II GZ 495/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2801/15 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2801/15 w sprawie ze skargi Powiatu W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej postanawia: oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r. r., sygn. akt V SA/Wa 2801/15, Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał Towarzystwo O. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 5197 zł od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 listopada 2015 r. wydanego na skutek skargi Powiatu W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części dotacji oświatowej subwencji ogólnej. Towarzystwo O. złożyło zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzuciło naruszenie art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że Towarzystwo jest podmiotem wypełniającym znamiona określone w przywołanym przepisie – jest organizacją pożytku publicznego korzystającą z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania opłat sądowych. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie wskazał, że sprawa rozpoznawana jest "sprawą własną", gdyż odnosi się do działalności prowadzonej przez Towarzystwo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Towarzystwo zaskarżyło zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lutego 2015 r. wzywające je do uiszczenia wpisu od zażalenia, wskazując, że jest z mocy art. 239 § 2 p.p.s.a. zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z dodanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ze statutu Towarzystwa wynika, że jest organizacją pożytku publicznego, której celami są otaczanie niewidomych i ociemniałych wszechstronną opieką w zaspokajaniu ich potrzeb edukacyjno-wychowawczych, rehabilitacyjnych, socjalnych i religijnych Nie można natomiast, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać że Towarzystwo wnosząc skargę kasacyjną od wyroku wydanego na skutek skargi Powiatu W. na decyzję Ministra Finansów w przedmiocie zobowiązaniu do zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej przez Powiat W. dotacji, występuje jako strona w swojej własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem obowiązku zwrotu subwencji oświatowej, którą jednostka samorządu terytorialnego (powiat W.) jest zobowiązana zwrócić do budżetu państwa, gdyż subwencja ogólna dla tej jednostki samorządu terytorialnego została ustalona w wysokości wyższej od należnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w tej kwestii w doktrynie (M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 240 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013), zgodnie z którym zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych nie może dotyczyć tych wypadków, gdy organizacja pożytku publicznego w zakresie swojej działalności występuje w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4, art. 33 § 2, art. 50 § 1 p.p.s.a.). Wprawdzie przedstawione powyżej stanowisko zostało wyrażone w stosunku do art. 240 p.p.s.a., jednak jak wynika z uzasadnienia zmian wprowadzonych do art. 239 p.p.s.a. ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowanie "w sprawach własnych" jest wzorowane właśnie na treści art. 240 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15). W związku z powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie Towarzystwo wnioskując o zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. w sprawie skargi na decyzję Ministra Finansów skierowaną do Powiatu W., nie korzysta ze zwolnienia zawartego w ww. przepisie, tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 i art. 198 p.p.s.a.