II GZ 285/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 8 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2020 r., sygn. akt VI SAB/Wa 29/18 w zakresie ściągnięcia kwoty tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie doręczenia decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2020 r., sygn. akt VI SAB/Wa 29/18, Zastępca Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej zwany: Przewodniczącym) zarządził ściągnięcie od M. P. kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2018 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 29/18), którym oddalono skargę Skarżącego na bezczynność Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie doręczenia decyzji. W uzasadnieniu zarządzenia Przewodniczący stwierdził, że skarżący [...] listopada 2018 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wspomnianego wyroku WSA. W związku z tym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 4 czerwca 2019 r. - pismem z dnia 5 lipca 2019 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem ściągnięcia tej opłaty. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem korespondencji elektronicznej w dniu 8 lipca 2019 r. W tym samym dniu doręczono skarżącemu odpis wyroku z uzasadnieniem. Następnie pismem Sądu z 16 grudnia 2019 r. wezwano skarżącego drogą elektroniczną do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 czerwca 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem ściągnięcia. Wezwanie to - jak wynika z dokumentu Urzędowego Poświadczenia Doręczenia - nie zostało odebrane przez adresata w okresie 14 dni od wysłania, wobec czego na mocy art. 46 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) uznane zostało za doręczone w dniu 31 grudnia 2019 r. Sąd I instancji stwierdził, że z notatki służbowej sporządzonej w dniu 20 lipca 2020 r. wynika, iż do dnia 15 lipca 2020 r. opłata ta nie została uiszczona. W związku z powyższym Przewodniczący uznał, że na podstawie art. 234 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ściągnięcie nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej od skarżącego stało się konieczne. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 5 lipca 2019 r. nie wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł w sprawie VI SAB/Wa 29/18. Wnoszący zażalenie stwierdził, że owszem otrzymał zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jednakże dotyczyło ono innej sprawy, tj. sprawy o sygn. akt [...], której skarżący nie był stroną postępowania. Przesłane wezwanie do uiszczenia wpisu zaadresowane było do adw. R. O., pełnomocnika A. S.A. w W., a sprawa o sygn. akt [...] dotyczyła skargi na decyzję SKO w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zdaniem skarżącego, niewątpliwie nie była to jego sprawa, a zatem nie był on zobligowany do dokonania opłaty kancelaryjnej w sprawie, której nie był stroną. Wnoszący zażalenie podkreślił, iż nie jest obowiązkiem skarżącego sprawdzanie sygnatur zarządzeń przewodniczącego, zaś do dnia złożenia niniejszego zażalenia nie otrzymał on zarządzenia do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 29/18. Zdaniem strony, powyższe okoliczności powinny skutkować uchyleniem zarządzenia przewodniczącego z dnia 27 lipca 2020 r., ponieważ z powodu uchybień administracji sądu skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, a uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. Natomiast zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie, przy czym jeżeli opłata nie została uiszczona, to przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Z przywołanych przepisów wynika, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę skutkuje powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W razie nieuiszczenia tej opłaty przez stronę, która złożyła wniosek, przewodniczący ma obowiązek zarządzenia ściągnięcia nieuiszczonej opłaty, przy czym przed wydaniem takiego zarządzenia przewodniczący ma obowiązek wezwać stronę do wykonania wydanego uprzednio zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty. W rozpoznawanej sprawie za prawidłowe należało uznać stanowisko zaprezentowane w złożonym zażaleniu odnośnie niedoręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby do strony, za pośrednictwem korespondencji elektronicznej, zostało wysłane zarządzenie wzywające do takiej opłaty w przedmiotowej sprawie. Na podstawie akt nie sposób bowiem wywieść jaka przesyłka została doręczona skarżącemu, a dokładniej, zarządzenie w jakiej sprawie mu przesłano. Z zażalenia wynika zaś, że skarżący pismem z dnia 5 lipca 2019 r. otrzymał zarządzenie wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie, w której w ogóle nie był stroną toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Zarządzeniem tym Sąd wezwał do dokonania wskazanej czynności procesowej zupełnie inny podmiot, będący pełnomocnikiem innej strony w postępowaniu prowadzonym pod inną sygnaturą i w innym przedmiocie (vide: karta akt sądowych - nr 138). W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji nie wypełnił w sposób prawidłowy dyspozycji przepisu art. 234 § 2 zdanie 2 p.p.s.a., a co za tym idzie zarządzenie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej nie mogło zostać wydane. Skoro bowiem zarządzenie takie Przewodniczący wydaje po uprzednim wezwaniu strony do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, nie można było za prawidłowe uznać zarządzenia wydanego bez takiego uprzedniego wezwania. Jeżeli zatem na podstawie akt sprawy nie można wywieść jakie zarządzenie zostało dołączone do przesyłki adresowanej do strony w dniu 5 lipca 2019 r. (vide: karty akt: 109, 110), zaś skarżący wraz z zażaleniem przedłożył zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej wprawdzie sporządzone w tej samej dacie, tj. 4 czerwca 2019 r., ale adresowane do innego podmiotu i dotyczące innego postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie nastąpiło prawidłowe uprzednie wezwanie do uiszczenia wymaganej opłaty. Tym samym zaskarżone zarządzenie o ściągnięciu kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej należało uznać za nieprawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.