II GZ 1148/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1875/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1875/14 odrzucił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 kwietnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pismem z dnia 8 maja 2014 r. spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżaca) reprezentowana przez adwokata, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną powyżej decyzję. Wraz ze skargą strona skarżąca wniosła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżąca spółka wniosła sprzeciw. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z uprawomocnieniem się powyższego postanowienia, zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2015 r., doręczonym skarżącemu przy piśmie Sądu z dnia 23 czerwca 2015 r., strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 7 października 2015 r. odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. zarządzenia z dnia 9 czerwca 2015 r., na podstawie którego wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nastąpiło z zachowaniem kryteriów, od których spełnienia uzależniona jest jego prawidłowość. Sąd I instancji mając na uwadze fakt, iż nie uiszczono wpisu, co potwierdza notatka służbowa z dnia 27 lipca 2015 r., odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Spółka pismem z dnia 20 października 2015 r. złożyła zażalenie na "postanowienie z dnia 8 października 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1875/14 o odrzuceniu skargi kasacyjnej" w którym wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia spółka podniosła, że nie mogła uzupełnić braków formalnych w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponieważ nie pozostawiono w jej skrzynce awizo, którego nie otrzymała do dnia dzisiejszego w związku z czym w myśl art. 73 p.p.s.a. zdaniem skarżącej zawiadomienie o przesyłce nie można uznać za skutecznie doręczone. Ponadto podniosła też, że adresat nie został właściwie powiadomiony o miejscu pozostawienia przesyłki. Następnie skarżąca spółka pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. poinformowała, że pismo z dnia 20 października 2015 r. stanowi zażalenie na postanowienie z dnia 7 października 2015 r. o odrzuceniu skargi (k. 126 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.:, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd, co wynika z art. 220 § 3 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wykonaniu zarządzenia z dnia 9 czerwca 2016 r. Wezwanie to po raz pierwszy zostało awizowane w dniu 26 czerwca 2015 r., kolejne awizowanie miało miejsce dnia 6 lipca 2015 r. Stosowanie do art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj po upływie 14 dni po dokonaniu pierwszego awizowania. Skoro zatem pierwsze zawiadomienie (awizo) pozostawiono w dniu 26 czerwca 2015r., to ostatni dzień 14-dniowego terminu przypadał na dzień 10 lipca 2015 r. W tym też dniu doręczono w tzw. trybie zastępczym, przesyłkę z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tym też dniu rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu, który upływał w dniu 17 lipca 2015 r. We wskazanym terminie wpis nie został uiszczony, co potwierdziła sporządzona notatka przez pracownika Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Warszawie (k. 82 akt sądowych). Wobec powyższego należy uznać, że Sąd I instancji słusznie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. Na ocenę tę nie mają wpływu okoliczności wskazane w zażaleniu, że spółka nie mogła uzupełnić braków formalnych w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponieważ nie pozostawiono w jej skrzynce awizo oraz to, iż nie została właściwie powiadomiona o miejscu pozostawienia przesyłki. Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnia, że z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wynika, że przesyłka została zaadresowana na właściwy adres spółki i została dwukrotnie awizowana (k. 80 akt sądowych). Na kopercie znajduje się również adnotacja, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w drzwiach adresata. Podkreślić należy, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 P.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznawanej sprawie twierdzenia skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane. Przede wszystkim nie ma wątpliwości co do tego, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż doręczenie zastępcze spornej przesyłki na podstawie art. 73 P.p.s.a. było zgodne z prawem. Przesyłka nie została bowiem podjęta przez skarżącą i jest to okoliczność bezsporna. W takiej sytuacji Sąd prawidłowo zastosował instytucję doręczenia zastępczego przewidzianą w art. 73 P.p.s.a. Doręczenie zastępcze dokonane w omawianym trybie stwarza domniemanie prawne oparte na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła, to nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej zgodnie z art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.) oraz przepisami § 1-6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1468). Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (patrz: Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wolters Kluwer 2016 r., s. 400). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, twierdzenia skarżącej dotyczące braku informacji awizowaniu przesyłki nie mogą prowadzić do zakwestionowania prawidłowości doręczenia. Tym bardziej, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że poczta dokonała prawidłowego doręczenia, a skarżąca nie przesłała informacji, iż rozpoczęła postępowanie reklamacyjne na poczcie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.