II GZ 621/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Po 513/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr SKO – 4203/371/24 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Po 513/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi D. R. (dalej jako: "skarżący") Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 12 sierpnia 2024 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w zawartym w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 12 sierpnia 2024 r. wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący podał, iż ewentualne pozbawienie go uprawnień spowoduje nieodwracalne skutki związane z utratą zatrudnienia i możliwością zarobkowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżący ograniczając się jedynie do sformułowania wniosku oraz poparcia go jednym ogólnym argumentem uniemożliwił ustalenie, czy zachodzą podstawy określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił także, że badania lekarskie mają na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem, a konsekwencje niepoddania się czy poddania się badaniu nie podlegają kontroli w postępowaniu sądowym ze skargi na decyzję o skierowaniu na badania, lecz w odrębnych postępowaniach. Sama zatem konieczność poddania się przez skarżącego badaniom lekarskim, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, który zaskarżając je wniósł o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że złożony wniosek nie zawiera argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Zastosowanie przez sąd administracyjny art. 61 § 3 p.p.s.a. wymagałoby wykazania przez skarżącego, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji powstaną w stosunku do niego takie skutki, które trzeba rozpatrywać w kategoriach trudnych do odwrócenia bądź znacznej szkody. Oczywiste jest, iż wykonanie zaskarżonej decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia braków przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów może wiązać się z pewnymi dolegliwościami (konieczność osobistego stawiennictwa na badanie, zaangażowanie czasowe i koszty dojazdu), jednak nie rodzi to powstania wobec skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Za argumentację przemawiającą za zastosowaniem w rozpoznawanej sprawie ochrony tymczasowej nie mogą być uznane podniesione okoliczności, bowiem trudnym do odwrócenia skutkiem nie jest istnienie samego ciążącego na stronie obowiązku powinnego zachowania, zgodnego z treścią skarżonej decyzji. To, że strona nie zgadza się z jej wydaniem oraz z samą istotą nałożonego na nią obowiązku, trudno uznać za wykazanie spełnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla ponadto, na co także zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest jednolite. Uznaje się, że decyzja wydana w tym przedmiocie sama w sobie nie wywołuje ani trudnych do odwrócenia skutków, ani nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ bezpośrednio nie ma wpływu na uprawnienia do kierowania pojazdami (vide: postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 98/20). Bezpośrednią konsekwencją takiej decyzji nie jest bowiem cofnięcie posiadanych uprawnień, a jedynie konieczność poddania się badaniu lekarskiemu, zaś dopiero z ewentualną, a więc wciąż hipotetyczną, decyzją o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami można wiązać konsekwencje w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Dotkliwość związana z wykonaniem zaskarżonej decyzji, chociaż nie można jej wykluczyć, jest podyktowana celem, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego. W świetle przedstawionych okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, tym bardziej, że wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.