II GSK 719/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński (spr.) Sędziowie Maria Lorych-Olszanowska NSA Janusz Zajda Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F."S. D." w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 218/08 w sprawie ze skargi F. "S. D." w S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz F. "S. D." w S. kwotę 357 złotych (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi Fundacji "S. D." w S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania − oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdzając uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania ustalił, że decyzja W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], została doręczona pełnomocnikowi procesowemu strony w dniu 10 września 2007 r. oraz że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 24 września 2007 r., podczas gdy odwołanie zostało wniesione w dniu 25 września 2007 r. W skardze na powyższe postanowienie Fundacja "S. D." zakwestionowała przyjętą przez organ datę odbioru decyzji organu I instancji podnosząc, że decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 11 września 2007 roku, a nie w dniu 10 września 2007 roku i na okoliczność tę powołała pismo Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2 z dnia 18 grudnia 2007 r., zarzucając, że odwołanie wniesione zostało w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę Fundacji "S. D." stwierdził, że w niniejszej sprawie organ dysponował prawidłowo wypełnionym i wystawionym przez operatora pocztowego zwrotnym potwierdzeniem odbioru decyzji organu I instancji, na którym widnieje odcisk pieczęci kancelarii adwokackiej pełnomocnika strony skarżącej z datą doręczenia w dniu 10 września 2007 r. oraz podpisem osoby, która w tym dniu przesyłkę odebrała. W ocenie Sądu, strona skarżąca poprzez przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2, określającego inną datę doręczenia przesyłki, niż wynikająca ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie udowodniła, iż dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera nieprawdziwą datę doręczenia przesyłki rejestrowanej. Za taką bowiem, w myśl art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.) uznaje się przesyłkę przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Sąd wskazał, że przepisy ustawy − Prawo pocztowe szczegółowo regulują kwestię ewentualnej reklamacji w przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości doręczenia przesyłki rejestrowanej. W konsekwencji, dopiero przeprowadzenie odpowiedniego postępowania reklamacyjnego i uzyskany w tym trybie właściwy dokument przesądzić może o prawidłowości bądź ewentualnych uchybieniach przy doręczaniu przesyłki, w tym również w zakresie oznaczenia daty jej doręczenia Takich wymogów, zdaniem Sądu, nie spełnia przedłożenie przez stronę skarżącą zaświadczenia Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego Gdynia 2 z dnia 18 grudnia 2007 r. Fundacja "S. D." w S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, zarzucając, że został on wydany z naruszeniem: - art. 106 § 3 w zw. z art. 3 § 1 i art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci zaświadczenia Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2 z dnia 18 grudnia 2007 r., o przeprowadzenie którego to dowodu wnioskował skarżący, w sytuacji kiedy przeprowadzenie tego dowodu było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, - art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zwanej dalej: k.p.c., w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, z rażącym naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania i wskazań doświadczenia życiowego, iż przesyłka pocztowa zawierająca decyzję W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 września 2007 r., jak wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki, a nie w dniu 11 września 2007 r., jak wynika to z zaświadczenia Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2 z dnia 18 grudnia 2007 r., - art. 252 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący nie udowodnił nieprawdziwości dokumentu urzędowego w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], co do faktu doręczenia tej przesyłki pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 września 2007 r., - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie, tj. błędne przyjęcie, iż stan faktyczny ustalony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego odnośnie wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], po upływie ustawowego terminu do wniesienia tego odwołania, jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy ze skargi Fundacji "S. D." z siedzibą w S. z dnia [...] grudnia 2007 r. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r., znak [...], o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu znak [...], niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze oraz powołanej przez skarżącego podstawy prawnej, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej; k.p.a., poprzez bezzasadne nieuwzględnienie skargi skarżącego z dnia 20 grudnia 2007 r. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r., znak [...], o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji W.- M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], które to postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a., albowiem odwołanie skarżącego od tej decyzji wniesione w dniu 25 września 2007 r. zostało wniesione w ustawowym terminie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, - art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne nieuwzględnienie i oddalenie skargi skarżącego z dnia 20 grudnia 2007 r. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r., znak [...], o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji W.- M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], w sytuacji kiedy istniały wszelkie podstawy do uwzględnienia tej skargi, - art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej: p.u.s.a., oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 p.p.s.a. poprzez brak rzeczywistej, rzetelnej i kompleksowej kontroli działalności administracji publicznej w postaci całkowicie bezzasadnego postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r., znak [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., znak [...], które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy i treść zaskarżonego wyroku. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w innym składzie, 2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący oparł skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając, że Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji uznającego, że doręczenie przez pocztę pełnomocnikowi skarżącego przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję nastąpiło w dniu 10 września 2007 r., tj. w dacie wskazanej w potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej nr 155878567. Sąd I instancji uznał, że skarżący przedkładając pismo Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2 z dnia 18 grudnia 2007 r., określające inną datę doręczenia przesyłki (11.09.2007 r.) niż wynikająca ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie udowodnił, iż dokument urzędowy jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera nieprawdziwy wpis odnośnie daty doręczenia przesyłki. Sąd stwierdził, że pismo to nie spełnia wymogów odpowiedzi na reklamację, określonych w § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz. U. Nr 183, poz. 1795) i z tej racji nie zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zasadnie zarzuca w skardze kasacyjnej, że uzupełniające postępowanie dowodowe w zakresie daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącego decyzji organu pierwszej instancji nie zostało przez Sąd I instancji przeprowadzone w sposób prawidłowy. Na wstępie należy zauważyć, że podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przed organem administracji. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może dopuścić przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie z § 5 art. 106 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Zakres odesłania zawartego w § 5 art. 106 p.p.s.a. nie został w tym przepisie w sposób dokładny określony, tym niemniej uprawniony jest pogląd, że odnosi się on m.in. do przepisów art. 233 § 1, 236, 244, 245 i 248−257 k.p.c. Przeprowadzenie przez Sąd I instnacji uzupełniającego postępowania dowodowego wymagało wydania na podstawie art. 236 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. postanowienia dowodowego wskazującego dowody uzupełniające z dokumentów, które Sąd postanowił przeprowadzić z urzędu lub na wniosek strony. Z treści protokołu z rozprawy w dniu 18 marca 2008 r. przed Sądem I instancji wynika, że postanowienie dowodowe nie zostało przez ten Sąd wydane. Mimo tego uchybienia Sąd I instancji de facto przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe z dołączonego do skargi pisma Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2 z dnia 18 grudnia 2007 r. uznając, że pismo to nie stanowi dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej (art. 76 § 3 k.p.a.). Skarżący zasadnie zarzuca w skardze kasacyjnej, że taka ocena wiarygodności i mocy dowodowej powołanego pisma Kierownika Zmiany Urzędu Pocztowego G. 2 nie jest prawidłowa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wskazał bowiem na jakiej podstawie przyjął, że pismo to nie zostało wydane po "przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania reklamacyjnego", a także dlaczego uznał, że pismo to nie spełnia wymogów przewidzianych dla odpowiedzi na reklamację i nie może być uznane za dokument potwierdzający wskazaną w nim datę doręczenia decyzji (11.09.2007 r.). Sąd I instancji dokonując oceny wiarygodności i mocy dowodowej omawianego pisma, mimo że nie był związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) nie dokonał oceny wartości dowodowej załączonej do skargi listy przesyłek doręczonych w dniu 11 września 2007 r. W poz. 63 tego dokumentu urząd pocztowy odnotował, że przesyłka nr 155878567, zawierająca decyzję organu pierwszej instancji, została doręczona w dniu 11 września 2007 r. Sąd nie wziął również pod uwagę adnotacji zamieszczonej na kopercie przesyłki poleconej nr 155878567 o treści: "11 09 2007/4827" i nie ocenił, czy ten oraz pozostałe dowody powołane przez skarżącego zaprzeczają prawdziwości daty doręczenia przesyłki wskazanej w zwrotnym potwierdzeniu odbioru (art. 252 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.). Brak takiej oceny czyni usprawiedliwionym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut sporządzenia przez Sąd I instancji uzasadnienia wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd przyjmując bowiem za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny sprawy ustalony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, co najmniej przedwcześnie uznał, że jest on zgodny rzeczywistym stanem rzeczy i stanowi podstawę do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a., a tym samym, że zachodziła podstawa do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną uznając, że opiera się ona na usprawiedliwionych podstawach. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.