II GZ 21/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. we W. na punkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 490/21 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi F. we W. na uchwałę Zarządu Powiatu Trzebnickiego z dnia 28 listopada 2019 r. nr.150/2019 w przedmiocie rozstrzygnięcia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia dwóch punktów z przeznaczeniem na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok w punkcie II w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego; 2. zasądzić od Zarządu Powiatu Trzebnickiego na rzecz F. we W. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 490/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. we W. na uchwałę Zarządu Powiatu Trzebnickiego z dnia 28 listopada 2019 r. nr.150/2019 w pkt. I. uchylił zaskarżoną uchwałę, oraz w pkt. II. zasądził od Zarządu Powiatu Trzebnickiego na rzecz F. z siedzibą we W. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku w przedmiocie kosztów postępowania - w ocenie Sąd I instancji, zawarte w punkcie II wyroku rozstrzygnięcie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego (wpisu od skargi w kwocie 300 zł) znajduje swoje umocowanie prawne w treści art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Od powyższego orzeczenia, w zakresie punktu II wyroku, w odniesieniu do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego F. wniosła zażalenie. Wniosła o zmianę punktu II ww. wyroku poprzez uwzględnienie zwrotu dalszych kosztów opłat sądowych i wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych. Zdaniem F., całość niezbędnych kosztów postępowania po stronie skarżącej nie zamyka się kwotę 300 zł opłaty wpisu od skargi, ponieważ uiszczany był także wpis sądowy od skargi kasacyjnej, a także czynności procesowe w postępowaniu kasacyjnym wykonywał radca prawny. W związku zatem z naruszeniem art. 205 § 2 p.p.s.a. należało wnieść zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, chociaż nie wszystkie podniesione w nim zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zdaniem NSA, na gruncie niniejszej sprawy należało odwołać się do stanowiska wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07. NSA stwierdził, w niej, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Pokreślono jednak, że jeżeli w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (tak również postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05, ONSAiWSA z 2006 r., Nr l, poz. 17, czy z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II GZ 221/23). Taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy, czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, orzekając jedynie w zakresie zwrotu wpisu od skargi do WSA w kwocie 300 zł. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi na to, że stronie przysługiwał również zwrot kosztów za postępowanie kasacyjne - wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 150 zł. Przyjmując więc poprawną kwotę kosztów postępowania sądowego, NSA uznał, że skarżącej należał się zwrot 450 zł tytułem kosztów postępowania sądowego. Kwota ta stanowiła sumę wpisu od skargi w wysokości 300 zł oraz kosztów postępowania kasacyjnego: wpisu od skargi kasacyjnej 150 zł. Nie są natomiast zasadne zarzuty skarżącej dotyczące tego, iż czynności procesowe w postępowaniu kasacyjnym wykonywał radca prawny - Prezes zarządu F. W ocenie NSA, skoro Prezes zarządu skarżącej jest radcą prawnym i nie ustanowił innego radcy prawnego lub adwokata swoim pełnomocnikiem, to należy stosować art. 205 § 1 p.p.s.a., w którym mowa jest o niezbędnych kosztach postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, a nie art. 205 § 2 p.p.s.a., który dotyczy strony reprezentowanej przez radcę prawnego lub adwokata. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i z art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a, postanowił jak w sentencji.