II GZ 419/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 540/16 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r., oddalił na posiedzeniu niejawnym wniosek M. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.: Renaty Detki, Sylwestra Miziołka i Doroty Pędziwilk-Moskal od orzekania w sprawie II SA/Ke 5540/16 ze skargi wymienionej strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że na rozprawie w dnia 21 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej, N. K. wniósł do protokołu o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie wymienionych sędziów wskazując, iż brali oni już udział w rozpoznaniu podobnych lub nawet identycznych spraw skarżącej, co oznacza, że zachodzi obawa co do ich bezstronności, o której mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.). Wnioskowani do wyłączenia sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, z których wynikało, że nie znają osobiście stron, a nadto nie zachodzą w sprawie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Przywołując treść art. 18 i art. 19 p.p.s.a., Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które stanowiłyby wystarczające przesłanki do wyłączenia wymienionych sędziów od rozpoznania sprawy II SA/Ke 540/16. W ocenie Sądu, stwierdzenie, że sędziowie ci orzekali już w innych sprawach z udziałem skarżącej ma charakter generalny i nie zostało poparte konkretnymi, obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami, wskazującymi na realną wątpliwość co do ich bezstronności. Sąd wskazał również, że sędziowie objęci wnioskiem złożyli stosowne oświadczenia, z których nie wynika, aby między nimi a stronami zachodziły okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, a tylko takie mogą być podstawą uwzględnienia wniosku na podstawie art. 19 p.p.s.a. M. K. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji. Powołując się na art. 19 p.ps.a. strona podniosła, że w stosunku do wymienionych we wniosków sędziów zachodzi obawa, iż mają oni wyrobione zdanie o firmie skarżącej N. – T. i w sprawie wydany zostanie stronniczy wyrok tym bardziej, że Sąd przeznaczył tylko 15 minut na rozprawę i można ocenić, że nie zamierzał zbadać sprawy wnikliwie i wydać sprawiedliwego wyroku. Strona podniosła również, że jej obawę wywołuje wydany już przez wymienionych sędziów wyrok niezgodny z przepisami ustaw o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w jej Rozdziale 5 określa podstawy wyłączenia w sprawie sędziego, protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Przywołanym w motywach zaskarżonego postanowienia art. 18 ustawy określa obligatoryjne przesłanki wyłączenia. Przepis 19 p.p.s.a., o który oparty był wniosek skarżącej, stanowi natomiast o możliwość wyłączenia członka składu orzekającego z przyczyn innych niż podane w art. 18 ustawy. Określa on, że niezależnie od przyczyn wymienionych w ostatnim z powołanych przepisów, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony jeśli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Na tle tego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi przyjmuje się, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości, sam zaś fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie strony skarżącej i podjęcie niekorzystnego dla niej orzeczenia nie świadczy o braku bezstronności sędziego (por postanowienie NSA z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 203/16). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za słuszną uznać należy ocenę wniosku skarżącej o wyłączenie wymienionych w nim Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., jakiej dokonał Sąd I instancji. Tak sformułowany na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 21 grudnia 2016 r., wniosek strony w tym przedmiocie jak i zażalenie wraz z zawartymi w nim motywami nie wskazują w żadnej mierze na obiektywne okoliczności dotyczące sędziów objętych żądaniem strony, które wywoływałyby lub mogłyby wywołać wątpliwość co do ich bezstronności. Strona nie wykazała czy choćby nie przedstawiła, poza okolicznością orzekania przez wymienionych we wniosku Sędziów w podobnych - identycznych sprawach, innych obiektywnych okoliczności, które w istocie mogłyby budzić zasadną wątpliwość co do bezstronności któregokolwiek z wymienionych sędziów. W swej istocie wniosek i zażalenie jawią się jako subiektywny wyraz niezadowolenia skarżącej z dotychczasowego przebiegu i efektu orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., w sprawach skarg wywiedzionych przez stronę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu. Nie można, bowiem poczytać za przesłankę warunkującą zastosowaniem fakultatywnego wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., orzekania przez niego w sprawach podobnych przedmiotowo lub w sprawach tożsamych pod względem przedmiotowym i podmiotowym, jak w przypadku sprawy niniejszej – licznych postępowań wszczętych skargami tej samej strony. Taki fakt, a więc orzekania przez określonego sędziego w kilku identycznych sprawach, nie wpływa jak sugeruje strona, na automatyzm mechanizmu oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, skutkujący brakiem obiektywizmy czy tym bardziej stronniczością. Podniesiona w zażaleniu okoliczność "dodatkowej obawy wywołanej wydanym już wyrokiem przez wymienionych sędziów niezgodnym z ustawą o transporcie drogowy" nie jest również przesłanką wyłączenia sędziego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a., gdyż potencjalna wadliwość kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym w zakresie prawidłowości lub nieprawidłowości wykładni i/lub zastosowania prawa materialnego, może stanowić, w zależności od woli strony, przedmiot zaskarżenia – skargi kasacyjnej od wyroku sądu wydanego w pierwszej instancji, a więc sądowej kontroli instancyjnej orzeczenia. Za brak bezstronności lub okoliczność budzącą obawy co do możliwości zaistnienia stronniczości sędziego bądź całego składu orzekającego w sprawie nie może być uznana również okoliczność wyznaczenia określonego na wokandzie czasu rozpoznania danej sprawy. Zauważyć należy, że sąd, przede wszystkim zaś sędzia sprawozdawca, nie są ograniczeni przy rozpoznaniu sprawy wyłączne i ściśle do czasu wyznaczonego na wokandzie. Rozprawę poprzedza, bowiem zapoznanie się sądu - sędziego z aktami sprawy, na które składa się zarówno wnikliwa analiza stanu faktycznego sprawy wynikająca z akt administracyjnych jak i analiza przepisów prawa mających w danej sprawie zastosowanie. Ponadto, jak już zaznaczono, sąd w toku rozprawy nie jest przy rozpoznawaniu sprawy na posiedzeniu ściśle związany czasem określonym na wokandzie. Rzeczą sądu jest bowiem, przed zamknięciem rozprawy i wdaniem wyroku, dostateczne wyjaśnienie sprawy (art. 113 § 1 p.p.s.a.), obejmujące między innymi zapoznanie się ze stanowiskiem stron wyrażonym w trakcie posiedzenia – art. 98 § 1, art. 101 § pkt 3 p.p.s.a. Reasumując, podniesione przez stronę skarżącą twierdzenia w przedmiocie żądania wyłączenia wymienionych we wniosku sędziów nie dawały podstawy do przyjęcia aby w sprawie zachodziły obiektywne wątpliwości do co ich bezstronności w sprawie, co trafnie stwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.