II GZ 172/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J.G. na rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1315/20 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporządzenia postanawia: 1. uchylić rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego wyroku; 2. zasądzić od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz J.G. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z 16 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1315/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J.G., reprezentowanego w postępowaniu przez adw. K.S., (pkt 1) uchylił decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] maja 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przepisów rozporządzenia, a także (pkt 2) zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz J.G. kwotę 680 zł tytułem kosztów postępowania sądowego. Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach Sąd powołał art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Zażalenie na punkt 2 powyższego wyroku złożył J.G. (dalej "skarżący"), wnosząc o jego zmianę, to jest przez zastąpienie jego dotychczasowego brzmienia treścią: zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz J.G. kwotę 1117 zł tytułem kosztów postępowania sądowego, w tym 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 200 zł tytułem opłaty od skargi, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zarzucił naruszenie prawa procesowego, to jest art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. poprzez: a) nieuwzgiędnienie przy rozliczeniu kosztów postępowania udokumentowanego przez skarżącego kosztu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 złotych; b) rozliczenie kosztów zastępstwa adwokackiego w oparciu o treść § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.; dalej "rozporządzenie") w sytuacji, gdy niniejsza sprawa dotyczyła zaskarżenia należności pieniężnej, co za tym idzie koszty procesu winny zostać rozliczone w oparciu o treść § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, to jest z uwzględnieniem stawki zastępstwa adwokackiego wyszczególnionego treścią § 2 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia. Skarżący podał, że sprawa związana była z dochodzoną przez skarżącego należnością pieniężną w kwocie 400 euro (1854,12 zł na dzień 26 marca 2021 r.). Wobec tego uznać należy, że rozliczenie kosztów zastępstwa adwokackiego winno zostać oparte na treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, to jest z uwzględnieniem stawki zastępstwa adwokackiego wyszczególnionego treścią § 2 ust. 3 rozporządzenia, to jest w kwocie 900 zł. Nadto Sąd I instancji winien zasądzić na rzecz skarżącego kwotę 17 złotych tytułem poniesionego i udokumentowanego kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Podniósł, że w sprawa nie dotyczy należności pieniężnej, a więc słusznie WSA zastosował stawkę zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie kosztów jest błędne, choć nie wszystkie zarzuty powołane w zażaleniu zostały uznane za zasadne. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a. zażalenie do NSA przysługuje na postanowienie sądu I instancji, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Oznacza to, że jeżeli strona kwestionuje orzeczenie jedynie w zakresie zwrotu kosztów postępowania, powinna zaskarżyć to rozstrzygnięcie zażaleniem, co też prawidłowo zrobiła skarżąca w niniejszej sprawie. Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrola postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie kosztów postępowania sądowego jest utrudniona, ponieważ jego uzasadnienie powołuje jedynie podstawę zasądzenia przez WSA kosztów postępowania sądowego, całkowicie pomija natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie czy jakiekolwiek uzasadnienie tego rozstrzygnięcia, takie jak na przykład określenie, jakie koszty składały się na zasądzoną kwotę 680 zł. W rozpoznawanej sprawie kwestionowana jest przez skarżącą wysokość kosztów postępowania zasądzona od organu na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., to jest w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd I instancji. W takiej sytuacji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję (...) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przepis art. 205 p.p.s.a. określa zaś, co należy uznać za niezbędny koszt postępowania. Jak stanowi jego § 1, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Wbrew wskazaniu WSA przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ skarżący – od wniesienia skargi – reprezentowany był w postępowaniu przez adw. K.S.. Wobec tego składników niezbędnych kosztów postępowania należy szukać w art. 205 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Z uwagi na taką treść przepisu należało przede wszystkim stwierdzić, czy niniejsza sprawa dotyczy należności pieniężnej, jak twierdzi skarżący. W tym celu wskazać należy, że zaskarżoną decyzją organ stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika. W jej treści nie zostało przyznane skarżącemu odszkodowanie za opóźniony lot ani w inny sposób nie zostało określone uprawnienie skarżącego otrzymania od przewoźnika jakiejkolwiek kwoty pieniężnej. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że skarżący – jak wskazał w zażaleniu – domagał się należności pieniężnej 400 euro, co na dzień 26 marca 2021 r. stanowiło równowartość 1854,12 zł. Kwota ta bowiem nie została na rzecz skarżącego przyznana. Wobec powyższego decyzja nie dotyczy należności pieniężnej (art. 216 p.p.s.a.), a zatem w sprawie nie ma wartości przedmiotu zaskarżenia. W takiej sytuacji należne są stałe koszty sądowe, co prawidłowo – jak się wydaje, z uwagi na niedostatki uzasadnienia w zakresie kosztów postępowania – przyjął Sąd I instancji. Warto przy tym zaznaczyć, że zasady obliczania kosztów strona nie kwestionowała na etapie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości stałej (200 zł). Nie podała również wartości przedmiotu zaskarżenia w złożonej skardze ani w późniejszych pismach. W konsekwencji należało uznać, że wynagrodzenie pełnomocnika, wbrew argumentacji zawartej w zażaleniu, powinno było być obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, a więc powinno wynosić 480 zł. Rację ma natomiast skarżący, że niezbędnym kosztem postępowania, w sytuacji ustanowienia pełnomocnika, jest również uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej; Dz. U. z 2020 r. poz. 1546 ze zm.). Kwotę tę należało doliczyć do kosztów postępowania. Niewątpliwie niezbędnym kosztem postępowania był również uiszczony wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosił 200 zł. Tak obliczone koszty postępowania sądowego zostały obliczone na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. W sumie więc należało zasądzić od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł, a nie – jak wskazał Sąd I instancji w pkt 2 zaskarżonego wyroku – kwotę 680 zł. Tym samym NSA uznał zażalenie zasadne w odniesieniu do niezwrócenia skarżącemu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, jak wynika z różnicy kosztów należnych i kosztów zasądzonych przez WSA. Pozostałe argumenty natomiast nie zostały uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.