II OPP 21/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E.L. i G.L. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 2210/11 ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 828/10 w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania Pismem z dnia 9 listopada 2012 r. E. i G. L. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 2210/11 ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 828/10. Skarżący wnieśli o stwierdzenie przewlekłości wyżej wymienionego postępowania, wydanie zaleceń składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającemu sprawę podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, które spowodują przyspieszenie sprawy, przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł oraz w przypadku uwzględnienia skargi – zwrot na rzecz skarżących kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 5 października 2011 r. przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skargę kasacyjną S. L. i do tej pory skarga ta nie została przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana. Skarżący podnieśli również, że postępowanie w niniejszej sprawie, wszczęte złożeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi przez S. L., toczy się już od dwóch lat co skutkuje znacznym obciążeniem finansowym dla skarżących, stresem i poczuciem niepewności spowodowanym brakiem rozpoznania sprawy. Jak wynika z akt sądowoadministracyjnych sprawy G. L. pismem z dnia 21 września 2009 r. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy J. o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku inwentarskiego i części budynku gospodarczego na zakład usług stolarskich, zlokalizowany w S. [...], na działce o numerze ewidencyjnym gruntu nr [...], obręb S., gmina J. Decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy J. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia planowanego przez G. L. Na skutek wniesionego odwołania przez S. L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Skarga na powyższą decyzję wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Poznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. W dniu 15 grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynął wniosek S. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2011 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem z dnia 8 marca 2011 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 12 kwietnia 2011 r. Tego dnia zapadł wyrok oddalający skargę S. L. w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 19 lipca 2011 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. W dniu 10 sierpnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga kasacyjna S. L., która następnie wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego (data wpływu do NSA: 11 października 2011 r.). Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 29 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Wynika to z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). W przedmiotowej sprawie taki wniosek od żadnej ze stron postępowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wpłynął. Zarządzeniem z dnia 21 listopada 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 29 stycznia 2013 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż prawo skarżących do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone. Postępowanie w przedmiotowej sprawie trwa już co prawda ponad 2,5 roku, jednakże na okres ten składa się nie tylko postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ale również postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu oraz przed organami administracji publicznej. Oceniając zatem całość postępowania ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2010 r. należy stwierdzić, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania. W trakcie całego postępowania nie została wstrzymana wykonalność ani decyzji Burmistrz Miasta i Gminy J. z dnia z dnia [...] sierpnia 2010 r., ani utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2010 r., tym samym skarżący nie ponieśli negatywnych skutków z tym związanych. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie powinna być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Zaznaczyć należy, że w tej kategorii spraw, którą objęta jest skarga kasacyjna S. L., przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Dlatego też okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, w związku z brakiem wniosku skarżących o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. Należy mieć również na względzie, iż zarządzeniem z dnia 21 listopada 2012 r. wyznaczono już termin rozprawy na dzień 29 stycznia 2013 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.