II GZ 288/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 637/10 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 637/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt: III SA/Gd 261/10, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne o treści: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE.L.98.204.37) powinien być interpretowany w ten sposób, że do »przepisów technicznych«, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektyw, należy taki przepis ustawy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry?". W ocenie Sądu pierwszej instancji, odpowiedź na pytanie, czy ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, ze zm.) zawiera przepisy techniczne, które winny podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską zgodnie z przepisami dyrektywy nr 98/34/WE, a co za tym idzie czy przepisy ustawy mogły być stosowane przez organy administracji - skoro bezspornie procedury notyfikacji nie przeprowadzono - związana jest z przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Problem prawny występujący w przedstawionym pytaniu jest tożsamy z problemem prawnym występującym w niniejszej sprawie, stan prawny w obu sprawach jest także tożsamy, dlatego jej zakończenie będzie zależeć od wyniku postępowania zawisłego przed Trybunałem Sprawiedliwości. Uzasadniało to, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytanie prejudycjalne zadane w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 261/10. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor Izby Celnej w P. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, a także o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania zażaleniowego. Organ zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania przez Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, bowiem pytanie prejudycjalne dotyczy procedury notyfikacyjnej w zakresie przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, zaś organ w toku postępowania doszedł do przekonania, że przepis ograniczający możliwość zmiany miejsca urządzania gry (art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych) nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu wspomnianej dyrektywy. Organ wskazał szereg orzeczeń, w których inne wojewódzkie sądy administracyjne nie doszukały się wątpliwości związanych ze zgodnością przepisów ustawy o grach hazardowych z prawem unijnym. W odpowiedzi na zażalenie E. Sp. z o.o. wniosła wprawdzie o oddalenie zażalenia organu, jednakże w uzasadnieniu stwierdziła, że nie było podstaw do zawieszania postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na wystąpienie przez WSA w Gdańsku z pytaniem prejudycjalnym, bowiem sąd administracyjny może samodzielnie stwierdzić naruszenie prawa wspólnotowego i na tej podstawie odmówić zastosowania spornych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na powoływane w sprawie pytanie prejudycjalne, z jakim wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 261/10, była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienia NSA: z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 16/11; z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 184/11; z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 232/11; z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 247/11). Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wprawdzie w przepisie tym nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże - co trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji - nie przesądza to o braku podstawy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (A. Wróbel, [w:] Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154). Postępowanie prowadzone przed nim jest zatem postępowaniem sądowym, które bez wątpienia mieści się w pojęciu "postępowania sądowego", użytym w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. Zarówno doktryna, jak i praktyka sądowa opowiadają się za szerokim interpretowaniem użytego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Pogląd ten należy zaaprobować. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. odmawiająca zmiany decyzji zezwalającej na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca urządzania tych gier. Zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczą między innymi prawidłowości zastosowania w sprawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Zdaniem strony, przepis ten (wskazany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji) jest sprzeczny z normami Konstytucji RP i prawa unijnego. Sąd pierwszej instancji zawieszając postępowanie uznał, że wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy będzie miało udzielenie odpowiedzi na pytanie prejudycjalne dotyczące interpretacji przepisów prawa unijnego, zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt: III SA/Gd 261/10. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie, skoro Sąd pierwszej instancji – znając treść wspomnianego pytania prejudycjalnego – uznał, że odpowiedź na nie może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie (szczególnie, że dotyczy ono zasad technicznych stosowania przepisów dyrektywy nr 98/34/WE odnośnie zakazu wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych), to okoliczność wystąpienia ze wspomnianym pytaniem prejudycjalnym wypełnia dyspozycję art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co z kolei stanowi o prawidłowym zastosowaniu tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać za okoliczność wystarczającą i podważającą zasadność zawieszenia postępowania faktu, że kwestia zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych poddana już została wielokrotnej ocenie przez różne składy orzekające wojewódzkich sądów administracyjnych, które oddalały skargi. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji mógł samodzielnie rozstrzygnąć kwestię, która była przedmiotem pytania prejudycjalnego, jednakże miał również prawo do zastosowania instytucji fakultatywnego zawieszenia postępowania w przypadku, gdy w istocie podziela wątpliwości, które legły u podstaw przedstawienia Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.