II GZ 278/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 161/14 w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części kary postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 161/14, pozostawił bez rozpoznania wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z 11 grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia części kary. Sąd I instancji przyjął, że skarżąca nie uzupełniła – pomimo wezwania – braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu. Przesyłka zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana – 25 lutego i 5 marca 2014 r., a następnie zwrócono ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zdaniem Sądu, skoro skarżąca przesyłki nie odebrała, należało ją uznać za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, tj. z dniem 11 marca 2014 r. Wezwanie zawierało rygor pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w przypadku niezłożenia go na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od jego otrzymania. Wobec tego, termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął w dniu 18 marca 2014 r. Zdaniem Sądu, podniesiona w sprzeciwie argumentacja strony o niepozostawieniu w jej skrzynce pocztowej zawiadomienia o złożeniu przesyłki u operatora pocztowego, nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowego wezwania wynika bowiem prawidłowe jego doręczenie. Domniemania związanego z doręczeniem zastępczym nie wzrusza sam fakt wniesienia przez skarżącą reklamacji, skoro nie dołączono na nią odpowiedzi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. M., składając jednocześnie oświadczenie majątkowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię doręczania pism sądowych w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy rozdziału 4 działu III ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 73 § 1 ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4). Z pozostawionej w aktach sprawy koperty zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że przesyłka została wysłana na podany przez skarżącą adres do korespondencji. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano, że z powodu nieobecności adresata przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym w dniu 25 lutego 2014 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłka została powtórnie awizowana w dniu 5 marca 2014 r., a następnie – w dniu 12 marca 2014 r. – zwrócono ją nadawcy z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie". Tak wypełniona "zwrotka" pozwalała na przyjęcie, że termin do dokonania czynności objętej przedmiotowym wezwaniem, upływał w dniu 18 marca 2014 r. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle okoliczności podniesionej przez skarżącą w sprzeciwie, Sąd I instancji powinien był zbadać kwestię prawidłowości doręczenia spornej przesyłki. Z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) wynika, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje – co do zasady – nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. W tej sytuacji, za błędne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym "domniemania związanego z doręczeniem zastępczym nie wzrusza sam fakt złożenia przez skarżącą reklamacji bez dołączenia odpowiedzi na tę reklamację". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd – wobec zasygnalizowanego przez skarżącą niezawiadomienia jej o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej – powinien był tę okoliczność wyjaśnić, składając u operatora pocztowego reklamację. Strona nie miała bowiem prawnej możliwości podważenia skuteczności doręczenia przesyłki. Podniesienie tej okoliczności w sprzeciwie powinno zatem skutkować wyjaśnieniem kwestii doręczenia przedmiotowego wezwania przez Sąd I instancji. W tych okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, było przedwczesne. Wobec tego, na podstawie art. 185 §1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.