II GSK 906/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-05-13
Skład orzekający: Janusz Drachal, Jerzy Sulimierski, Maria Myślińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak odpowiednich mechanizmów kontrolnych w umowie o zarządzanie mieniem komunalnym, zawartej między gminą a spółką prawa handlowego, uzasadnia odpowiedzialność kierownika jednostki sektora finansów publicznych (Prezydenta Miasta) za naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na dopuszczeniu do wydatków przekraczających plan finansowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak odpowiednich mechanizmów kontrolnych w umowie o zarządzanie mieniem komunalnym, które zapobiegałyby przekroczeniu planu finansowego przez spółkę wykonującą wydatki w imieniu gminy, uzasadnia odpowiedzialność kierownika jednostki sektora finansów publicznych (Prezydenta Miasta) za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sąd podkreślił, że kierownik jednostki jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej i ma obowiązek ustanowienia procedur kontrolnych, a niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez zewnętrzny podmiot nie zwalnia go z tej odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności Prezydenta Miasta za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegające na dopuszczeniu do wydatków ze środków publicznych przekraczających plan finansowy, dokonanych przez spółkę PGM, która zarządzała mieniem komunalnym. Regionalna Komisja Orzekająca uznała Prezydenta za winnego, wymierzając karę upomnienia. Głównej Komisji Orzekającej uchyliła to orzeczenie i umorzyła postępowanie, uznając szkodliwość czynu za znikomą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prezydenta na orzeczenie GKO. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezydenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Sulimierski Maria Myślińska Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 maja 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 501/08 w sprawie ze skargi M. K. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 maja 2008 r. o sygnaturze akt V SA/Wa 501/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. K. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych (dalej jako: GKO) z dnia [...] października 2007 r. o nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
Orzeczeniem z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], Regionalna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w G. (dalej jako: RKO) uznała M. K., pełniącego od [...] listopada 2002 r. funkcję Prezydenta Miasta [...], winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych polegającego na dopuszczeniu przez niego (jako kierownika jednostki sektora finansów publicznych) do dokonania wydatków ze środków publicznych Miasta [...] przez P. G. M. Sp. z o.o. w S. (dalej jako: PGM) w dniach 20 i 21 grudnia 2005 r. (zapłata faktury VAT nr [...] wystawionej przez W. S. Sp. z o.o. oraz faktury VAT nr [...] wystawionej przez P. S. G. Sp. z o.o.) w rozdz. 70001 Zakłady gospodarki mieszkaniowej § 4260 Zakup energii w łącznej kwocie 9.833,54 zł z przekroczeniem kwoty wydatków ustalonej w rocznym planie finansowym jednostki wskutek niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli finansowej. Za powyższe naruszenie wymierzono M. K. karę upomnienia. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że w budżecie Miasta [...] na zakup energii zaplanowano wydatki w wysokości 14.980.000,00 zł, natomiast rzeczywiste wydatki poniesione na energię przekroczyły plan finansowy o kwotę 9.833,54 zł. Przekroczenie to nastąpiło na skutek uregulowania wspomnianych wyżej faktur przez Zarządcę - tj. PGM, która na mocy umowy z Miastem [...] z dnia 24 września 2001 r. została upoważniona do gospodarowania środkami publicznymi, w tym do dokonywania wydatków w celu realizacji postanowień umowy, przy czym środki publiczne jakimi dysponowała Spółka znajdowały się na wydzielonym subkoncie Miasta. W ocenie RKO powyższe przekroczenie wynikało z niewypełnienia przez Prezydenta Miasta [...] ustawowego obowiązku wstępnej kontroli celowości dokonywanych wydatków oraz badania i porównania stanu faktycznego ze stanem wymaganym w zakresie procesów dokonywania wydatków. Organ uznał, że M. K. działał z winy nieumyślnej popełniając naruszenie wskutek niezachowania ostrożności w realizowaniu swoich obowiązków na zajmowanym stanowisku.
Po rozpatrzeniu odwołania M. K. od rozstrzygnięcia organu I instancji, GKO orzeczeniem z dnia [...] października 2007 r. uchyliła orzeczenie RKO w części dotyczącej M. K. i umorzyła postępowanie w tym zakresie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przekroczenie planu finansowego nastąpiło na stosunkowo niewielką skalę, gdyż kwota 9.833,54 zł stanowiła 0,06% planowanych wydatków i dotyczyła wydatków, których konieczność poniesienia nie budziła zastrzeżeń w postaci należności za dostawę gazu oraz za dostawę wody i odprowadzanie ścieków. Uzasadniało to umorzenie postępowania w stosunku do M. K. Organ wskazał także, iż nie było podstaw do uniewinnienia obwinionego od przypisanego mu zarzutu. Zdaniem GKO, umowa o zarządzanie z dnia 24 września 2001 r., stanowiąca podstawę wzajemnych rozliczeń pomiędzy Urzędem Miasta a PGM, nie zawierała żadnych mechanizmów kontroli, w tym procedur kontroli finansowej. Umowa dawała Zarządcy dużą swobodę decydowania o wydatkowaniu środków publicznych Miasta, nie zawierała żadnych limitów kwotowych do dokonywania wydatków i nie określała procedur ostrożnościowych w tym zakresie. W ocenie organu obwiniony, jako kierownik jednostki sektora finansów publicznych, powinien był podjąć działania zmierzające do wprowadzenia do umowy m.in. niezbędnych mechanizmów i procedur kontroli finansowej.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. K. na powyższe orzeczenie GKO.
Sąd pierwszej instancji uznał, że w skardze stan faktyczny został przedstawiony w oderwaniu od treści umowy o zarządzanie z dnia 24 września 2001 r. stanowiącej podstawę wzajemnych rozliczeń pomiędzy Miastem a PGM oraz z pominięciem faktu, że Spółka bezpośrednio wykonywała budżet Miasta w dziale 700 - Gospodarka Mieszkaniowa, rozdziale 70001 - Zakłady Gospodarki Mieszkaniowej, planując i realizując wydatki wykazywane w uchwale budżetowej Miasta, dysponując środkami jego subkonta i sporządzając sprawozdanie finansowe. W ocenie Sądu tylko analiza tych dowodów pozwala na ustalenie, czy były określone mechanizmy kontroli procedury kontroli finansowej nad działaniami PGM.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, GKO zasadnie uznała, że postanowienia umowy nie zabezpieczały dostatecznie interesu Miasta, a Zarządca miał dużą swobodę decydowania o wydatkowaniu środków publicznych Miasta i nie było żadnych procedur ostrożnościowych. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do umowy przepływy finansowe miały odbywać się poprzez otwarte subkonto budżetu miasta. Otwarcie takiego subkonta i udzielenie pełnomocnictw bankowych reprezentantom PGM sprawiło, że zarządca został upoważniony do bezpośredniego wykonywania budżetu Miasta w części dotyczącej zakładów gospodarki mieszkaniowej. Zarządca, będąc Spółką prawa handlowego i podmiotem oderwanym od podmiotowości Miasta, nie był związany przepisami prawnymi dotyczącymi zakładu budżetowego, gdzie przekazany plan finansowy Miasta musiałby być podstawą gospodarki finansowej takiej jednostki. Potrzebne były wobec tego regulacje dotyczące procedur ostrożnościowych w dopuszczeniu do dokonywania wydatków budżetu Miasta, bowiem nie wystarczało samo przekazanie planu finansowego Miasta.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przepisy dotyczące finansów publicznych wymagają procedur kontrolnych co do celowości wydatków budżetowych, co wynika m.in. z art. 45 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Stosowne procedury kontrolne dotyczące wydatków ustalonych w rocznym planie finansowym powinna przewidywać także umowa o zarządzie mieniem komunalnym. Brak takich uregulowań w umowie z dnia 24 września 2001 r. oraz utworzenie przez Miasto subkonta i upoważnienie reprezentantów PGM do dysponowania zgromadzonymi tam środkami oznacza, że nie było ustalonych między stronami procedur ostrożnościowych co do dokonywania wydatków budżetowych i że taki sposób realizacji wydatków był bezpośrednim wykonywaniem budżetu Miasta, a to z kolei prowadzi do wniosku, że do przekroczenia wydatków przewidzianych w planie finansowym Miasta doszło w Gminie Miejskiej [...], a nie w PGM.
Zasadne było, zdaniem Sądu pierwszej instancji, uznanie przez GKO, że dla ustaleń w sprawie nie ma znaczenia fakt poczuwania się do winy przez L. Z. (członek zarządu PGM) i I. T. (pracownik PGM) z tytułu przekroczenia wydatków. Przedmiotem ustaleń było bowiem to, czy istniała prawna regulacja procedur ostrożnościowych dotyczących przedmiotowych wydatków, a nie to, czy wybrano właściwe osoby do pracy.
W ocenie Sądu, brak mechanizmów ostrożnościowych w umowie uzasadniał postawienie Prezydentowi Miasta zarzutu dopuszczenia przez niego, wskutek niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli finansowej, do dokonania ze środków publicznych Gminy przez podległą jej Spółkę wydatków przekraczających kwotę ustaloną w rocznym planie finansowym jednostki. Odpowiedzialność Prezydenta, wynikająca z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.), obciąża go z uwagi na fakt, iż jest on kierownikiem jednostki sektora finansów publicznych (art. 44 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 60 i art. 11a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zdaniem Sądu, GKO prawidłowo określiła rodzaj winy skarżącego jako nieumyślnej, skoro był on przekonany o poprawności funkcjonowania istniejącego rozwiązania, a wcześniej nie było żadnych nieprawidłowości. Przekonanie to, nie daje jednak podstawy do uniewinnienia skarżącego.
Za niezasadny uznał Sąd pierwszej instancji zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Sąd stwierdził, że czyn został popełniony i nosi znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych, a między brakiem procedur ostrożnościowych a przekroczeniem wydatków istnieje związek przyczynowy.
Sąd nie uwzględnił także zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez ograniczenie postępowania dowodowego i pominięcie dowodów przemawiających na korzyść skarżącego. Organ uwzględnił bowiem na korzyść skarżącego zarówno fakt, że przekroczenie wydatków było niewielkiego rozmiaru, fakt, iż wydatki te były uzasadnione oraz fakt, iż mimo tych wydatków nie doszło do uszczuplenia wydatków publicznych, bowiem kwoty z wypłaconych faktur zostały refakturowane na najemców, którzy pokryli te zobowiązania. W konsekwencji organ zasadnie umorzył postępowanie na podstawie art. 78 w zw. z art. 28 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
W skardze kasacyjnej M. K. zaskarżył w całości wyrok Sądu pierwszej instancji. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na naruszeniu art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w zakresie badania zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia GKO w W. do dowodu z dokumentu - umowy o zarządzanie z dnia 24 września 2001 r. ze zmianami - z pominięciem pozostałego materiału dowodowego zebranego w aktach postępowania, w tym dowodów przemawiających na korzyść skarżącego w postaci dokumentacji dotyczącej przekazania zarządcy tj. P. G. M. Sp. z o.o. w S. planu finansowego oraz harmonogramu realizacji dochodów i wydatków budżetowych w 2005 roku, wniosków PGM dotyczących zmian w planie finansowym na rok 2004, wyjaśnień obwinionego L. Z. dotyczących realizowanych w tej spółce procedur wstępnej kontroli celowości dokonywanych wydatków, a także ich zgodności z planem finansowym i harmonogramem wydatków oraz przyczyn przekroczenia planu finansowego w grudniu 2005 roku,
2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w sytuacji, gdy nie zachodzi adekwatny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy przekroczeniem kwoty wydatków ustalonej w rocznym planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych a zarzucanym przez rzecznika odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącemu, jako kierownikowi tej jednostki, niewypełnieniem obowiązków w zakresie kontroli finansowej.
W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną podał, że jednym z warunków odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dokonaniem wydatku ze środków publicznych powodującego przekroczenie planu finansowego a zaniedbaniem obowiązków kontrolnych przez kierownika jednostki. Przesłanka ta jest spełniona, gdy możliwe jest przeprowadzenie rozumowania, zgodnie z którym gdyby kontrola finansowa była przeprowadzona, to wskazane naruszenie nie miałoby miejsca. W sprawie pominięto materiał dowodowy w postaci wyjaśnień złożonych przez L. Z. (dotyczących procedur wstępnej kontroli wydatków dokonywanych przez PGM oraz przyczyn przekroczenia planu finansowego w 2005 r.), który wskazywał na to, że przekroczenie planu finansowego w zakresie gospodarki mieszkaniowej miasta [...] było efektem przeoczenia pracowników PGM, które miało charakter incydentalny i któremu nie mogły zapobiec żadne ewentualne zapisy umowy o zarządzanie gminnym zasobem mieszkaniowym.
Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych nie skorzystała w prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie w dniu 13 maja 2009 roku pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną stwierdził, iż cofa skargę kasacyjną w zakresie odnoszącym się do zarzutu naruszenia przepisów procesowych, polegającego na naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a. Natomiast w pozostałym zakresie podtrzymał skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem strony skarżącej - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem NSA, poza nieważnością postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi, jest ograniczony przy rozpoznawaniu sprawy do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Z uwagi na oświadczenie pełnomocnika skarżącego, złożone na rozprawie dniu 13 maja 2009 roku, zgodnie z którym zrezygnował on z dalszego popierania zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zakres rozpoznania niniejszej sprawy został ograniczony do rozważenia zasadności zarzutu naruszania przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 11 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie twierdząc, że przepisy te zostały zastosowane mimo, iż nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy przekroczeniem kwoty wydatków, a niewypełnieniem obowiązków w zakresie kontroli finansowej przez skarżącego.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dopuszczenie przez kierownika jednostki sektora finansów publicznych do dokonania wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w rocznym planie finansowym jednostki wskutek zaniedbania lub niewypełnienia obowiązków w zakresie kontroli finansowej. Oznacza to, że kierownik jednostki sektora finansów publicznych odpowiada na podstawie tego przepisu wówczas, gdy z powodu jego zaniedbania, nad działaniami finansowymi podległej mu jednostki, nie jest prowadzona żadna kontrola, bądź też nie ustalono właściwych mechanizmów kontrolnych. Znamiona naruszenia określonego w art. 11 ust. 2 ustawy są zatem spełnione w przypadku braku odpowiedniego działania kierownika, w zakresie systemu nadzoru nad podmiotami, które w imieniu jednostki dokonują wydatków ze środków publicznych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że umowa pomiędzy Miastem [...], a PGM Sp. z o.o. nie zawierała odpowiednich mechanizmów kontrolnych, pozwalających na ustalenie ewentualnych naruszeń zapisów planu finansowego przez Spółkę, we właściwym czasie. System przyjęty w tejże umowie sprowadzał się w istocie do informowania Prezydenta o dokonanych już czynnościach i związanych z nimi wydatkach. Brak było natomiast instrumentów umożliwiających zapobieganie zdarzeniom niepożądanym w kontekście prawidłowego wykonywania rocznego planu finansowego jednostki.
W myśl art. 19 ust. 1 ustawy odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, która popełniła czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych określony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zakres podmiotowy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określa art. 4 ustawy, zgodnie z którym odpowiedzialność tę ponoszą osoby wchodzące w skład organu wykonującego budżet lub plan finansowy jednostki sektora finansów publicznych albo jednostki niezaliczanej do sektora finansów publicznych otrzymującej środki publiczne lub zarządzającego mieniem tych jednostek, kierownicy jednostek sektora finansów publicznych, pracownicy jednostek sektora finansów publicznych, którym powierzono obowiązki w zakresie gospodarki finansowej lub czynności przewidziane w przepisach o zamówieniach publicznych, osoby gospodarujące środkami publicznymi przekazanymi jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych. Zgodnie z art. 19 ust 2 ustawy możliwość przypisania odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest uzależniona od winy osoby odpowiedzialnej za dokonanie czynu, z którym ustawodawca łączy określoną sankcję.
W niniejszej sprawie wina osoby odpowiedzialnej czyli kierownika jednostki sektora finansów publicznych polegała na zaniedbaniu ustanowienia procedur kontrolnych nad działaniem zewnętrznego podmiotu jakim było PGM Sp. z o.o., w zakresie wydatków ze środków budżetu miasta. Zatem wskazanie, że określone zdarzenie spowodowane było działaniem pracownika Spółki podległej Prezydentowi, w sytuacji braku procedur umożliwiających rzeczywistą kontrolę jego zachowań, nie zwalnia kierownika jednostki z odpowiedzialności określonej w art. 11 ust. 2 ustawy. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji skarżącemu można przypisać jedynie winę nieumyślną, gdyż działał on w przekonaniu prawidłowego funkcjonowania systemu kontroli nad czynnościami PGM Sp. z o.o. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że zdarzenie to miało charakter incydentalny.
Stąd też twierdzenie autora skargi kasacyjnej o braku związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy dokonaniem wydatku przekraczającego plan finansowy, a zaniedbaniem obowiązków kontrolnych Prezydenta Miasta, w stanie faktycznym ustalonym w sprawie i nie negowanym przez skarżącego, należy uznać za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Bez wątpienia bowiem doszło do naruszania dyscypliny finansów publicznych oraz wykazano, że wina Prezydenta, który działał jako kierownik jednostki sektora publicznego polegała na braku wprowadzenia sytemu kontroli prewencyjnej nad PGM Sp. z o.o. w zakresie wydatkowanych przez Spółkę funduszów publicznych. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych kierownik jednostki sektora finansów publicznych jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej, w tym za wykonywanie określonych ustawą obowiązków w zakresie kontroli finansowej. Celem kontroli finansowej jest zapewnienie poprawnego funkcjonowania w jednostkach sektora finansów publicznych wewnętrznych procedur oraz mechanizmów, które gwarantują legalne, gospodarne, celowe, rzetelne, przejrzyste i jawne gospodarowanie środkami publicznymi. Zatem winę za brak ustalenia takich procedur ponosi kierownik jednostki. Niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez zewnętrzny podmiot nie zwalnia z odpowiedzialności kierownika jednostki, szczególnie w sytuacji, gdy zaniedbał on ustalenia właściwych zasad sprawowania nadzoru nad takim podmiotem.
Podkreślenia wymaga okoliczność wyłączenia przez ustawodawcę dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 78 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zgodnie z art. 78 ust. 1 pkt 7 ustawy nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 27 ust. 1 lub art. 28 ust. 1. W myśl natomiast art. 28 ust. 1 nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy. W ocenie NSA Sąd I instancji słusznie zaaprobował stanowisko GKO dotyczące uznania czynu popełnionego przez skarżącego za szkodliwy dla finansów publicznych w stopniu znikomym. Kwota stanowiąca różnicę między zaplanowanymi, a rzeczywiście poniesionym wydatkami stanowiła przekroczenie o 0,06 % (9 833, 54 zł), została wydana na zakup energii, a następnie zwrócona.
Niemniej jednak fakt popełnienia przez kierownika jednostki czynu wypełniającego ustawowe znamiona naruszenia dyscypliny finansów publicznych, nawet w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, iż ten czyn charakteryzuje się znikomą szkodliwością dla finansów publicznych, nie daje możliwości uniewinnienia sprawcy. W takim przypadku, zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy właściwy organ nie wszczyna postępowania, a jeżeli postępowanie się toczy wydaje decyzję o jego umorzeniu. W myśl art. 78 ust. 1 pkt 7 ustawy, właściwy organ w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania tzw. przesłanki znikomej szkodliwości jest zobowiązany umorzyć postępowanie. Brak jest w takiej sprawie możliwości uznaniowego rozstrzygnięcia sprawy.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega ona oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło