II GZ 135/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1163/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1163/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.) odmówił S.M. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że uiszczenie kary pieniężnej spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej jego i jego rodziny oraz trudne do odwrócenia skutki, ponieważ zapłacenie należności może doprowadzić do eksmisji skarżącego. Sąd I instancji rozpoznając ten wniosek przypomniał na wstępie, że okoliczności powołane we wniosku powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Ponadto, sama konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. W ocenie Sądu, skarżący nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje możliwość wystąpienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołał się we wniosku jedynie na brak środków na pokrycie należności objętej zaskarżoną decyzją, co jego zdaniem doprowadzi do pogorszenia sytuacji rodzinnej oraz do eksmisji. Poza tymi twierdzeniami skarżący nie uprawdopodobnił jednak w żaden sposób przedstawionych przez siebie okoliczności, podczas gdy ciężar wykazania wystąpienia tych przesłanek spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie ochrony tymczasowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bądź jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, iż skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu przez zaskarżoną decyzję znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że w dniu 31 marca 2017 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą i nie posiada żadnych rezerw finansowych, wobec czego wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację majątkową jego oraz trójki dzieci, bowiem brak środków na zapłacenie należności czynszowych może doprowadzić do jego eksmisji. W zażaleniu został też zawarty wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przed przekazaniem Naczelnemu Sadowi Administracyjnemu akt z niniejszym zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji trafnie nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ze względu na brak wykazania okoliczności obrazujących sytuację skarżącego. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważał prawidłowości przyjęcia, że tylko konkretne dane przedstawione we wniosku mogłyby dać Sądowi I instancji możliwość dokonania oceny wniosku i ewentualnie wtedy dopiero uznać go za skuteczny. W zażaleniu, podobnie jak we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobnił przy tym, że jej wykonanie doprowadzi do zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego stwierdzić należy, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku, jak i w zażaleniu ograniczył się do sformułowania żądania - nie uzasadniając go, nie wskazując w czym upatruje możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołał się jedynie na zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej i twierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację majątkową jego i trójki dzieci. Nie tylko we wniosku, ale także w zażaleniu skarżący nie wykazał przy tym, jaka jest jego kondycja finansowa i czy rzeczywiście brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym postępowaniu skutkowałby wystąpieniem konsekwencji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu nie wskazał też jakichkolwiek okoliczności dotyczących jego indywidualnej sytuacji, które pozwalałyby uznać, że wykonanie decyzji wywoła nieodwracalne, czy trudne do odwrócenia skutki. W tym stanie rzeczy Sądowi I instancji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle przedstawionej wyżej wykładni tego przepisu brak uprawdopodobnienia we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zajścia przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie, stanowi przeszkodę dla jego uwzględnienia. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie zostało przez skarżącego skutecznie zakwestionowane. Jednocześnie należy zauważyć, że sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.