II GZ 682/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 września 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2115/13 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez I.S. decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W skardze na opisaną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podał, że ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji GITD, naruszającej przepisy prawa oraz interes jednostki, która spełniła wszelkie wymagania nałożone ustawą, aby uniknąć nałożenia kary pieniężnej. Podkreślił, że wymierzona kara jest jedną z trzech, które zostały na niego nałożone, a wykonanie zaskarżonej decyzji na obecnym etapie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, natomiast obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto Sąd wskazał, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony, lecz uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Rolą Sądu, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie jest poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na nim spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W związku z powyższym, Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd zaznaczył jednocześnie, że stanowisko skarżącego kwestionujące legalność zaskarżonej decyzji nie może być traktowane jako okoliczność uprawdopodabniająca zaistnienie niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i podkreślił, że w postępowaniu, którego celem jest udzielenie ochrony tymczasowej, nie ocenia się zgodności z prawem kwestionowanego aktu, a wyłącznie wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie zapłata kary pieniężnej nie wywołuje stanu nieodwracalnego w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. I.S., pismem z dnia 30 września 2013 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Podkreślił, że wskazywał, iż zasadnym jest zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości do czasu uprawomocnienia się decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualne uwzględnienie skargi skutkowałoby bowiem wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji GITD, naruszającej przepisy prawa i godzącej w interesy jednostki, która spełniła wszelkie wymagania nałożone ustawą, aby uniknąć nałożenia kary pieniężnej. W związku z powyższym, skarżący wskazał, że w sytuacji wstrzymania wykonania decyzji organ nie musiałby dokonywać zwrotu kwoty stanowiącej nałożoną na podmiot skarżący karę pieniężną. Z tego względu, w ocenie skarżącego, wykonanie decyzji administracyjnej na obecnym etapie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi może on na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Oznacza to, że skarżący obowiązany jest wskazać we wniosku okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają ten wniosek, uprawdopodabniając, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Oceniając zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji przez pryzmat cytowanych powyżej przepisów oraz treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z okoliczności przedstawionych we wniosku nie wynika bowiem, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zostałaby wobec skarżącego spełniona którakolwiek z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia zawarte we wniosku, opierające się głównie na zarzutach merytorycznych (które nie mogą być rozpoznawane przy ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji) nie mogą skutkować uwzględnieniem wniosku. Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia po jego stronie okoliczności, które uzasadniałyby uznanie, że zachodzą podstawy do zastosowania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Poza odwołaniem się do ustawowej przesłanki w postaci spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżący nie przedstawił żadnych argumentów uzasadniających uznanie, iż uprawdopodobnił zaistnienie tej przesłanki. Również okoliczności podniesione w treści zażalenia ze względu na brak sformułowania konkretnych zarzutów lub przedstawienia jakichkolwiek okoliczności mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia Sądu, a także ze względu na ogólnikowość twierdzeń i brak związku podnoszonych kwestii z przedmiotem zażalenia, nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę skutku. W związku z powyższym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 września 2013 r. należało uznać za prawidłowe. Podkreślenia ponadto wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata należności oznaczonej w decyzji jest odwracalna. W przypadku uchylenia decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 217/11, publik. Lex nr 1149086). Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji