II GZ 187/21

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-16

Skład orzekający: Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wskazuje nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona składająca kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazała nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd rozpoznając kolejny wniosek o prawo pomocy bada, czy nastąpiły zmiany okoliczności faktycznych i prawnych, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu. Brak wskazania takich nowych okoliczności uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem wniesienia skargi na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie dotyczące wpisu na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, wskazując, że pismo organu nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu. Skarżący złożył kolejne wnioski o prawo pomocy, nie przedstawiając jednak nowych okoliczności. WSA odmówił zmiany swojego postanowienia. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SPP/Sz 136/20 w zakresie odmowy zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie wniosku D. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przed wystąpieniem ze skargą na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o dokonanie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego postanawia: oddalić zażalenie. I W dniu 26 sierpnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynął wniosek D. R. (dalej jako: "skarżący") o przyznanie prawa pomocy, w którym to, w rubryce nr 3.1 urzędowego formularza PPF wskazano jako przedmiot zaskarżenia: nie wpisanie na listę pracowników ochrony osób i mienia, nie wydanie licencji detektywa, nie wydanie pozwolenia na używanie broni podczas wykonywania pracy w zawodzie pracownika ochrony osób i mienia na podstawie posiadanych dokumentów wskazanych w załącznikach, nie wydanie licencji II stopnia. W rubryce nr 3.2 formularza wskazano datę aktu (czynności) – [...] sierpnia 2020 r. W rubryce 3.3 (numer aktu, bądź sprawy, której akt, czynność lub bezczynność dotyczy) podano numery pism od [...] do [...]. Do wniosku dołączono kopie wyżej wymienionych pism. Zarządzeniem z dnia 8 września 2020 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zobowiązał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, poprzez wskazanie daty, sygnatury, nazwy organu oraz przedmiotu aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia do Sądu - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe skarżący ponownie złożył formularz PPF z dnia 26 sierpnia 2020 r. wraz z załącznikami. Postanowieniem z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II SPP/Sz 136/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W związku z pismem datowanym na dzień 26 sierpnia 2020 r., wniesionym drogą elektroniczną w dniach 8 października 2020 r. z formularzem PPF z dnia 26 sierpnia 2020 r. przez skarżącego, zarządzeniem z dnia 5 listopada 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zobowiązał skarżącego do jednoznacznego wskazania, czy składa zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 24 września 2020 r., jeśli tak to należy przesłać do akt tekst zażalenia, czy też składa kolejny wniosek o prawo pomocy, jeśli tak to należy nadesłać aktualny formularz PPF, w terminie 7 dni od daty otrzymania zobowiązania, pod rygorem uznania, że wyżej wymienione pismo stanowi ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 10 listopada 2020 r. wnioskodawca wniósł odpowiedź, w której wskazał, że przesyła wniosek o prawo pomocy i domaga się ponownie rozpoznania sprawy i też uznania opieszałości Sądu w tym zakresie i roszczenia w kwocie 2000 zł. Do pisma skarżący dołączył jako nowy formularz PPF z datą 26 sierpnia 2020 r. o identycznej treści jak wniesiony w dniu 26 sierpnia 2020 r. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zmiany postanowienia z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II SPP/Sz 136/20. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnił, że przy rozpoznaniu nowego, kolejnego wniosku złożonego w tej samej sprawie należy zbadać, czy nie nastąpiły zmiany okoliczności faktycznych i prawnych, stanowiących przesłanki pierwotnie wydanego rozstrzygnięcia i poczynione przy uwzględnieniu tego kryterium ustalenia odnieść do ustawowych przesłanek prawa pomocy. Analiza obu wniosków strony pod kątem kryterium z powodu którego nastąpiła odmowa przyznania prawa pomocy, w ocenie Sądu, wykazała, że okoliczności sprawy, w ramach której wnioskodawca domaga się prawa pomocy, jak i też wszelkie pozostałe dane wykazane na pierwotnym formularzu PPF nie uległy żadnej zmianie. Jak wynika z nowego formularza PPF, z informacji o przedmiocie sprawy (rubryka 3.1 do 3.5), nadal zamiarem skarżącego jest wniesienie skargi na niewpisanie go na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego, zgodnie z jego wnioskiem z dnia 21 lipca 2020 r., skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie. Skarżący ponownie też dołączył do pism z dnia 10 listopada 2020 r. pismo z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], które określił w formularzu jako przedmiot zaskarżenia w sprawie, w której domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z przedmiotowego pisma wynika informacja, iż w związku z tym, iż przedłożone do wniosku o dokonanie wpisu na listę kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego orzeczenie lekarskie nr [...] z 2005 r. utraciło ważność, wnioskodawca, w celu uzyskania wpisu na wyżej wymienioną listę, powinien dołączyć aktualne orzeczenie lekarskie, o którym mowa w art. 27 ust. 2 pkt 3 lub w art. 26 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2020 r. poz. 838). Ponadto wnioskodawca powinien dołączyć oryginał lub odpis świadectwa dojrzałości z technikum. W piśmie wskazano także, że wymienione dokumenty należy przesłać do Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Szczecinie, w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Niedostarczenie wyżej wymienionych dokumentów spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Są odwołując się do postanowienia z dnia 24 września 2020 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, wskazał, że zaskarżone pismo nie stanowiło rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącego, nie jest to ani decyzja administracyjna (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a."), ani postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, ani postanowienie rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. Przedmiotowe pismo, zdaniem Sądu stanowi wyłącznie wezwanie do uzupełnienia wniosku z dnia 21 lipca 2020 r. o wymagane ustawą o ochronie osób i mienia załączniki. Czynność wezwania do uzupełnia braków wniosku nie podlega bowiem zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Okoliczność ta, w ocenie Sądu kwalifikuje taką skargę do jej odrzucenia, gdyż w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, natomiast zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd stwierdził zatem, że powyższa okoliczność nie uległa zmianie, w związku z tym skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 19 listopada 2020 r. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uwzględnienie żądań wniosku o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika w sprawie z uwagi na przekroczenie uprawnień funkcjonariuszy publicznych i zaniechaniem przeprowadzenia wywiadu co doprowadziło do utraty zarobków jaki osiągał Pracownik Ochrony z Licencją II Stopnia, a także uznania wszystkich uprawnień podczas zajęć szkoleń i zaliczonych egzaminów z domaganiem się wpisu na listę pracownika Ochrony Osób i Mienia i wydania opłaconej licencji detektywa i pozwoleń na broń. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 165 p.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. podobnie postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 282/12 – publ. www.nsa.gov.pl). W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego, tj. w oparciu o analogiczną do zawartej we wcześniejszym wniosku argumentację. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że przedmiotem rozpoznania Sądu, na skutek żądania skarżącego, stał się kolejny jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony na formularzu PPF w dniu 10 listopada 2020 r. o takiej samej treści jak poprzedni wniosek z dnia 26 sierpnia 2020 r. Skarżący zatem w złożonym powtórnie wniosku nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 19 listopada 2020 r. Podkreślenia wymaga, że opisane kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności były już przedmiotem rozważań w ramach toczącego się wcześniej postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Skarżący nie podważył w żaden sposób - również na etapie obecnie toczącego się postępowania zażaleniowego - okoliczności, które zadecydowały o odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Z tych względów w oparciu o art. 197 § 2 w związku z art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło