II GZ 239/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B. na postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1406/10 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1406/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt 2. zasądził od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz J. B. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając zasądzone koszty postępowania Sąd pierwszej instancji wskazał na art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "p.p.s.a"). Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wnosząc o jego zmianę przez zasądzenie od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz J. B. kwoty 2.617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) poprzez nieprawidłową wykładnię w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia w przedmiotowej sprawie była należność pieniężna oraz naruszenie § 18 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia jego autor podniósł, że w rozpatrywanej sprawie za wartość przedmiotu sporu należy uznać pozbawionej skarżącego dotacji z tytułu przyznania płatność bezpośrednich za rok 2008 w wysokości 35.032,74 zł. Zdaniem skarżącego od tak ustalonej wartości przedmiotu postępowania należało ustalić wynagrodzenie występującego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Natomiast koszty sądowe stosownie do art. 211 p.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, przy czym opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.). W złożonym zażaleniu skarżący w istocie kwestionuje wysokość zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów postępowania poprzez niewłaściwe ustalenie przez Sąd należnego w sprawie wpisu od skargi spowodowane przyjęciem, że przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna, a co za tym idzie przyjęcie błędnej podstawy do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. Tak więc to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, będzie przesądzał także o tym, jaka będzie podstawa do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. Ustosunkowując się do powyższego, zauważyć należy, że zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Przy czym wpis stosunkowy, stosownie do treści art. 231 p.p.s.a., pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Należności pieniężne w znaczeniu ścisłym nie stanowią przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym, ponieważ sąd ten o tych należnościach bezpośrednio nie orzeka. Ustalenie zatem jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy, czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Jak podkreślono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r. (sygn. akt I GSK 2039/06), na etapie wnoszenia skargi i nadaniu jej biegu chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Ponadto, zwrócono uwagę, że ze względu na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania skardze biegu, w przepisach dotyczących tego wpisu (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) chodzi o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub z treści tej skargi wynika, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne w rozumieniu przepisu art. 231 p.p.s.a. Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga wydany został w ramach uregulowań zawartych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Uregulowania zawarte w powyższej ustawie mają złożony charakter i specyficznie ujmują formy zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznawania płatności. Pomijając kwestię ewentualnych rozstrzygnięć, które mogą podjąć organy administracji w postępowaniu o przyznanie płatności stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zapadła decyzja o odmowie udzielenia wsparcia finansowego, co świadczy, iż rozstrzygnięto negatywnie o przyznaniu skarżącemu pomocy w ramach uregulowań zawartych w cyt. ustawie. Meritum tej decyzji sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, że osoba występująca z wnioskiem nie otrzyma płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i stwierdzić należy, iż jest to istotą wskazanego aktu. Omawiana decyzja nie może być zatem traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że w sprawach ze skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielanej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, ponieważ jest to decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja o odmowie przyznania świadczenia w określonej wysokości. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, a w innej sprawie – 240 zł. Skoro zaskarżona decyzja podlega wpisowi stałemu i rozpoznawanej sprawy nie kwalifikuje się do spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna to w takim wypadku wynagrodzenie pełnomocnika ustalane jest zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wydając postanowienie o zwrocie kosztów postępowania w kwocie 457 zł, w którym uwzględnił stawkę określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powoływanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, wysokość uiszczonego wpisu i wartość opłaty uiszczonej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł orzekł więc prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.