stronie spoczywał obowiązek niezwłocznego zgłoszenia Kierownikowi S Biura Powiatowego ARiMR zaginięcia dwóch sztuk bydła, zaś w przypadku, gdy te zwierzęta zostały zagryzione przez wilki strona winna dysponować dokumentami potwierdzającymi tę okoliczność, tj. zgłoszenie do weterynarii lub na policję.
Stwierdzonej u rolnika niezgodności przypisano sumę 7 punktów, co dało 3% zmniejszenia naliczonej w danym roku płatności (załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434, ze zm.).
W związku jednak z faktem, iż nieprawidłowości dotyczące niewyrejestrowania dwóch sztuk bydła o numerach 005031762583 oraz 005033056512 stwierdzone zostały już podczas kontroli przeprowadzonej w roku 2009, organ zastosował art. 71 ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r., ze zm.), dalej: rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009. W wyniku powyższego procent zmniejszenia jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 wyniósł 9% (3% x 3). Kwota przyznana stronie z uwzględnieniem ww. pomniejszenia wyniosła zatem 279.801,77 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na powyższą decyzję wyjaśnił, że w ust 2 art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) dalej: ustawa o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych k.p.a, stanowiąc m.in., że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wobec powyższego, nietrafny jest w ocenie Sądu I instancji zarzut, że organ Agencji, do którego skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności był zobowiązany pouczyć go o konsekwencjach stwierdzonych w wyniku kontroli nieprawidłowości.
Ponadto, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący był wielokrotnie informowany jakie okoliczności faktyczne będą brane pod uwagę podczas wykonywania czynności kontrolnych. Uzyskał również pełną informację co do charakteru wykrytych nieprawidłowości i wymaganych działań naprawczych. Skarżący nie wykonał natomiast zaleceń pokontrolnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości w 2009 r. Kontrola sprawdzająca Powiatowego Inspektoratu Weterynarii przeprowadzona w dniu 20 sierpnia 2010 r. ponownie wykazała bowiem szereg uchybień, w tym niewyrejestrowanie dwóch sztuk bydła.
Rolnik, składając wniosek na formularzu zobowiązywał się między innymi do niezwłocznego powiadomienia o wszelkich zmianach odnośnie danych w nim zawartych, mających wpływ na płatności, o które się ubiegał. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, to na skarżącym spoczywał obowiązek kontroli liczebności posiadanego stada i zgłaszania ewentualnych zmian zachodzących w stadzie. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że zaniechania skarżącego w przedmiocie wywiązania się z nałożonych obowiązków miały charakter ewidentnie zawiniony.
Sąd uznał, że w sposób prawidłowy przyznano producentowi rolnemu na rok 2010 jednolitą płatność obszarową z uwzględnieniem 9% pomniejszenia spowodowanego wykryciem nieprawidłowości w zakresie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt. Stwierdzone naruszenia według zastosowanych kryteriów zasięgu, dotkliwości i trwałości uzasadniały przypisanie rolnikowi sumy 7 punktów, co równało się 3 % zmniejszenia naliczenia płatności w danym roku. W związku z faktem, iż niezgodności powtórzyły się, ustalony odsetek został pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności stosownie do treści art. 71 ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
T P zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
A. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 71 ust. 5 zdanie pierwsze w związku z art. 71 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 87 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie iż organ administracji właściwie zastosował sankcję wobec skarżącego za tzw. powtórne naruszenie, pomimo że powtórne naruszenie nie było objęte dyspozycją powołanego przepisu;
2. art. 12 ust. 7 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 204, poz. 1281 ze zm.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i pominięcie okoliczności, że skarżący ma obowiązek zgłaszania przemieszczeń w zakresie stada ale na formularzu udostępnionym przez Agencję;
B. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 3 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, podczas gdy decyzja wydana była z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. 73 ust. 1 w zw. z art. 87 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 wyrażającym się w jego niezastosowaniu, pomimo istnienia przesłanek do nie stosowania obniżek wobec skarżącego, oraz naruszenie art. 71 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 poprzez jego błędną wykładnię, jak również art. 12 ust. 7 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt poprzez niewłaściwe jego zastosowanie które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tj. uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogłyby uzasadniać wydanie decyzji odmiennej;
3. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyjście poza granice zarzutów podniesionych w skardze, pomimo upoważnienia ustawowego i niezbadanie dokładne sprawy, w tym przede wszystkim materialnej podstawy wydania decyzji, chociaż Sąd winien to uczynić;
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji publicznej art. 71 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie oraz poprzez zastosowanie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18), dalej: rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który w niniejszej sprawie zastosowania nie miał, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co w ramach kontroli legalności orzeczenia było obowiązkiem Sądu;
5. art. 3 § 1 w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego przyjętego przez organ administracji publicznej, który to został ustalony przez organ bez jego właściwej oceny i należnej mu wnikliwości przy ocenie, przy czym stan faktyczny będący podstawą wyrokowania w sprawie musi być rzeczywisty i nie uwzględnienie iż skarżący uczynił w sprawie wszystko, aby dokonać wyrejestrowania 2 sztuk zaginionego bydła, jednakże było to niemożliwe z uwagi na niewydanie mu stosownych formularzy przez organ oraz niepodjęcie działań przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, jak również pominięcie w ustalaniu stanu faktycznego okoliczności, że pierwsze naruszenie miało miejsce kiedy nie obowiązywał art. 71 ust. 5 rozporządzenia 1 Komisji (WE) 1122/2009 oraz błędne ustalenie winy skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010).
Na wstępie ustosunkowując się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za niezasadne. Powołany przez skarżącą przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu, albowiem skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym orzekł w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianego przepisu ustrojowego nie może być uznany za uzasadniony.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, tj. uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogłyby uzasadniać wydanie decyzji odmiennej, jest bezzasadny. Skarżący kasacyjnie nie wskazał w uzasadnieniu tego zarzutu jakich dowodów w tej sprawie organy nie przeprowadziły oraz nie wskazał na wnioski dowodowe strony, których przeprowadzenia organy odmówiły. Należy podkreślić, iż stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281 z późn. zm.) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza kierownikowi biura (w przypadku bydła – w terminie 7 dni) informacje określone w art. 7 ust.1 tiret drugie rozporządzenia (WE) Nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 820/97 (Dz. Urz. UE L.2000.204.1 R). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tiret drugie ww. rozporządzenia informacjami tymi są informacje dotyczące przemieszczania do gospodarstwa i z niego oraz wszelkie urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie. Zatem to na posiadaczu zwierzęcia gospodarskiego (bydła) spoczywa obowiązek niezwłocznego (w terminie 7 dni) zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego ARiMR faktu zaginięcia 2 sztuk bydła. Rację ma organ administracji, iż w przypadku gdy zwierzęta zostały zagryzione przez wilki (jak wskazywał posiadacz zwierząt w niniejszej sprawie) winien on dysponować dokumentami świadczącymi o tym, iż zgłosił to zdarzenie na policję lub do lekarza weterynarii (s. 7 uzasadnienia decyzji II instancji).
Stosownie do treści art. 12 ust. 7 ustawy z 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń tych dokonuje się w formie: 1) pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo 2) elektronicznej: a) przez umieszczenie danych na informatycznym nośniku danych w sposób określony przez Agencję albo b) na formularzu umieszczonym na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, umożliwiającym wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych. Jak wynika z akt sprawy wnoszący skargę kasacyjną w piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. poinformował Powiatowego Lekarza Weterynarii w S, że dwie sztuki bydła o numerach: PL005031762583 i PL00533056512 "będą wyrejestrowane ze stada". Tymczasem skarżący zwrócił się z prośbą do Powiatowego Lekarza Weterynarii w S o dokonanie wyrejestrowania dopiero w dniu 29 kwietnia 2010 r., tzn. prawie pół roku po kontroli w trakcie której stwierdzono nieprawidłowości. W związku z faktem, iż skarżący nie wyrejestrował 2 sztuk bydła po kontroli przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2009 r., podczas której stwierdzono, że brak jest tych zwierząt w jego siedzibie stada (za co został ukarany w decyzji za rok 2009), kontrola sprawdzająca z dnia 20 sierpnia 2010 r. stwierdziła po raz drugi to uchybienie, polegające na braku wyrejestrowania owych 2 sztuk bydła. W związku z tym faktem organ administracji, co poprawnie ocenił Sąd I instancji, prawidłowo przyznał producentowi rolnemu na rok 2010 jednolitą płatność obszarową z uwzględnieniem 9% pomniejszenia. Jak zaakcentował WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku: "Stwierdzenie bowiem naruszenia według zastosowanych kryteriów zasięgu, dotkliwości i trwałości uzasadniały przypisanie rolnikowi sumy 7 punktów, co równało się 3% zmniejszenia naliczenia płatności w danym roku. W związku z faktem, iż niezgodności powtórzyły się, ustalony odsetek został pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności stosownie do treści art. 71 ust. 5 zdanie pierwsze powołanego przez organy rozporządzenia komisji (WE) Nr 1122/2009..." (s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji w tej sprawie i zasadnie uznał, iż organy nie naruszyły wskazanych przez skarżącego przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym nie można zarzucić WSA naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 i w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Nie od rzecz będzie także dodać, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajduje uzasadnienia także zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał sprawę legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie, a nie tylko w granicach zakreślonych zarzutami skargi.
Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego pomieszczonych w skardze kasacyjnej należy zauważyć iż zostały one po części wskazane zarówno w punkcie A kasacji jak i w punkcie B, który dotyczy naruszenia prawa procesowego. Zarzuty te sprowadzają się do zarzutu błędnej wykładni art. 71 ust.5 zd. 1 w zw. z art. 71ust. 1 zd. 1 w zw. z art. 87 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 i uznanie, iż organ właściwie zastosował sankcję wobec skarżącego za tzw. powtórne naruszenie. W ocenie kasatora niezgodność wskazana w 2010 r. była pierwszą niezgodnością, co do której winny mieć zastosowanie przepisy. Naruszenie wobec którego zastosowano potrojenie sankcji, nie było naruszeniem powtórnym w rozumieniu art. 71 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009. Sankcje przewidziane w art. 71 ust. 5 mogą być stosowane wyłącznie do wniosków o płatności w stosunku do lat gospodarczych zaczynających się po 1 stycznia 2010 r. (art. 87 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009), czyli pierwsza niezgodność, za którą nałożono sankcję zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia mogła być ujawniona dopiero w stosunku do płatności za rok 2010. Oznacza to, że powtórna niezgodność, w stosunku do której możliwym jest zastosowanie art. 71 ust. 5 rozporządzenia, może nastąpić dopiero w stosunku do płatności za rok 2011.
Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Art. 71 ust. 1 zd. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stanowi, że: "Nie naruszając przepisów art. 77, w przypadku gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to z zasady stanowi 3% całkowitej kwoty, o której mowa jest w art. 70 ust. 8". Art. 71 ust. 5 zd. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 brzmi: "Bez uszczerbku dla przypadków celowej niezgodności zgodnie z art. 72, w przypadku powtarzającej się niezgodności, odsetek ustalony zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu w odniesieniu do powtarzającej się niezgodności zostaje pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności." Natomiast art. 87 rozporządzenia stanowi, że: "Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 1010 r.". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż organy dokonały właściwej wykładni wskazanych przepisów rozporządzenia i poprawnie nałożyły sankcje za powtórne naruszenie. Organy prawidłowo uznały w 2010 r., że stwierdzona niezgodność jest powtarzającą się niezgodnością (pierwsza wystąpiła w 2009 r. i producent rolny został za nią ukarany w decyzji za rok 2009 r., zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami dotyczącymi nakładania sankcji). Natomiast w 2010 r. stwierdzono powtórną niezgodność i nałożono sankcje na podstawie obowiązujących w tym roku przepisów art. 71 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia.
Należy także podzielić ocenę Sądu I instancji, że: "...zaskarżona decyzja w pełni zatem potwierdza ustalenia organu, iż zaniechania Skarżącego w przedmiocie wywiązania się z nałożonych obowiązków miały charakter ewidentnie zawiniony". (s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Organ II instancji w swej decyzji prawidłowo stwierdził, że w tej sprawie nie wystąpiły okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń na podstawie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który swą treścią odpowiada treści uchylonego art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., a zatem omyłkowe powołanie się organu I instancji w decyzji pierwszoinstancyjnej na art. 68 uchylonego rozporządzenia, zamiast na art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie można odmówić słuszności ocenie dokonanej przez organ II instancji, którą podzielił Sąd I instancji, iż: "producent rolny dopuścił się winy polegającej, co najmniej na niedbalstwie (...). Pan T P powinien był w terminie siedmiu dni od dnia nastąpienia zdarzenia poinformować Kierownika S Biura Powiatowego ARiMR o zaginięciu dwóch sztuk bydła a następnie je wyrejestrować z siedziby stada." (s. 13 uzasadnienia decyzji organu II instancji).
Co do zasadności zarzutu kasacyjnego naruszenia przez Sąd I instancji art. 12 ust. 7 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 204, poz. 1281 ze zm.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i pominięcie okoliczności, że skarżący ma obowiązek zgłaszania przemieszczeń w zakresie stada, ale na formularzu udostępnionym przez Agencję, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już we wcześniejszym fragmencie tego uzasadnienia konstatując, iż nie można go podzielić.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu art. 184 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach NSA orzekł w oparciu o art. 204 pkt 1) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło