II OPP 19/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1122/17 ze skarg kasacyjnych [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. oraz Ministra Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1218/16 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. Skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 16 maja 2016 r. Wyrokiem z dnia 9 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie odmowy wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego "[...]" z przyczyny wskazanej w punkcie 1 (pkt 1), uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie odmowy wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami w procesie rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego "[...]" z przyczyny wskazanej w punkcie 1 (pkt 2), a w pozostałej części skargę oddalił. Skargi kasacyjne w tej sprawie wnieśli [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. oraz Minister Środowiska. Skargi te zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 10 maja 2017 r. (sygn. akt II OSK 1122/17). W dniu 22 listopada 2018 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, żądając: stwierdzenia przewlekłości postępowania kasacyjnego w tej sprawie, wydania Sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia jak najszybszego wyznaczenia terminu rozprawy, przyznania skarżącej spółce od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł tytułem rekompensaty za przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zasądzenia na rzecz spółki kosztów postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania wskazano, iż od dnia wniesienia skargi kasacyjnej tj. 5 listopada 2016 r. do dnia 14 listopada 2018 r. minęło ponad 2 lata, a strona skarżąca kasacyjnie nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy, co świadczy o rażącej przewlekłości postępowania kasacyjnego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1122/17 nie zasługuje na uwzględnienie. Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2018 r., poz. 75). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w tej sprawie toczy się od 10 maja 2017 r., tj. od przekazania skarg kasacyjnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło 18 miesięcy. Należy mieć jednak na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy, a czas tego oczekiwania wynosi obecnie około 22 miesiące. Stosownie do przepisu § 42 ust. 2 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) zmienionej uchwałą z dnia 14 listopada 2016 r. (M.P. z 2016 r., poz. 1126) przewodniczący wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością na podstawie przepisów niniejszego Regulaminu (§ 42 ust. 2 pkt 2-10) albo przepisów szczególnych. Zgodnie z § 42 ust. 5 Regulaminu Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością ich wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. W kategorii spraw, do której należy ta sprawa przepisy ustaw szczególnych ani przepisy Regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Skarżąca kasacyjnie spółka nie składała wniosku o przyśpieszenie rozpoznania tej sprawy. W związku z powyższym, mając na uwadze dużą liczbę spraw wpływających do tego Naczelnego Sądu Administracyjnego i konieczność ich rozpoznawania według kolejności ich wpływu, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez ten Sąd była nieuzasadniona. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.