II GZ 18/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 711/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej dla posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier postanawia: oddalić zażalenie. I Ł. C. (dalej jako: "skarżący"), złożył w dniu 31 sierpnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 200.000 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zawarł na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że 7 kwietnia 2018 r. urodził się jego syn A. C.. Skarżący zamieszkuje wraz z nim i jego matką N. W. w wynajętym mieszkaniu o powierzchni 45,10 m2. Czynsz wynosi 1.550 zł miesięcznie, nadto skarżący ponosi koszty związane z eksploatacją mieszkania (prąd ok. 95,33 zł, telefon 166,65 zł, telewizja 18,99 zł, internet 36,43 zł). Wyjaśnił, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem brutto 4.300 zł (netto 3.119,53 zł). Dojazdy do pracy generują koszty paliwa w kwocie około 200 zł miesięcznie. Łącznie na 3 osobową rodzinę skarżący dysponuje dochodem 3.119,53 zł, przy stałych kosztach utrzymania rodziny wynoszących ok. 2.063 zł, co oznacza, że na "życie" zostaje skarżącemu kwota ok. 1.000 zł. Stwierdził, że egzekucja kwoty 200.000 zł zdecydowanie stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody i może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W załączeniu wniosku skarżący złożył akt urodzenia syna, umowę najmu wraz z aneksem i wydruk "umowy o pracę" (bez pieczęci pracodawcy, bez podpisów). Postanowieniem z dnia 21 października 2020 r., sygn. I SA/Sz 711/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, Sąd pierwszej instancji dokonał analizy powyższych twierdzeń skarżącego oraz zapoznał się z załączoną do wniosku dokumentacją. Zdaniem Sądu twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji były tylko częściowo udokumentowane, zaś wyjaśnienia skarżącego odnośnie do jego sytuacji rodzinnej i finansowej, nie są w ocenie Sądu wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący nie wskazał bowiem dokumentów źródłowych odzwierciedlających jego sytuację majątkową, finansową. Przedłożony wydruk o nazwie "umowa o pracę" bez stosownych podpisów stron umowy o pracę ani pieczęci pracodawcy, w ocenie Sądu pierwszej instancji nie mógł stanowić dowodu potwierdzającego zatrudnienie skarżącego u P. C. "[...]" w S. za kwotę brutto 4.300 zł. Jednocześnie Sąd zauważył, że wskazanie, iż skarżący nie posiada środków umożliwiających mu jednorazowe uiszczenie określonego zobowiązania nie przesądza o wystąpieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 21 października 2020 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz odmowę wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy: 1. zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, które nadal jest aktualne, głównie o charakterze niemajątkowym, którą to szkodą byłby uszczerbek w możliwościach dostarczenia przez skarżącego środków niezbędnych do utrzymania rodziny, w tym zaspokojenia jej potrzeb jak i potrzeb małoletniego dziecka, którego nie będzie można wynagrodzić poprzez zwykły późniejszy zwrot świadczenia w pieniądzu, 2. zachodziło niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które nadal jest aktualne, ponieważ wykonanie decyzji spowoduje trwałą i istotną zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu pierwotnego może nigdy nie nastąpić, głownie z tego powodu, że wyegzekwowanie świadczenia z zaskarżonej decyzji może doprowadzić do trwałego i nieodwracalnego pozbawienia skarżącego jego majątku, w tym nieruchomości, które w przypadku prawomocnego uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania po zakończeniu egzekucji — skarżący może nigdy nie odzyskać. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 200.000 zł. Skarżący udokumentował, że jest ojcem dwuletniego dziecka oraz że wynajmuje mieszkanie za kwotę 1.550 zł miesięcznie oraz ponosi wydatki związane z eksploatacją mieszkania. Oświadczył, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą 320 zł, skarżący otrzymuje tytułem wynagrodzenia kwotę netto 3.119,53 zł, a do jego dyspozycji pozostaje "na życie" kwota ok. 1000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że częściowo udokumentowane wyjaśnienia Skarżącego odnośnie do jego sytuacji rodzinnej i finansowej, nie są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący nie wskazał bowiem dokumentów źródłowych odzwierciedlających jego sytuację majątkową, finansową. Zasadnie uznał także Sąd pierwszej instancji, że przedłożony wydruk o nazwie "umowa o pracę" bez stosownych podpisów stron umowy o pracę ani pieczęci pracodawcy, nie może stanowić dowodu potwierdzającego zatrudnienie skarżącego u P. C. "[...]" w S. za kwotę brutto 4.300 zł. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem o wstrzymanie również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia. Podkreślenia wymaga również fakt, że znajdujący się w aktach sprawy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych wraz z przedłożonymi dokumentami (m. in. rachunkami bankowymi N. W. , z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe), jak i postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt I SPP/Sz 138/20 o odmowie przyznania prawa pomocy wskazują na to, że twierdzenia skarżącego odnośnie jego sytuacji finansowej nie są konsekwentne i spójne, a tym samym nie są wiarygodne. Wątpliwości budzi przede wszystkim fakt, iż z przedłożonych rachunków bankowych wynikało, że opłaty związane z najmem mieszkania i opłatą za media ponosi N. W. Fakt ten pozostaje zatem w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego jakoby wydatki związane z eksploatacją mieszkania, jak i najmem ponosił skarżący. Również wybiórcze przedłożenie wyciągów bankowych N. W. za okres ostatnich sześciu miesięcy budzi wątpliwości. Skarżący bowiem na żądanie Sądu przedłożył zestawienia przelewów, ale określonej kategorii wyznaczonej przez wskazanie odbiorcy przelewu bądź jego nadawcy Podsumowując, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji, prawidłowo wskazał, że nie mógł ocenić aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, wobec braku odpowiedniej dokumentacji. Skoro więc skarżący nie przedstawił, w sposób niebudzący wątpliwości, swojej sytuacji majątkowej, to uniemożliwił Sądowi pierwszej instancji ocenienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji