II GZ 373/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 686/11 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie I Objętym zażaleniem postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odrzucił skargę kasacyjną J. K. od wyroku tego Sądu z dnia 9 maja 2012 r., wydanego w sprawie skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczania społeczne. Relacjonując stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że skarżący był obecny na rozprawie na której zapadł wskazany wyrok. Pouczony został o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 16 maja 2012 r. zatytułowanym "zażalenie" skarżący wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sformułowany został dopiero w piśmie z dnia 6 sierpnia 2012 r. przygotowanym przez pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu postanowieniem z dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd I instancji przytaczając treść art. 173 § 2 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), wskazał, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Oznacza to, że legitymacja do wniesienia skargi kasacyjnej powstaje z chwilą doręczenia stronie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawie, w której skargę oddalono uzasadnienie sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni o ogłoszenia orzeczenia lub doręczenia stronie odpisu sentencji. Wobec niezłożeni przez skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 maja 2012 r. oddalającego jego skargę, Sąd I instancji stwierdził, że skarga kasacyjna wniesiona pismem z dnia 16 maja 2012 r. była niedopuszczalna, wobec czego odrzucił ją na podstawie art. 178 p.p.s.a. II Zażaleniem J. K. zaskarżył w całości powyższe postanowienie wnosząc o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący dochowując terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 maja 2012 r. skierował mylnie nazwane "zażaleniem" pismo z 16 maja 2012 r., w istocie zmierzające do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku i otwierające mu drogę do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie. Niezasadnie, w ocenie skarżącego, pismo to zostało potraktowane jako skarga kasacyjna, mimo, że zawierało wniosek o ustanowieniem pełnomocnika w celu jej sporządzenia. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji elementem koniecznym dla wszczęcia postępowania odwoławczego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest uzyskanie przez stronę kwestionującą orzeczenie Sądu I instancji, odpisu tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Przepis art. 177 § 1 p.p.s.a., określa bowiem, że skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie skarżący, co wynika z treści protokołu rozprawy z dnia 9 maja 2012 r. został pouczony o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym poinformowany został o wymogu określonym w powołanym wyżej przepisie oraz o terminie do złożenia wniosku umożliwiającego uzyskanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Mimo tego wniosek ten został złożony z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Skoro zapadły w sprawie wyrok Sądu I instancji nie został uzasadniony, a tym samym skarżący nie dysponował odpisem tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem, to nie zaistniały okoliczności umożliwiające skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej. Brak uzasadnienia wyroku stanowi bowiem inną przyczynę, o której mowa w art. 178 p.p.s.a., stanowiącą o niedopuszczalności skargi kasacyjnej uzasadniającą jej odrzucenie – post. NSA z 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 568/10. Ten sam skutek rodzić będzie niewystąpienie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku lub złożenie takiego wniosku po terminie przewidzianym w art. 141 § 2 p.p.s.a. powodujący odmowę sporządzenia uzasadnienia. Odnosząc się do stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zażalenia odnośnie niezasadnego uznania pismo skarżącego z dnia 16 maja 2012 r., zatytułowanego "zażalenie" jako skargi kasacyjnej, wskazać należy, że o charakterze pisma nie decyduje jego nazwa lecz jego treść. Powołane pismo mimo, zatytułowania go jako zażalenie wskazywało na kwestionowane orzeczenie oraz szczątkową argumentację mającą być podstawą do wzruszenia tego orzeczenia. Tym samym Sąd I instancji miał podstawy do uznania, iż skoro skarżący złożył, choć nieprawidłowy, środek odwoławczy od wyroku z dnia 9 maja 2012 r. to zmierzał do wniesienia skargi kasacyjnej. Złożenie wraz z tym pismem wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostawało bez wpływu na sprawę, gdyż złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na skutek, którego skarżącemu ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika z urzędu nie stanowi przeszkody do odrzucenia skargi kasacyjnej sporządzonej i wniesionej osobiście przez skarżącego. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu może bowiem złożyć odrębnie skargę kasacyjną, a w przypadku upływu terminu do jej wniesienia ma możliwość skorzystania z trybu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. celem przywrócenia uchybionego terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu i instancji, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.