II GZ 759/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 443/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2025 r. nr 2201-IGC.4823.7.2025.SL w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 9 października 2025 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. Sz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2025 r., nr 2201-IGC.4823.7.2025.SL w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. D. Sz. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z 21 marca 2025 r. nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. W treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wyjaśnił, że spłacenie tak wysokiej kwoty, przerasta jego możliwości i powoduje, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zaznaczył, iż Skarżący nie wskazał w żaden sposób, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie spornej kary pieniężnej. Sąd I instancji podkreślił, że Skarżący nie wskazał ani jakimi środkami finansowymi dysponuje na rachunku bankowym, ani jaka jest obecnie jego rzeczywista kondycja finansowa związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. WSA podkreślił, że Skarżący nie wykazał żadnymi dokumentami źródłowymi, ani nie powołał w treści wniosku o wstrzymanie wykonalności okoliczności wskazujących, że uiszczenia kary w wysokości 10.000 zł wywoła po jego stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Skarżący nie zgadzając się ze wskazanym na wstępie postanowieniem, zaskarżył je w całości zażaleniem, podnosząc, że spłacenie tak wysokiej kwoty przerasta jego możliwości, co powoduje, że zachodzi jego zdaniem, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Skarżącemu. Skarżący podkreślił, że brak jest podstaw do uznania, że w interesie społecznym jest nakładanie wysokich kar na przedsiębiorcę, który przez nieprawidłowości w funkcjonowaniu aplikacji dopuścił się neutralnego uchybienia z punktu widzenia interesów skarbu państwa i społeczeństwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skoro zaś sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek Skarżącego pozbawiony był szerszej argumentacji, która pozwoliłaby na dokonanie obiektywnej oceny wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących zastosowanie instytucji ochronnym tymczasowej wobec Skarżącego. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, Skarżący nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem jego wniosek zawarty w skardze ograniczał się tylko i włącznie do wskazania, iż spłacenie tak wysokiej kwoty przerasta jego możliwości i przez to zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Skarżącemu. Twierdzenie to nie zostało umotywowane w sposób wskazujący na potencjalny wpływ wykonania objętego skargą rozstrzygnięcia na sytuację Skarżącego i prowadzonej przez niego działalności. Wniosek nie został również poparty jakimikolwiek dokumentami wskazującymi na zasadność poniesionych we wniosku twierdzeń. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach. To na Skarżącym ciążył obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia mu ochrony tymczasowej we wniosku złożonym do Sądu I instancji, jak i w zażaleniu. Należy przy tym zaznaczyć, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd nie dokonuje oceny jej prawidłowości, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Takie działanie Sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby bowiem niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 12 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 144/21, CBOSA; postanowienie NSA z 27 stycznia 2016 r, sygn. akt I OZ 38/16, CBOSA). Powyższe braki żądania Skarżącego w zastosowaniu w stosunku do niej ochrony tymczasowej, czyniły niemożliwym ocenę możliwości wystąpienia wobec Skarżącego którejkolwiek z przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji strona nie wykazała zaistnienia tychże przesłanek. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.