II GZ 398/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 417/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 417/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B. Spółce z o.o. z siedzibą we W. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka podniosła, że od dnia doręczenia objętej skargą decyzji sporna apteka pozostanie zamknięta dla pacjentów, zatem każdy dzień spowoduje powstanie wysokich strat finansowych. Skarżąca wskazała, że miesięczne koszty utrzymania apteki, na które składają się koszty najmu i koszty pracownicze są nie mniejsze niż 27300 zł i są ponoszone niezależnie od tego, czy apteka funkcjonuje czy też nie. Ponadto likwidacja apteki spowoduje konieczność zwolnienia czterech zatrudnionych w niej pracowników, co wiąże się m. in. z wypłaceniem odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Skarżąca podkreśliła, że każdy dzień, w którym apteka nie funkcjonuje oznacza utratę pacjentów, spośród których część na stałe odejdzie do konkurencyjnych placówek. Rozpoznając powyższy wniosek WSA uznał, że skarżąca nie wykazała, w jaki sposób szkoda w postaci konieczności zamknięcia spornej apteki wpłynie negatywnie na jej kondycję finansową, a także nie przedstawiła, jaki jest rzeczywisty udział utraconych przychodów z tytułu prowadzonej działalności w zamkniętej aptece w stosunku do ogólnych przychodów Spółki. Nie uprawdopodobniła zatem niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, skarżąca nie dołączyła do wniosku żadnych dokumentów finansowych, z których wynikałoby jak zamknięcie wskazanej apteki przełoży się na ogólną kondycję finansową Spółki. Zdaniem Sądu, skutek finansowy na który powołuje się skarżąca jest możliwy do odwrócenia i nie nosi znamion trudnych do odwrócenia. Ponadto, farmaceuci zatrudnieni w likwidowanej aptece mogą zostać przeniesieni do innej apteki prowadzonej przez skarżącą. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykanania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez jego wadliwe zastosowanie, skutkujące odmową wstrzymania zaskarżonej decyzji, pomimo wystąpienia przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. 2) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy i nieuwzględnienie istotnych w sprawie okoliczności dotyczących przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej w postaci zaistnienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, takich w szczególności, jak odejście pacjentów do konkurencji, zerwanie relacji farmaceuta – pacjent, definitywna utrata lokalu w atrakcyjnej lokalizacji, czy ryzyko otwarcia się w tej lokalizacji konkurencyjnej apteki, a także utrata zaufanych pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest usprawiedliwione. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki mogą zaś być skutkami faktycznymi lub prawnymi, których wystąpienie należy oceniać w kontekście okoliczności sprawy. Zdaniem NSA, Sąd I instancji błędnie ocenił wniosek skarżącej, uznając, że nie zostały wykazane przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2017 r. WSA ocenił bowiem jedynie, czy cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki spowoduje szkodę majątkową Spółce, jednak pominął drugą przesłankę udzielenia ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, której wystąpienie w ocenie NSA zostało we wniosku uprawdopodobnione. Jak słusznie podnosi Spółka, konsekwencją cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej będzie zaprzestanie prowadzenia tej działalności, co z kolei spowoduje konieczność zwolnienia pracowników. Powyższy skutek może być trudny do odwrócenia, ponieważ zatrudnieni dotychczas farmaceuci mogą znaleźć nowe miejsce zatrudnienia, co utrudni ponowne uruchomienie apteki. Jej prowadzenie wymaga bowiem zatrudniania osób cieszących się szczególnym zaufaniem podmiotu prowadzącego aptekę. Trudne do odwrócenia mogą być również konsekwencje w postaci utraty kontrahentów i klientów. Zakończenie prowadzenia działalności może spowodować spadek zaufania powyższych podmiotów i niechęć do korzystania z usług apteki, nawet po ponownym rozpoczęciu działalności (por. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 514/16). Reasumując, NSA stwierdza, że skarżąca uprawdopodobniła spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., co stanowi wystarczającą przesłankę udzielenia ochrony tymczasowej. Wobec tego w ocenie NSA okoliczności podnoszone przez Sąd I instancji, tj. nieokreślenie, jaką szkodę majątkową poniesie Spółka w konsekwencji zaprzestania prowadzenia apteki, jest bez znaczenia. NSA nie podziela również twierdzenia Sądu, że za odmową udzielenia ochrony tymczasowej przemawia okoliczność, że skarżąca jest dużą Spółką, która przejęła wiele innych podmiotów działających w branży farmaceutycznej. Fakt ten nie wpływa bowiem w żaden sposób na możliwość wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (opisanych powyżej) w razie zakończenia prowadzenia apteki ogólnodostępnej. W tym stanie sprawy NSA uznał, że wszelkie okoliczności dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały wyjaśnione, więc objął zaskarżoną decyzję ochroną tymczasową. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 188 w związku z art. 197, art. 61 § 3 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.