II GZ 196/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. S. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 890/17 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 890/17 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z dnia 21 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., wskutek wniesionej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 15 listopada 2017 r., wydanego w sprawie skargi E. S. od decyzji wymienionego organu z dnia 28 lipca 2017 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, uchylił zaskarżony wyrok z dnia 15 listopada 2017 r.(pkt 1); oddalił skargę (pkt 2) oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zasądzając od E. S. na rzecz organu 2.000 zł (pkt 3). E. S. zażaleniem zaskarżyła punkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 marca 2018 r., zarzucając postanowieniu o kosztach naruszenie: 1. przepisów postępowania, art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia, nieodpowiadające wymogom tego przepisu; 2. przepisów postępowania, które polegało na zastosowaniu przepisu art. 203 p.p.s.a., w sytuacji gdy przepis ten nie powinien być zastosowany, bowiem w sprawie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek do zastosowania przepisu art. 207 § 2 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieuzasadnionego zasądzenia od strony na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Ł.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. W świetle stanu faktycznego sprawy i podniesionych w zażaleniu od wydanego w trybie autokontroli wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 marca 2018 r., którym uwzględniono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. od wyroku tego Sądu z dnia 15 listopada 2017 r., którym to orzeczeniem pierwotnie uchylono rozstrzygnięcie organu w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na stronę skarżącą z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, odnieść się należy w pierwszej kolejności do zarzutu sformułowanego w punkcie 2 zażalenia. W jego ramach strona podnosi niezasadne zastosowanie przez Sąd I instancji, w związku z postanowieniem zawartym w punkcie 3 wyroku z dnia 21 marca 2018 r., przepisu art. 203 pkt 2 p.p.s.a., podczas gdy zdaniem strony skarżącej zastosowane powinno zostać miarkowanie kosztów, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 179a p.p.s.a., zdanie pierwsze, jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Wobec brzmienia powołanego przepisu zastosowanie mieć będą przepisy o zwrocie kosztów postępowania między stronami, w tym art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie, skarga kasacyjna Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zawierała w ramach wniosków żądanie zasądzenia zawrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych. Również odpowiedź na skargę kasacyjną strony zawierała wnioski w przedmiocie kosztów gdzie skarżąca sformułowała je alternatywnie w zależności od orzeczenia wydanego wskutek rozpoznania skargi kasacyjnej organu. W takim stanie sprawy, żądań pomieszczonych w skardze kasacyjnej oraz odopowiedzi na skargę kasacyjną Sąd I instancji zobligowany był mocą powołanego art. 179a p.p.s.a. do orzeczenia w formie postanowienia o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego pomiędzy stronami, co też niewadliwie uczynił. Odnosząc się do braku podstaw do uwzględnienia omawianego zarzutu, wskazać należy, co wynika z treści uzasadnienia odpowiedzi na skargę E. S., że ewentualne żądanie odstąpienia od zasądzania zwrotu kosztów na rzecz organu skarżąc oparła na względach słusznościowych, które miały jej zdaniem wynikać z faktu, iż "konieczność ewentualnego uchylenia wyroku przez NSA i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z uwagi na nierozpoznanie zarzutów skargi wniesionej przez Stronę, obciąża wyłącznie Sąd I instancji, którego orzeczenie wykraczające poza granice skargi Strony dał asumpt do wniesienia skargi kasacyjnej (...)". Istotnie w orzecznictwie, a wraz za nim w literaturze przedmiotu istnieje pogląd, że strona skarżąca nie powinna ponosić odpowiedzialności za wynik postępowania kasacyjnego w sytuacji, gdy uchyleniu podlegał wyrok WSA uwzględniający skargę z powodów innych niż w niej wskazane (por. wyrok NSA z 30 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 2169/15.). Analiza dotychczasowego przebiegu sprawy, przede wszystkim zaś treści zarzutów skargi oraz pierwotnie wydanego w sprawie wyroku Sądu I instancji uwzględniającego tą skargę, w aspekcie przywołanego poglądu wskazuje, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 15 listopada 2017 r., miał swoje oparcie w postawionych decyzji organu zarzutach. Dotyczyły one między innym naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, gdzie strona skarżąca wywodziła na ich podstawie najogólniej ujmując nieistnienie obowiązku obciążenia skarżącej sankcją określona w tym przepisie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., jako podstawę uchylenia rozstrzygnięcia organu wskazał natomiast na obowiązek dokonania analizy art. 89 ustawy o grach hazardowych w stanie faktycznym i prawnym sprawy w celu ustalenia czy zachowanie skarżącej stanowiło delikt w świetle powołanego przepisu. Wskazał również na okoliczność niewyjaśnienia przez organ jakie przepisy (sprzed czy po nowelizacji ustawy hazardowej) i dlaczego powinny mieć zastosowanie do oceny zachowania skarżącej. Nie można wobec tego uznać, mając na względzie powołany pogląd orzecznictwa, na który powołuje się strona wnosząca zażalenie, iż w przedmiotowej sprawie skarga strony została pierwotnie uwzględniona przez Sąd I instancji z powodów innych niż w niej wskazanych. Nie ma zatem podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpił szczególny przypadek mogący skutkować zastosowaniem zasady słuszności określonej w art. 207 § 2 p.p.s.a., który miałby skutkować odstąpieniem od zasądzenia kosztów od skarżącej na rzecz skarżącego kasacyjnie organu w sytuacji uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia uprzednio wydanego w sprawie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, który znajdował oparcie w podniesionych w skardze zarzutach. Zasadnie wobec powyższego Sąd I instancji orzekając w trybie art. 179a p.p.s.a., wyrokiem z dnia 21 marca 2018 r., zastosował w zakresie postanowienia o kosztach postępowania zasadę określoną w art. 203 pkt 2 p.p.s.a., zasądzając od E. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Zauważyć w tym miejscu należy, że Sąd I instancji miał na uwadze ogólnie podniesioną przez skarżącą w odpowiedzi na skargę kasacyjną zasadę słuszności, czemu dał wyraz w motywach odnoszących się do punktu 3 wyroku, biorąc pod rozwagę sytuację materialną strony oraz okoliczność niewystępowania przez nią w toku sprawy o przyznanie jej prawa pomocy. Powyższe rozważania czynią niezasadnym zarzut postawionych w punkcie 2 zażalenia. Nie jest również zasadny zarzut z punktu 1 petitum zażalenia, w ramach którego strona wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. – wadliwe uzasadnienie postanowienia. Powołany przepis określa, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając motywy zaskarżonego postanowienia zawarte w uzasadnieniu wyroku (strona 16), uznać należy, że Sąd I instancji nie uchybił wymogowi podania podstawy prawnej postanowienia o kosztach oraz jej wyjaśnienia. Jak bowiem wynika z treści motywów Sądu I instancji, wskazał on w sposób klarowny, na jakiej podstawie prawnej orzekł o obowiązku zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wskazując przy tym poszczególne kwoty składające się na sumę zasądzonych na rzecz organu kosztów. Odniósł się również szczegółowo do żądania strony zastosowania instytucji określonej w art. 207 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.