II GSK 97/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-06
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Zofia Borowicz, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy wykonawcze do rozporządzenia UE nr 1010/2006 mogą przewidywać dodatkowe wymogi formalne dla wniosków o przyznanie pomocy finansowej za przetworzenie jaj wylęgowych, jeśli takie wymogi nie zostały przewidziane w rozporządzeniu unijnym, a także czy mogą one uniemożliwiać otrzymanie rekompensaty przedsiębiorcom, którzy sprzedali jaja wylęgowe do przetworzenia za pośrednictwem pośredników?Ratio decidendi
Polskie przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 1010/2006 mogą określać tryb i procedury rozdziału środków pomocowych, w tym wymogi dowodowe, pod warunkiem, że mieszczą się w ramach celów określonych w prawie wspólnotowym. Rozporządzenie nr 1010/2006 adresowane jest do państw członkowskich, a nie bezpośrednio do hodowców, i określa jedynie cele, na które pomoc może być przyznana. Wymogi formalne określone w krajowych przepisach wykonawczych, takie jak konieczność udokumentowania sprzedaży jaj wylęgowych do przetworzenia przez pierwszego kontrahenta, są zgodne z prawem wspólnotowym, jeśli zapobiegają szerszemu udzielaniu rekompensat niż przewiduje cel unijny.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową za przetworzenie jaj wylęgowych kur mięsnych. Po odmowie przyznania pomocy przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego i uchyleniu tej decyzji przez Ministra, organ I instancji przyznał pomoc tylko częściowo, odmawiając jej w odniesieniu do 744.075 sztuk jaj. Powodem odmowy było to, że jaja te zostały sprzedane spółce, która nie zajmuje się przetwórstwem jaj. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał decyzję w mocy. Spółka skarżyła się, że przepisy krajowe są niezgodne z prawem UE i że nie musi sprzedawać jaj bezpośrednio podmiotowi przetwarzającemu. WSA oddalił skargę, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie NSA Zofia Borowicz Maria Jagielska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. D. I. Z. P. D. Spółki z o.o. w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 842/10 w sprawie ze skargi Z. D. I. Z. P. D. Spółki z o.o. w D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 842/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. D. I. Z. P. D. Spółki z o.o. z siedzibą w D. (dalej zwana spółką) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] listopada 2006 r. skarżąca spółka (działająca wówczas pod firmą "Z. D. I. Z. Z. Sp. z o.o." z siedzibą w Z.) złożyła do Agencji Rynku Rolnego wniosek o udzielenie pomocy finansowej za przetworzenie jaj wylęgowych kur mięsnych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego odmówił udzielenia wnioskowanej pomocy. Jednakże na skutek odwołania strony, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2007 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy, Prezes Agencji Rynku Rolnego pismem z dnia [...] maja 2007 r. poinformował wnioskodawcę o przyznaniu pomocy finansowej w kwocie [...] zł z tytułu przetworzenia 254.975 sztuk jaj wylęgowych kur mięsnych, nie przyznając jednocześnie pomocy finansowej w odniesieniu do 744.075 sztuk jaj. Po wyjaśnieniu przez organ przyczyn odmowy przyznania płatności we wskazanej części spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Agencji Rynku Rolnego w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym, WSA w Warszawie prawomocnym orzeczeniem z dnia 19 października 2009 r. odrzucił skargę spółki jednocześnie zauważając, że gdy organ nie uwzględnił w całości wniosku o przyznanie pomocy, powinien wydać decyzję administracyjną.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego odmówił udzielenia skarżącej spółce pomocy finansowej za przetworzenie 744.075 sztuk jaj wylęgowych kur mięsnych. Organ wskazał, że do potwierdzenia faktu przetworzenia jaj wylęgowych niezbędne jest udokumentowanie sprzedaży tych jaj przez wnioskodawcę podmiotowi, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się ich przetwórstwem. Tymczasem w niniejszej sprawie nabywcą 744.075 sztuk jaj była F. A. Spółka jawna, która nie zajmuje się przetwarzaniem jaj na cele spożywcze bądź niespożywcze. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia pomocy za przetworzenie tychże jaj.
Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił argumentację Prezesa Agencji Rynku Rolnego, stwierdzając w konkluzji, że nie zostały spełnione warunki niezbędne do udzielenia pomocy, określone w art. 13 § 2 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 208, poz. 1541; dalej powoływana jako "ustawa z dnia 18 października 2006 r.") oraz § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków, sposobu i trybu udzielania pomocy finansowej z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku (Dz. U. Nr 208, poz. 1543; dalej powoływane jako "rozporządzenie MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r.").
Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu odwoławczego. Zdaniem skarżącej, rozporządzenie MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. jest niezgodne z rozporządzeniem Komisji Europejskiej (WE) nr 1010/2006 z dnia 3 lipca 2006 r. dotyczącym niektórych nadzwyczajnych środków wsparcia rynku w sektorze jaj i drobiu w niektórych państwach członkowskich (Dz. Urz. UE L 180 z dnia 4 lipca 2006 r., str. 3; ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 1010/2006"). Wymagania określone we wspomnianym rozporządzeniu MRiRW nie mogą odnosić się do stanów faktycznych, które miały miejsce przed dniem jego wejścia w życie, jeżeli stosowanie tych wymagań uniemożliwia przyznanie pomocy. Ponadto, zdaniem skarżącej, żaden przepis nie przewiduje, że wnioskodawca ubiegający się o przyznanie wsparcia musi zbyć jaja bezpośrednio do podmiotu, który jaja przetwarza. Wnioskodawcy mogą bowiem skorzystać z pomocy pośredników handlowych (takich jak firma A.), zaś w takiej sytuacji organ winien ustalić, czy jaja wylęgowe zakupione przez takiego pośrednika zostały następnie sprzedane do przetworzenia.
Wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. pomoc przysługuje za przetworzenie w celach spożywczych lub niespożywczych jaj wylęgowych kur mięsnych lub kur nieśnych zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1010/2006 i na warunkach określonych w tym przepisie. Z kolei z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. (wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy) wynika, że dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków niezbędnych do udzielenia pomocy są: a) zaświadczenie potwierdzające dokonanie wpisu zwierząt, od których pochodzą jaja wylęgowe wymienione w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy, do księgi rejestru zwierząt hodowlanych, wydane przez podmiot prowadzący księgę lub rejestr tych zwierząt na podstawie przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich; b) kserokopie faktur potwierdzających sprzedaż jaj wylęgowych do przetworzenia, potwierdzone przez wnioskodawcę za zgodność z oryginałem własnoręcznym czytelnym podpisem; c) oświadczenie wnioskodawcy, że jaja wylęgowe sprzedane w celu przetworzenia pochodzą od kur mięsnych lub nieśnych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarówno przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r., jak i przepisy rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. nie kolidują z rozporządzeniem nr 1010/2006 i umożliwiają realizację celu tego rozporządzenia wspólnotowego, jakim jest wsparcie rynku drobiarskiego konieczne z uwagi na znaczny spadek spożycia jaj w niektórych państwach członkowskich, będący wynikiem zaistnienia przypadków wysoce zjadliwej ptasiej grypy.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, z powołanych regulacji krajowych wynika, że uzyskanie pomocy finansowej z tytułu nadzwyczajnych środków wsparcia rynku jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy jaja ulegną przetworzeniu w następstwie już pierwszej sprzedaży. Zatem konsekwencją pierwszej transakcji dokonanej przez wnioskodawcę powinno być przetworzenie jaj przez pierwszego kontrahenta. Natomiast w przypadku, gdy jaja zostały przetworzone dopiero przez kolejnego kontrahenta, to warunek przyznania pomocy określony w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. nie jest spełniony.
Skoro zatem w niniejszej sprawie 744.075 sztuk jaj zostało przez skarżącą sprzedanych F. A. Spółce jawnej, a przeprowadzone przez organ postępowanie wykazało, że podmiot ten nie zajmuje się przetwórstwem jaj, to w ocenie Sądu pierwszej instancji nie zostały spełnione warunki niezbędne do udzielenia pomocy. W tej sytuacji organy administracji nie były zobowiązane do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy jaja sprzedane przez skarżącą zostały następnie przetworzone w wyniku następnej sprzedaży.
Sąd pierwszej instancji uznał, że nie ma niezgodności między regulacjami krajowymi tj. ustawą z dnia 18 października 2006 r. i rozporządzeniem MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r., a regulacjami unijnymi zawartymi w rozporządzeniu nr 1010/2006. Celem rozporządzenia wspólnotowego było wsparcie rynku drobiarskiego z uwagi na spadek spożycia jaj spowodowany ptasią grypą, a przepisy tego rozporządzenia pełniły rolę wzorca dla wykładni przepisów krajowych. Przepisy krajowe powinny umożliwiać realizację celu unijnego, i rolę tę wypełniały prawidłowo. Chodzi o realizację nadzwyczajnych środków wsparcia rynku, zatem przepisy dotyczące tych środków nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Z. D. I. Z.. P. D. Spółka z o.o.
Strona zaskarżyła wyrok w całości.
Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 7200 zł.
Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską w związku z rozporządzeniem nr 1010/2006 o następującej treści: "Czy przepisy wykonawcze wydane przez państwo członkowskie do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1010/2006 z dnia 3 lipca 2006 r. dotyczącego niektórych nadzwyczajnych środków wsparcia rynku w sektorze jaj i drobiu w niektórych państwach członkowskich, mogą przewidywać dodatkowe wymogi formalne dla wniosków o udzielenie rekompensaty za przetworzenie jaj wylęgowych, jeśli wymogi takie nie zostały przewidziane w Rozporządzeniu i czy przepisy wykonawcze do tego Rozporządzenia mogą uniemożliwiać otrzymanie rekompensaty przedsiębiorcom, którzy sprzedali jaja wylęgowe do przetworzenia za pośrednictwem innych przedsiębiorców?".
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1) art. 13 § 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. poprzez błędne zastosowanie go w niniejszej sprawie,
2) § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. poprzez zastosowanie go w niniejszej sprawie,
3) art. 11 rozporządzenia nr 1010/2006 poprzez niezastosowanie go w niniejszej sprawie,
4) art. 91 § 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie go w niniejszej sprawie,
5) art. 249 Traktatu o Wspólnotach Europejskich poprzez błędne zastosowanie go w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że zgodnie z art. 249 TWE rozporządzenia unijne mają bezpośrednią skuteczność. Zgodnie z art. 91 § 3 Konstytucji RP w przypadku kolizji między stosowanym bezpośrednio prawem stanowionym przez organizację międzynarodową a ustawami pierwszeństwo ma to prawo. Rozporządzenie 1010/2006 wydane 3 lipca 2006r. odnosiło się do zdarzeń, które miały miejsce przed jego wydaniem. Celem rozporządzenia nr 1010/2006 było udzielenie wsparcia finansowego wszystkim tym podmiotom rynku drobiarskiego, które w rezultacie nadzwyczajnej dekoniunktury na tym rynku (wywołanej zjawiskiem ptasiej grypy) zmuszone były sprzedać jaja wylęgowe do przetworzenia. Jakiekolwiek prawne regulacje krajowe pozbawiające prawa do wsparcia finansowego podmioty rynku drobiarskiego, które przekazały jaja wylęgowe do przetworzenia, są niezgodne z rozporządzeniem nr 1010/2006 i jako takie nie mogą być stosowane.
Strona wskazała, że dokonała sprzedaży 744.075 jaj wylęgowych kur mięsnych na rzecz firmy A. przed dniem wejścia w życie rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. W tej sytuacji wyłączenie prawa do pomocy finansowej jedynie z powodu braku dokumentów wskazanych w powołanym rozporządzeniu MRiRW jest niezgodne z rozporządzeniem nr 1010/2006. Organy administracji winny zatem pominąć przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy § 3 rozporządzenia krajowego i za pomocą innych środków dowodowych ustalić, czy faktycznie sprzedane przez skarżącą jaja zostały następnie przetworzone/zniszczone. Niezastosowanie wprost postanowień rozporządzenia nr 1010/2006 w niniejszej sprawie stanowi naruszenie art. 91 § 3 Konstytucji RP.
Ponadto, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, żaden przepis rozporządzenia nr 1010/2006, ustawy z dnia 18 października 2006 r., czy też rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. nie przewiduje, że podmiot ubiegający się o przyznanie wsparcia musi zbyć jaja bezpośrednio do podmiotu, który przetwarza/utylizuje jaja. Możliwe jest skorzystanie z pomocy pośredników handlowych, takich jak firma A.
W sprawie powstały poważne wątpliwości, co do wykładni prawa wspólnotowego, zatem zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej obowiązkowe jest skierowanie przez sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu pytania prawnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do zbadania zasadności zarzutów kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny rozważył wniosek kasatora o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym i działając na podstawie art. 162 p.p.s.a. wniosek ten oddalił.
Kasator wskazał, że pytanie prejudycjalne dotyczy wykładni art. 249 TWE w związku z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1010/2006 i brzmi:
"Czy przepisy wykonawcze wydane przez państwo członkowskie do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1010/2006 z dnia 3 lipca 2006 r. dotyczącego niektórych nadzwyczajnych środków wsparcia rynku w sektorze jaj i drobiu w niektórych państwach członkowskich, mogą przewidywać dodatkowe wymogi formalne dla wniosków o udzielenie rekompensaty za przetworzenie jaj wylęgowych, jeśli wymogi takie nie zostały przewidziane w Rozporządzeniu i czy przepisy wykonawcze do tego Rozporządzenia mogą uniemożliwiać otrzymanie rekompensaty przedsiębiorcom, którzy sprzedali jaja wylęgowe do przetworzenia za pośrednictwem innych przedsiębiorców?".
Oddalając powyższy wniosek Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawniej art. 234 TWE) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym m.in. o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. W świetle powyższego niedopuszczalne są pytania prejudycjalne dotyczące wprost prawa krajowego i zgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Dopuszczalne są natomiast pytania o sposób rozumienia przepisu prawa wspólnotowego w kontekście przepisu prawa krajowego.
W przypadku, gdy pytanie dotyczące ważności i wykładni aktów instytucji i jednostek organizacyjnych Unii jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości.
Sam Trybunał Sprawiedliwości w drodze kolejnych orzeczeń złagodził rygory wynikające z powołanego przepisu. W orzeczeniu Da Costa (C-28-30/62) Trybunał wskazał, że sąd, od którego orzeczenia nie służą środki zaskarżenia, może nie zwracać się z pytaniem prawnym, jeżeli powołuje się na wcześniejsze orzeczenie Trybunału. W orzeczeniu CLIFT (C-283/81) Trybunał wyjaśnił, że sąd krajowy jest zwolniony z obowiązku występowania z pytaniem prejudycjalnym m.in. kiedy prawidłowe zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego nie pozostawia żadnych wątpliwości, nawet wówczas, gdy kwestia dotycząca prawa wspólnotowego pozostaje w ścisłym związku ze sprawą i nie było wcześniejszego orzeczenia Trybunału, do którego sąd mógłby nawiązać.
Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego. Jednak obowiązek zadania przez ten Sąd pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej istnieje tylko wtedy, gdy Sąd poweźmie wątpliwość co do ważności bądź wykładni aktu prawa wspólnotowego.
W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie powziął żadnych wątpliwości co do ważności i wykładni wskazanego przez kasatora art. 249 TWE w związku z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1010/2006. Naczelny Sąd Administracyjny podziela oczywisty pogląd wyrażony przez kasatora, że zgodnie z art. 249 TWE rozporządzenia Komisji Europejskiej są dla Polski wiążące i stosowane są wprost, a zatem rozporządzenie nr 1010/2006 jest wiążące i stosuje się wprost.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca natomiast uwagę, że rozporządzenie nr 1010/2006 przewiduje przyznanie, na wniosek zainteresowanych państw członkowskich, środków na wsparcie rynku i udzielenie pomocy mogącej zrekompensować część strat spowodowanych m.in. zniszczeniem lub przetworzeniem jaj wylęgowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 10 rozporządzenia nr 1010/2006 pomoc finansowana przez Wspólnotę kierowana jest do państw członkowskich, a nie bezpośrednio do hodowców, zaś omawiane rozporządzenie określa tylko cele, na które pomoc może być przyznana. Zgodnie z art. 2 ust. 2 rekompensata przyznawana jest Państwu m.in. za przetworzenie jaj wylęgowych. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że wobec braku jakichkolwiek postanowień wspólnotowych w tej kwestii i przekazania puli środków na rekompensaty Państwu, Państwo jest uprawnione i zobowiązane do sprecyzowanie sposobu rozdziału tych środków pomocowych poprzez stosowne regulacje prawa krajowego. Prawo to powinno uwzględniać regulację zawartą w rozporządzeniu Komisji (WE), iż rekompensata może być przyznana tylko za wymienione w nim działania spowodowane ptasią grypą, to jest m.in. za przetworzenie jaj wylęgowych. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma wątpliwości, że przepisy prawa wspólnotowego ustanawiające cele, na które przeznaczona jest pomoc nie stoją na przeszkodzie regulacjom krajowym ustanawiającym tryb i procedury rozdziału rekompensat w taki sposób, aby rekompensaty otrzymały tylko te podmioty, które zbyły jaja wylęgowe na przetworzenie. Nie ma zatem podstaw do przedstawienia zaprezentowanego przez kasatora pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości, zarówno z uwagi na jego wadliwą i niedopuszczalną treść (dotyczącą niezgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym), jak i z powodu braku wątpliwości co do wykładni całkowicie jednoznacznego rozporządzenia nr 1010/2006.
Przechodząc do rozważenia zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że opierają się one przede wszystkim na niezrozumieniu przez kasatora treści rozporządzenia nr 1010/2006 (a nie na błędnej wykładni tego aktu). Jak wskazano wyżej, rozporządzenie nr 1010/2006 adresowane jest do państw członkowskich a nie do hodowców, przewiduje możliwość uzyskania przez państwa środków na rekompensaty strat poniesionych przez hodowców z powodu działań precyzyjnie określonych w tym rozporządzeniu. Na podstawie omawianego rozporządzenia mogą być przyznane państwom środki tylko na rekompensatę strat związanych z wymienionymi w rozporządzeniu działaniami hodowców, nie zaś na rekompensatę wszelkich strat jakie ponieśli hodowcy w związku z ptasią grypą. Z rozporządzenia nie wynika zatem, że wszelkie straty, jakie ponieśli hodowcy w związku ze zbyciem jaj wylęgowych na cele inne niż wylęgowe, podlegają rekompensacie ze środków Unii Europejskiej. Rekompensata na podstawie art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1010/2006 przysługuje tylko za przetworzenie jaj wylęgowych. Wszelkie uregulowania krajowe, które zapewniają realizację wskazanego celu unijnego i zapobiegają szerszemu udzielaniu rekompensat niż to wynika z celu unijnego są więc zgodne z rozporządzeniem nr 1010/2006. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 249 TWE ani do naruszenia art. 91 ust. 3 Konstytucji, bowiem przepisy unijne ustanawiają jedynie ramy w jakich działać mają Państwa członkowskie, zaś przepisy prawa krajowego mieszczą się w tych ramach. Nie ma żadnej kolizji między przepisami rozporządzenia, a ich konkretyzacją w prawie krajowym, nie ma więc potrzeby stosowania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed sprzecznym z nim prawem krajowym, zatem do naruszenia tej zasady nie doszło.
Nie są także usprawiedliwione zarzuty dotyczące wadliwości § 3 rozporządzenia wykonawczego MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. Kasator wskazuje, że rozporządzenie wydane 21 listopada 2006 r. odnosi się do okresu minionego i określa wymagania, które musiały być spełnione przed jego wejściem w życie, zatem hodowcy nie mogą dostosować swych działań do wymogów rozporządzenia i nie mogą im sprostać, przez co nie mogą uzyskać należnej rekompensaty. Pogląd kasatora jest całkowicie błędny. Cały system rekompensat odnosi się do okresu minionego (październik 2005 r. - kwiecień 2006 r.) i do zdarzeń oraz strat, które już miały miejsce w tym okresie. Nie chodzi wcale o to, aby hodowcy dostosowali swe działania do systemu rekompensat, tylko o to, aby ci hodowcy, którzy bezspornie doznali we wskazanym okresie szkód w związku z przetworzeniem jaj wylęgowych, otrzymali rekompensaty. Rozporządzenie MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. określające środki dowodowe, którymi należy wykazać przetworzenie jaj (§ 3 ust. 1 pkt 2), jest więc całkowicie zgodne z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r., który stanowi, że pomoc przysługuje za przetworzenie jaj, jak i z rozporządzeniem nr 1010/2006, które tak samo zakreśla cele pomocy. Zauważyć należy, że jeżeli rzeczywiście jaja wylęgowe zostały zbyte na przetworzenie, uzyskanie dokumentów wymaganych przez § 3 ust.1 pkt 2 jest bardzo proste i nie stanowi żadnej trudności dla hodowcy. Ani ustawa, ani rozporządzenie MRiRW nie ograniczają możliwości uzyskania rekompensaty za przetworzenie jaj wylęgowych, natomiast przeciwdziałają uzyskanie tej rekompensaty przez podmioty, które zbyły jaja wylęgowe bez ustalenia celu do jakiego zostaną one wykorzystane. Precyzyjne wymagania dowodowe miały uniemożliwić podjęcie przez hodowców, po 21 listopada 2006 r., działań, które pozwoliłyby na uzyskanie rekompensaty za przetworzenie jaj także wtedy, gdy w okresie od października 2005 r. do kwietnia 2006 r. po prostu sprzedali jaja wylęgowe, ale nie w celu ich przetworzenia. Zarzuty naruszenia art. 13 § 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. i § 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 listopada 2006 r. przez błędne ich zastosowanie należy więc uznać za nieusprawiedliwione. Omawiane przepisy, wbrew zarzutom kasatora, służą precyzyjnej realizacji celów unijnych wskazanych w rozporządzeniu nr 1010/2006 i trafnie zostały zastosowane w niniejszej sprawie.
Kasator wskazuje, jako naruszony, także art. 11 rozporządzenia nr 1010/2006 określający datę wejścia w życie rozporządzenia, jednak nie wyjaśnia na czym to naruszenie polega. W tym stanie rzeczy omawiany zarzut musi być uznany za nieusprawiedliwiony.
Mając na uwadze powyższe, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za nieusprawiedliwione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło