II GSK 818/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-14

Skład orzekający: Janusz Drachal, Hanna Kamińska, Maria Myślińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej, powierzchnia działki rolnej może przekraczać maksymalny kwalifikowany obszar określony w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), nawet jeśli faktycznie użytkowana powierzchnia jest większa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że płatności rolnośrodowiskowe mogą być przyznane jedynie do powierzchni działki rolnej nieprzekraczającej maksymalnego kwalifikowanego obszaru określonego w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS). Nawet jeśli faktycznie użytkowana powierzchnia jest większa, płatność nie może być przyznana do części przekraczającej granice zidentyfikowanej i zgłoszonej działki referencyjnej.
Stan faktyczny
Rolnik Z.S. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, deklarując powierzchnię 15,00 ha dla działki rolnej A (na działce ewidencyjnej 150/1). Kontrola wykazała, że faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 14,56 ha, z uwagi na obecność zadrzewień, zakrzaczeń i hałd ziemi na części działki. Organy administracji przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, stosując przepisy unijne dotyczące redukcji płatności w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 994/13 w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.S. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 135 (sto trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 994/13, oddalił skargę Z.S. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie następującego stanu faktycznego: Wnioskodawca cofnął wniosek w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr 252/1, 245/1, 256/1, 2/1, 225/2, 21/2, 24/2, 90/1 położonych w gminie S., obręb D., wobec tego postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w tej części zostało umorzone i wniosek był rozpatrywany w stosunku do działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej 150/1. Dnia [...] sierpnia 2012 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie Z.S., w wyniku której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. ustalił, iż powierzchnia działki rolnej A, do której przysługują płatności, wyniosła 14, 56 ha, wobec zadeklarowanej we wniosku powierzchni 15, 00 ha. W świetle powyższych ustaleń, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] organ przyznał Z.S. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, wynoszącej łącznie 28.728,00 zł, z tytułu zachowania zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, produkcji nasiennej towarowej lokalnych roślin uprawnych, rolnictwa ekologicznego, upraw warzywnych. Jednocześnie organ umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w części dotyczącej działek M, Ł, K, I, GG, G, F, D, C. Powierzchnia uprawniona do płatności została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 Wobec ustalonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną w zakresie płatności rolnośrodowiskowej zastosowanie znalazł art. 16 ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., w myśl którego w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Płatność została naliczona zgodnie z § 8, § 9 oraz załącznikiem nr 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 roku Nr 33, poz. 262 ze zm.). Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie były ustalenia faktyczne dotyczące działki rolnej "A" (położonej na działce ewidencyjnej 150/1), z której wykluczono powierzchnię 0, 44 ha. Z pomiarów dokonanych urządzeniem GPS, których wyniki naniesiono na ortofotomapę wynika, iż do kwalifikowanego obszaru działki rolnej "A" nie został włączony pas gruntu rolnego położonego przy południowowschodniej granicy działki ewidencyjnej nr 150/1, jest to bowiem teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, co potwierdzają fotografie wykonane podczas czynności kontrolnych w dniu 28 sierpnia 2012 r. Widoczne na nich są pasy zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią oraz hałdy ziemi. W przypadku działki rolnej "A" stwierdzono, że granice uprawy wykraczają poza granicę działki referencyjnej, nastąpiło przesunięcie śladu uprawy względem granic odniesienia. Część granic uprawy na działce A wykracza poza granicę działki nr 151/ i obejmuje niedeklarowaną działkę nr 210/3, 210/4, 160, 179/1, 163, 73, 74/5, 170/1, 148, 76/1, 75,210/1, 165, 182/1. Przyznanie płatności do części działki rolnej położonej w obrębie niedeklarowanej przez producenta rolnego działki ewidencyjnej, byłoby naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 17 Rozporządzenia nr 73/2009 oraz § 13 ust 1 i 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W tym stanie rzeczy organ uznał, że powierzchnię działki rolnej "A" należy zredukować wyłącznie do jej obszaru mieszczącego się w granicach odniesienia działki nr 150/1, tj. do wartości 14, 56 ha pomimo, że strona zadeklarowała dla tej działki powierzchnię uprawy 15, 00 ha. Organ odwoławczy wskazał, przytaczając definicję "działki rolnej" zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że różni się ona zasadniczo od definicji użytków rolnych określonych w przepisach wykonawczych, na podstawie których określane są powierzchnie użytków rolnych w EGiB. Zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności rolnośrodowiskowej. Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, co oznacza że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej, bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego, traktować jako równorzędnego z pojęciem działki rolnej. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że przy weryfikowaniu powierzchni nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne położone w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o płatności, ponieważ to do tych terenów przysługują płatności rolnośrodowiskowe. Dalej organ wskazał, że źródłem danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzenie kontroli administracyjnej. Przy weryfikowaniu powierzchni nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne położone w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o płatności, ponieważ do tych terenów przysługują płatności rolnosrodowiskowe. Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, w przypadku jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha lub 3% ale nie więcej niż 20% stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku. Organ odwoławczy podzielił ustalenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (15, 00 ha) a powierzchnią stwierdzoną (14, 56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej wynosi 0,44 ha, tj. 3,02 %, a także doszedł do podobnych wniosków, jeśli chodzi o kwotę przysługujących stronie płatności rolnośrodowiskowych. Z.S. w skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie § 13 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zasady prawdy obiektywnej (art., 7 k.p.a.), zasady praworządności (art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem EFRROW) oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) poprzez ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z przekroczeniem granic swobodnej jego oceny. Zdaniem skarżącego organ nieuwzględnił ustaleń zawartych w raporcie z kontroli na miejscu, wskazujących że obszar o powierzchni 15 ha był w pełni użytkowany rolniczo, pomimo że na pewnych fragmentach działki ewidencyjnej występowały zadrzewienia, zakrzaczenia czy także rośliny wieloletnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla jej rozstrzygnięcia, zaś kwestionowane decyzje wydano z zachowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Po przytoczeniu treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, Sąd wskazał, że kwestia przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie jest co do zasady sporna. Polemika dotyczy tylko jednego elementu decyzji, mianowicie stwierdzonej przez organy różnicy w powierzchni zadeklarowanej działki rolnej A nr 150/1 uwzględnionej w naliczeniu płatności do powierzchni 14, 56 ha zamiast zadeklarowanej przez skarżącego 15 ha. Organy ustaliły bowiem, że granica zadeklarowanej uprawy wykracza poza granice działki referencyjnej, natomiast faktyczna wielkość uprawy na działce referencyjnej jest mniejsza i wynosi 14, 56 ha, gdyż nie całą powierzchnię tej działki zajmuje uprawa. Sąd pierwszej instancji odnosząc się zarzutu prawidłowości pomiarów uprawy w obrębie wskazanej działki referencyjnej wskazał, że stwierdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Weryfikacji powierzchni zgłoszonych we wniosku uprawniających do płatności następuje na podstawie wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej, na co wskazuje treść art. 11 Rozporządzenia nr 65/2011. Kontrola ta odbywa m.in. w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS, której podstawę się stanowi art. 17 Rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z którym system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym z obrazów lotniczych lub satelitarnych. Pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności dokonano przy pomocy urządzenia GPS, zaś jego wyniki zostały naniesione na ortofotomapę. Nadto w trakcie kontroli została sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdzająca, że na części działki rolnej "A" (150/1) – 0, 44 ha stanowi teren zadrzewiony, zakrzaczony, zachwaszczony roślinnością wieloletnią lub nieużytkowany, niekwalifikujący się do płatności w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Analiza akt administracyjnych dowodzi, że powyższe ustalenia mają oparcie w materiale dowodowym sprawy. Ortofotomapa, będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25m do 0,5m, co zapewnia dokładność pomiaru. Weryfikacji tych ustaleń służyły pomiary na dokonane przy użyciu urządzenia GPS i naniesione na mapę. Nadto w trakcie kontroli została sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdzająca, że na części działki rolnej "A" (150/1) – 0, 44 ha stanowi teren zadrzewiony, zakrzaczony, zachwaszczony roślinnością wieloletnią lub nieużytkowany, niekwalifikujący się do płatności w myśl art. 6 ust. 1 Rozporządzenia nr 1122/2009, art. 17 Rozporządzenia nr 73/2009 oraz § 13 ust. 1 i 2 a rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Sąd pierwszej instancji potwierdzając prawidłowość ustaleń dokonanych w sprawie podkreślił, że organy wywiodły swoje ustalenia faktyczne nie tylko z samej analizy ortofotomapy, lecz przede wszystkim z oględzin działek w terenie oraz dokonywanych w czasie tych oględzin pomiarów przy pomocy urządzenia GPS. Organy orzekające w sprawie dołożyły, zatem należytej staranności w zakresie ustalenia powierzchni referencyjnej działek, stanowiącej podstawę do przyznania dopłat objętych wnioskiem. Tym samym w pełni uczyniły zadość zasadom wynikającym z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oceny materiału dowodowego nie można uznać za dowolną (art. 80 k.p.a.), zaś sam materiał należy uznać za wystarczający i kompletny (art. 77 § 1 k.p.a.). Z tych względów Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW oraz § 13 ust. 2a rozporządzenia sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za niezasadny. Odnosząc się do problemu pomniejszenia przyznania płatności ze względu na to, że część uprawy przekroczyła granice zadeklarowanej we wniosku działki A (150/1), Sąd podzielił stanowisko organu. Wniosek o przyznanie płatności powinien bowiem zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności: szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie, i w stosownych przypadkach ich użytkowanie (art. 12 ust. 1 lit. d oraz ust. 3 Rozporządzenia nr 1122/2009). W celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d, wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 Rozporządzenia nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego - przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia 1122/2009 działka rolna to zwarty obszar gruntu zgłoszony przez jednego rolnika. W myśl art. 6 tego rozporządzenia system działek identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację działki. Z powołanych przepisów, w ocenie Sądu pierwszej instancji wynika, że kontrola i ustalenia stanu uprawy dotyczyć może tylko działki zgłoszonej do płatności i objętej danym wnioskiem. Jeśli faktyczna uprawa przekracza granice zidentyfikowanej i zgłoszonej w ramach danego wniosku działki przyznanie płatności w części przekraczającej dane identyfikacyjne tej działki nie jest dopuszczalne. Stanowisko prezentowane przez skarżącego prowadziłoby, bowiem do obejścia wspólnotowego systemu identyfikacji gruntów objętych pomocą strukturalną. Podsumowując Sąd stwierdził, że sprawie wystąpiła przesłanka do pomniejszenia płatności. Przy ustalonej prawidłowo powierzchni zadeklarowanej we wniosku działki rolnej uprawy wielkość pomniejszenia płatności nie budzi zastrzeżeń i znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego – art. 16 ust. 5 Rozporządzenia nr 65/2011. Z.S. w skardze kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych Wyrokowi zarzucono: 1/ na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. L 2009 r., Nr 316, str. 65), art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. L 2009 r., Nr 30, str. 16) oraz § 13 ust. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2009 r., Nr 33, poz.269) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że za prawidłowe uznano wykluczenie z płatności obszaru upraw na działce rolnej A wykraczających poza granice działki ewidencyjnej nr 150/1 czyli uznano, że PEG (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza) określony dla działki nr 150/1 (oznaczonej jako A) w systemie LPIS, jako mniejszy od powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego, stanowi "maksymalny kwalifikowany obszar", którego powierzchnia wyłącznie może służyć do ustalenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej dla tej działki rolnej, podczas gdy za zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw powinien być uznany dla działki rolnej A faktycznie użytkowany rolniczo obszar 15, 00 ha zgodny z powierzchnią zadeklarowaną dla działki rolnej A we wniosku; 2/ na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 77 oraz art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW (Dz. U. 2007, nr 64, poz.472), przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wadliwej kontroli legalności działań organów ARiMR, które dokonały oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczenie granic swobodnej jego oceny, ponieważ faktyczny obszar zadeklarowanej uprawy na działce rolnej A potwierdzony ustaleniami raportu z kontroli na miejscu (15,00 ha) zmniejszyły do powierzchni mieszczącej się w granicach odniesienia działki referencyjnej zgodnie z danymi z systemu GIS, podczas gdy jako kwalifikowalną powierzchnię działki rolnej A uznać należało faktycznie wykorzystywaną rolniczo powierzchnię. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz koszów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zakres ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności dokonał oceny zarzutu objętego podstawą wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z § 13 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2012 r. nr 86), stanowi, że system ten składa się m.in. z systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. Natomiast w art. 9a ust. 2 tej ustawy przewidziano, że do prowadzenia tego systemu wykorzystuje się w szczególności: 1) ortofotomapy cyfrowe sporządzone zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 3) dane z wniosków o przyznanie płatności’ 4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, z póżn.zm.). Organy zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem dla obliczenia obszaru zadeklarowanej działki 150/1, wykorzystały system identyfikacji działek rolnych LPIS, posługując się ortofotomapą, jak również skorzystały ze skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych, przeprowadzona została także kontrola w gospodarstwie beneficjenta. Wymienione działania organów odpowiadają treści § 13 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. – przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Bowiem z art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, że na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. Ten maksymalny kwalifikowany obszar określony jest dla każdej działki referencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w ustawie o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z kolei system identyfikacji działek rolnych, to system ustanowiony na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub tez innych danych kartograficznych. Korzysta z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej z ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000". Maksymalny kwalifikowany obszar nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce referencyjnej, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczany jest jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, zbiorniki wodne, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne, budynki, obszary nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.). Zatem zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami prawa krajowego i unijnego, tylko powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowanego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 wyznaczonego na działce referencyjnej, jest na podstawie § 13 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. powierzchnią uprawnioną do płatności rolnośrodowiskowej. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia nr 1122/2009 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Definicja działki referencyjnej zamieszczona w art. 2 pkt 27 ww. rozporządzenia wskazuje, że "działka referencyjna" oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny zarejestrowany w GIS w systemie państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia nr 73/2009. Zatem uprawnione jest stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, że kontrola i ustalenia stanu uprawy dotyczyć może tylko działki zgłoszonej do płatności i objętej danym wnioskiem. Jeśli faktyczna uprawa przekracza granice zidentyfikowanej i zgłoszonej w ramach danego wniosku działki, przyznanie płatności w części przekraczającej dane identyfikacyjne tej działki, nie jest dopuszczalne. Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania ujętych w pkt 2 osnowy skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające miało na celu ustalenie maksymalnej dopuszczalnej powierzchni gruntów rolnych uprawniającej do płatności, w powiązaniu z systemem identyfikacji działek rolnych. W tym kontekście zarzut naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadny. Bowiem organy wyjaśniły w sposób jednoznaczny kluczową kwestię, tj. przyznania płatności do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym stanowi § 13 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009. Skarżący w istocie nie zakwestionował ustaleń faktycznych dotyczących działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej 150/1, z której wykluczono powierzchnię 0, 44 ha, jako teren niekwalifikujący się do płatności, gdyż znajdowały się na nim pasy zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią oraz hałdy ziemi. Bowiem twierdził, że pomimo szeregu uwarunkowań: zakrzaczenia, zadrzewienia, hałdy ziemi, zadeklarowana uprawa istniała na obszarze 15 ha, który traktował, jako działkę rolną pomieszczoną w granicach działki ewidencyjnej 150/1. Wobec tego powinien otrzymać płatność do obszaru upraw wykraczających poza granice działki 150/1, gdyż powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo obejmowała 15 ha, nawet jeżeli według danych z systemu LPIS granice powierzchni uprawianej przekraczają granice odniesienia tego fragmentu powierzchni, która przez Agencję na podstawie danych GIS jest traktowana jako działka rolna. Wyprowadzenie przez skarżącego z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego odmiennego wniosku co do powierzchni kwalifikującej się do płatności, nie uzasadnia zasadności omawianego zarzutu. Podsumowując, Sad pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, tym samym nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 i 203 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło