II GW 4/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku B. M. Z. z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr 7040.1.17.2011 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta Z. a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku "A." A. K., I. K. S. J. z siedzibą w Z. z [...] marca 2011 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: 1. wyznaczyć Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jako organ właściwy w sprawie rozpoznania wniosku "A." A. K., I. K. S. J. z siedzibą w Z. z [...] marca 2011 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, 2. zasądzić od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Burmistrza Miasta Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 28 marca 2011r. A. K., I. K. Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe "A." S. j. z siedzibą w Z., zwrócili się do Oddziału w B. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Rejonu w Z. o wydanie zezwolenia o zajęcie pasa drogowego w celu usunięcia awarii słupa linii NN, znajdującego się na ulicy K. w Z. (działka nr [...]). Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad działający przez Kierownika Rejonu w Z. postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. nr [...] przekazał przedmiotowy wniosek do, jak to określił, Urzędu Miasta w Z. ze wskazaniem organu właściwego do rozpatrzenia wniosku. Burmistrz Miasta Z. uznał, iż nie jest organem właściwym w niniejszej sprawie i pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. skierował wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (mylnie nazwany wnioskiem o rozpatrzenie sporu o właściwość) do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, do którego należy między innymi wykonywanie zadań zarządcy dróg krajowych. Następnie podniósł, że do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebą z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zarządcą dróg gminnych jest zgodnie z ustawą wójt (burmistrz, prezydent miasta). Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad odpowiadając na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazał, że fragment ul. K. (działka nr [...]), której dotyczy wniosek, znajduje się w ciągu drogi krajowej nr 63. Organ wskazał, (powołując się na rozmowę telefoniczną ze Starostwem Powiatowym w Z.), iż działka nr [...] stanowi własność Miasta Z. a nie Skarbu Państwa. W uzasadnieniu organ wskazał, że ruch tranzytowy nie odbywa się poprzez ulicę K., ponieważ zgodnie z organizacją ruchu dla drogi krajowej nr 63 i nr 8 od skrzyżowania ulic K. i B. ruch odbywa się ul. B. do ul. P., a dalej do ul. K. tym samym omijając "sporny" fragment ulicy K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji zawartej w art. 166 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. – spory kompetencyjne miedzy organami samorządu terytorialnego i administracji rządowej rozstrzygają sądy administracyjne. Zgodnie z postanowieniami art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej i stosuje w tych sprawach odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, rozstrzygając spór na wniosek w drodze postanowienia poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy, o których mowa w art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. tylko w sytuacjach wystąpienia rzeczywistego sporu kompetencyjnego bądź sporu o właściwość. Przez spór w rozumieniu wymienionych przepisów należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta Z. a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad. Nie ma istotnego znaczenia w sprawie okoliczność, że w postanowieniu z dnia [...] marca 2011r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad określił jako właściwy Urząd Miasta w Z., stanowiący, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), aparat pomocniczy Burmistrza Miasta Z. Spór dotyczył właściwości do rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia o zajęcie pasa drogowego znajdującego się na ulicy K. w Z. (działka nr [...]). Ustawodawca w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych określił kompetencję zarządcy drogi do wydawania decyzji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Zgodnie z art. 19 ust. 2 o drogach publicznych "Zarządcami dróg (...), są dla dróg: 1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad; 2) wojewódzkich - zarząd województwa; 3) powiatowych - zarząd powiatu; 4) gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta)". Ustawodawca w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wprowadził podział dróg na kategorie: dróg krajowych, dróg wojewódzkich, dróg powiatowych i dróg gminnych, z tym, że stosownie do art. 2 ust. 2 omawianej ustawy "Ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi". Kryteria zaliczania dróg do kategorii dróg krajowych ustawodawca wskazał w art. 5 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Żadne z tych kryteriów nie odnosi się do wskazywanych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad przesłanek praw rzeczowych do gruntu, przez który przeprowadzona jest droga, względnie rzeczywistej organizacji ruchu. Odniesień w tym zakresie ustawodawca nie zawarł również w art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych i określenie jej przebiegu następuje w formie rozporządzeń ministra właściwego do spraw transportu wydawanych na podstawie upoważnień zawartych w art. 5 ust. 2 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że fragment ul. K. (działka nr [...]), której dotyczy wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, znajduje się w ciągu drogi krajowej nr 63, której przebieg ustalił w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw transportu. W tej sytuacji, na mocy wymienionych przepisów, organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jako zarządca drogi krajowej. Naczelny Sąd Administracyjny, z przedstawionych powodów, na podstawie art. 4 w związku z 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia, przy czym o kosztach postępowania rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.