II OSK 1011/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-22
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Marzenna Linska-Wawrzon, Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprowadzone z zagranicy pojazdy, które nie nadają się do użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i są przeznaczone do demontażu, stanowią odpady w rozumieniu przepisów prawa i czy ich międzynarodowe przemieszczanie wymaga zezwolenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sprowadzone z Niemiec pojazdy, które nie nadają się do użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, są uszkodzone, niekompletne, nie posiadają dokumentów rejestracyjnych i są przeznaczone do demontażu, należy uznać za odpady. Międzynarodowe przemieszczanie tych odpadów bez wymaganego zezwolenia stanowiło naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła międzynarodowego przemieszczania odpadów w postaci 16 uszkodzonych pojazdów sprowadzonych z Niemiec. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego karę pieniężną za nielegalne przemieszczanie odpadów. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję I instancji i nałożył nową karę w niższej wysokości, uznając część pojazdów za odpady niebezpieczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Marzenna Linska-Wawrzon NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2040/13 w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 13 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. (dalej jako "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w wyniku kontroli przeprowadzonej 4, 9, 11 i 20 lutego 2009 r. u skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], ujawnił nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. Ustalono, że skarżący sprowadził z terenu Niemiec 16 pojazdów. Część pojazdów została zakupiona od firm zajmujących się handlem pojazdami, a część od osób prywatnych. Podczas kontroli ustalono, że przemieszczanie przedmiotów postępowania odbywało się bez zezwoleń na przywóz odpadów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów.
Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 120.000 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) i w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżoną w tej sprawie decyzją z [...] czerwca 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2010 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 80.000 zł będącego odbiorcą odpadów w postaci części, szczegółowo wymienionych w decyzji i będących przedmiotem postępowania pojazdów, a także umorzył postępowanie I instancji w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary jako odbiorcę pozostałych, również szczegółowo opisanych pojazdów.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że według zeznań skarżącego, działalność polegającą na handlu akcesoriami i częściami samochodowymi prowadził od 1 sierpnia 2008 r., i nie jest to działalność związana z naprawą samochodów. Części samochodowe skarżący pozyskuje z demontażu pojazdów będących jego własnością. Ustalono, że łącznie z terenu Niemiec sprowadzono 16 pojazdów, a kolejne 12 uszkodzonych pojazdów zakupiono na terenie Polski. Pojazdy zostały sprowadzone w celu demontażu i pozyskania części i akcesoriów samochodowych. Samochody zakupione w Niemczech nie zostały zarejestrowane, ich transport do Polski prowadzony był na lawecie lub samodzielnie. Organ stwierdził, że dokumentacja fotograficzna, wykonana w trakcie kontroli, potwierdza zapisy protokołu z kontroli nr [...], ponieważ przedstawia uszkodzone, niekompletne pojazdy w różnym stopniu demontażu oraz karoserie pojazdów. W pojazdach strona przechowywała części z demontowanych pojazdów (drobne odpady metali żelaznych i nieżelaznych, elementy gumowe i plastikowe), pochodzące z prowadzonego demontażu. W pojazdach brak było niektórych elementów, tj. silników, skrzyń biegów, elementów zawieszenia; części blacharskich. W trakcie kontroli strona przedstawiła dokumenty zakupu w postaci umów kupna, wystawionych przez podmioty gospodarcze oraz osoby fizyczne z terenu Niemiec, z których wynika, że przedmiotami transakcji były pojazdy uszkodzone i sprzedane z przeznaczeniem na export oraz karoserie pojazdów. Ustalono również, że skarżący nie posiada dowodów rejestracyjnych dla pojazdów sprowadzonych z terenu Niemiec.
Organ odwoławczy podkreślił, że żaden z pojazdów nie posiadał kompletu dokumentów umożliwiających, po naprawie, jego ponowną rejestrację, tym samym wykluczało to możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. W ocenie organu odwoławczego, przedstawione przez stronę dokumenty dotyczące trzech pojazdów, świadczące o uiszczeniu podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu, pozostają bez wpływu na to, że pojazdy te nie mogły być użytkowane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Zdaniem organu odwoławczego, przedmioty postępowania jeszcze na terenie Niemiec uzyskały status odpadów. Wynika to z braku przekazania przez poprzednich właścicieli dowodów rejestracyjnych pojazdów oraz umów kupna. Organ odwoławczy powołał się na definicję odpadu wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Garwolinie II Wydział Karny z 19 listopada 2009 r. skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 183 § 1 i 4 k.k. Wyrok dotyczy odpadów w postaci pojazdów objętych niniejszym postępowaniem. Ustalenia organu I instancji pokrywają się z ustaleniami zawartymi w prawomocnym wyroku skazującym w kwestii uznania przedmiotów postępowania za odpad.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że część pojazdów, których sprowadzenie stanowiło podstawę wymierzenia kary, zawierały pozostałości płynów eksploatacyjnych, posiadały więc właściwości niebezpieczne i dlatego zostały sklasyfikowane pod kodem 16 01 04*. Międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci tych pojazdów do Polski powinno się odbyć z zastosowaniem procedury uprzedniego, pisemnego, zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów. Natomiast pozostałe pojazdy nieposiadające substancji i elementów niebezpiecznych, m.in. silnika, w tym płynów eksploatacyjnych, należało zakwalifikować do odpadów innych niż niebezpieczne, a więc sklasyfikować pod kodem 16 01 06. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku ze zmianą stanu prawnego, sprowadzenie tych pojazdów nie wymagało zgłoszenia i dlatego umorzył postępowanie w tej części oraz uwzględnił to przy wymierzeniu kary z niższej wysokości. Organ odwoławczy wskazał, że nakładając karę pieniężną w wysokości 80.000 zł kierował się treścią art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i przy ustalaniu jej wysokości wziął pod uwagę ilość odpadów – 6 sztuk uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04*, stanowiących odpady niebezpieczne oraz brak stwierdzenia śladów zanieczyszczenia terenu substancjami ropopochodnymi, a tym samym wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady. W stosunku do strony nie stwierdzono też okoliczności wcześniejszego naruszenia przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma, czy sprowadzone pojazdy są odpadem. W ocenie Sądu I instancji, kwestia ta została wyjaśniona we wcześniejszym postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał skarżącego do oddania odpadów zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów (uszkodzonych, niekompletnych pojazdów i części z nich wymontowanych) do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie i odzysk odpadów. W rozstrzygnięciu tym szczegółowo opisano markę każdego pojazdu, jego wagę oraz klasyfikację jako odpad. Pojazdy zaliczone zostały do odpadów oznaczonych kodem 16 01 04* oraz 16 01 06 określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206). Skarżący nałożony obowiązek wykonał i dlatego Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] sierpnia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku oddania odpadów w postaci 16 pojazdów, stanowiących odpad o kodzie 16 01 04* i 16 01 06. Wskazana decyzja o umorzeniu postępowania jest ostateczna, a zatem, w ocenie Sądu I instancji, skarżący oddając odpady zgodził się z ustaleniem organu co do charakteru sprowadzonych przez niego pojazdów. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że kwestia klasyfikowania przywiezionych przez skarżącego pojazdów rozstrzygnięta została w wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie II Wydział Karny z [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...]. Z treści tego wyroku wynika, że skarżący został oskarżony o to, że w okresie od 25 września 2007 r. do 1 lutego 2009 r. sprowadził na terytorium Polski z Niemiec oraz składował 16 sztuk samochodów uznanych za odpady i nienadających się do użytkowania. Wyrok jest prawomocny. Sąd I instancji podkreślił, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego w zakresie podstawy i wysokości ustalonej kary. W ocenie Sądu I instancji, na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy podjął wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
W pierwszej kolejności zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") w związku z:
Po pierwsze, art. 7 k.p.a. przez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza bez podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy oraz w sposób rażąco naruszający słuszny strony postępowania.
Po drugie, art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji sprzecznej z zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwowych oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, zwłaszcza przez oparcie decyzji na wątpliwym i niespójnym materiale dowodowym.
Po trzecie, art. 77 k.p.a. przez niewyczerpujące i nierzetelne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego mające znaczenie dla sprawy, ponieważ, zdaniem skarżącego, z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynikają inne fakty niż te, które zostały przyjęte przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Po czwarte, art. 80 k.p.a. przez niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza przez uznanie, że doszło do transgranicznego przemieszczenia odpadów oraz, że przedmiotowe pojazdy jeszcze na terenie Niemiec uzyskały status odpadów, a poprzedni właściciele pojazdów z terenu Niemiec "nie widząc możliwości ich użytkowania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, pozbyli się ich na rzecz skarżącego". W ocenie skarżącego, bezzasadne uznano, że brak było dowodów rejestracyjnych oraz umów sprzedaży przedmiotowych pojazdów.
Po piąte, art. 75 k.p.a. przez przyjęcie, że wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z 19 listopada 2009 o sygn. akt II K 77/09 jest głównym dowodem w sprawie. Nie dopuszczono natomiast dowodu z umów sprzedaży przedmiotowych pojazdów, nie ustalono rzeczywistej woli sprzedających pojazdy, stopnia ich uszkodzenia oraz nie uwzględniono posiadania dowodów rejestracyjnych oraz, że część tych pojazdów jest użytkowana z ich pierwotnym przeznaczeniem. Zdaniem skarżącego, dowody te mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ponieważ zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., jako dowód można dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Po szóste, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn pominięcia okoliczności wynikających z dostarczonych przez skarżącego dowodów oraz przez brak przedstawienia logicznej argumentacji przemawiającej za uznaniem pojazdów za odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. W szczególności dotyczy to braku odniesienia się przez organ do bezspornych okoliczności świadczących, że umowy sprzedaży zawarte pomiędzy skarżącym, a sprzedającymi pojazdy nie wskazywały na sprzedaż odpadu, lecz pojazdów zdatnych do użytku oraz braku ustalenia jaka była rzeczywista wola sprzedających przedmiotowe pojazdy.
Po siódme, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez orzeczenie w sposób nieprzewidziany w tym przepisie, co, zdaniem skarżącego, stanowi o konieczności usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Po ósme, art. 11 p.p.s.a. z uwagi na błędne wnioski Sądu I instancji, co do wiążącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z [...] listopada 2009 r. skazującego skarżącego na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres 3 lat oraz karę grzywny w wysokości 90 stawek dziennych po 10 zł każda.
Po dziewiąte, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku przesłanek, którymi kierował się Sąd I instancji przy podjęciu rozstrzygnięcia, brak uwzględnienia przez Sąd I instancji prawidłowych wskazań co do dalszego postępowania oraz przez brak ustosunkowania się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów strony skarżącej.
Po dziesiąte, art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez brak zbadania przez Sąd I instancji legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od treści skargi i ograniczenie się do stwierdzenia, że decyzja ta odpowiada prawu, ponieważ sprawa była już badana i rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Rejonowego w Garwolinie z [...] listopada 2009 r.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. art. 32 ust. 1 oraz art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r. (poprzednio art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r. w związku załącznikiem do tej ustawy w poz. Q6) i w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że sprowadzone pojazdy są odpadami.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, należy podkreślić, że jeżeli podniesiono jednocześnie w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego to w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć te pierwsze zarzuty w celu oceny czy prawidłowo zastosowano lub dokonano wykładni powołanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego. Na wstępie należy zaznaczyć, że błędnie w skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 134 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe ich zastosowanie, ponieważ nie może oczywiście jednocześnie wystąpić błędne zastosowanie danego przepisu i jego wykładnia.
Z kolei wbrew powyższym zarzutom kasacyjnym Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli stanu faktycznego ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy. Wynika to z tego, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł, iż decyzja organu odwoławczego w swojej osnowie jak i uzasadnieniu prawidłowo rozstrzygnęła w przedmiocie tych sześciu pojazdów jako odpadów niebezpiecznych, a w pozostałej części umorzyła postępowanie odwoławcze.
Należy bowiem podkreślić, że przedmiotowe pojazdy, tj.:
1. Ford Transit, nr VIN WFOLXXBDVLWU51681, waga ok. 500 kg – kod 16 01 04*,
2. Mercedes Vito, brak nr VIN, waga ok. 1000 kg – kod 16 01 04*;
3. Fiat Iveco, nr VIN ZCFC3050105981203, waga ok. 1000 kg – kod 16 01 04*;
4. Renault Master, brak nr VIN, waga ok. 500 kg – kod 16 01 04*;
5. Opel Monaro, nr VIN WN1F9AED521964797, waga ok. 1000 kg – kod 16 01 04*;
6. Fiat Ducato, brak nr VIN, waga ok. 1000 kg – kod 16 01 04*,
są to uszkodzone w liczbie sześciu pojazdy o kodzie 16 01 04* będące odpadami niebezpiecznymi, przy braku jednak zanieczyszczenia na terenie ich składowania substancjami ropopochodnymi w skali zagrożenia dla ludzi i środowiska. Jednak, należy podkreślić, że zawierały one pozostałości płynów eksploatacyjnych, czyli co nie budzi wątpliwości miały właściwości niebezpieczne i dlatego zostały sklasyfikowane pod kodem 16 01 04*. Dlatego też międzynarodowe przemieszczenie powyższych odpadów w postaci tych sześciu pojazdów do Polski wymagało zastosowania procedury uprzedniego, pisemnego, zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów. Ponadto przedmiotowe pojazdy zostały sprowadzone w celu demontażu jak i pozyskiwania części i akcesoriów samochodowych oraz nie zostały zarejestrowane w Polsce, a ich transport prowadzony był na lawecie lub samodzielnie. Z kolei ustalenia z protokołu kontroli nr 13/2009 jednoznacznie stanowią, że są to uszkodzone jak i niekompletne pojazdy w różnym stopniu demontażu oraz karoserie tych pojazdów. Ponadto żaden z tych pojazdów nie posiadał także kompletu dokumentów umożliwiających, po naprawie, jego ponowną rejestrację, tym samym wykluczało to możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. Natomiast podczas kontroli strona skarżąca kasacyjnie przedstawiła dokumenty zakupu w postaci umów kupna, wystawionych przez podmioty oraz osoby fizyczne z terenu Niemiec, z których wynika, że ich zakres przedmiotowy obejmuje pojazdy uszkodzone i sprzedane z przeznaczeniem na export oraz karoserie pojazdów, ponieważ skarżący kasacyjnie nie posiada dowodów rejestracyjnych dla tych pojazdów sprowadzonych z Niemiec, a przekazanych przez poprzednich właścicieli.
Z tych względów Sąd I instancji także prawidłowo orzekł, że wolą poprzednich właścicieli było wyzbycie się tych sześciu pojazdów, ponieważ nawet nie dokonali odpowiednich napraw w celu dopuszczenia ich do użytkowania, zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Dlatego też, Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że w tym stanie faktycznym skarżący nie posiada dowodu własności pojazdów, lecz odpadów z pojazdów, ponieważ powyższe pojazdy mogły być wykorzystane tylko jako źródło części zamiennych, zgodnie z wolą poprzedniego niemieckiego podmiotu. Oznacza to, że mogą być wykorzystane w sposób odmienny od pierwotnego. Ponadto zostały one wycofane z eksploatacji na terytorium Niemiec, a następnie jako pojazdy wycofane z eksploatacji zostały wprowadzone na terytorium Polski.
Należy także zaznaczyć, że Sąd I instancji prawidłowo rozstrzygnął także kluczową kwestię w tej sprawie czy sprowadzone z Niemiec pojazdy są odpadami. Z sentencji postanowienia z [...] czerwca 2009 r. wydanego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wynika bowiem, że wezwał ten organ skarżącego do oddania zużytych odpadów czy też już nienadających się do użytkowania pojazdów (uszkodzonych, niekompletnych pojazdów i części z nich wymontowanych) do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na zbieranie i odzysk odpadów. W osnowie tego postanowienia szczegółowo opisano markę każdego pojazdu, jego wagę oraz klasyfikację jako odpad. Ponadto wszystkie z sześciu wyżej wymienionych pojazdów zaliczone zostały do odpadów oznaczonych kodem 16 01 04*, a pozostałe oznaczono tym kodem lub kodem 16 01 06 określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. Nr 112, poz. 1206). Ponadto ponieważ skarżący kasacyjnie nałożony obowiązek wykonał to właśnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] sierpnia 2009 r. umorzył postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązku oddania odpadów w postaci 16 pojazdów, stanowiących odpad o kodzie 16 01 04* i 16 01 06. Powyższa decyzja o umorzeniu postępowania jest ostateczna, co oznacza, że skarżący oddając te odpady zgodził się z ustaleniem organu co do charakteru sprowadzonych przez niego pojazdów. Ubocznie należy zaznaczyć, że kwestia klasyfikowania przywiezionych przez skarżącego pojazdów rozstrzygnięta została także w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie II Wydział Karny z [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...]. Oznacza to, że decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie wymagane elementy przez przepis art. 107 § 1 i 3 k.p.a., o czym Sąd I instancji także zasadnie stwierdził.
Po drugie, powyższe okoliczności prawne i faktyczne oznaczają także, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji art. 11 p.p.s.a. Wynika to z tego, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Garwolinie II Wydział Karny z [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]) skarżący został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 183 § 1 i 4 k.k., a wyrok dotyczy także odpadów w postaci pojazdów objętych przedmiotowym postępowaniem. Ponadto ustalenia organu I instancji pokrywają się z ustaleniami zawartymi w tym prawomocnym wyroku skazującym skarżącego w zakresie uznania przedmiotowych pojazdów nielegalnie sprowadzonych do Polski za odpad (wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09, Lex nr 1081296). Z sentencji tego wyroku Sądu Rejonowego wynika, że skarżący kasacyjnie został prawomocnie skazany za to, że w okresie od 25 września 2007 r. do 1 lutego 2009 r. sprowadził na terytorium Polski z Niemiec oraz składował 16 sztuk samochodów uznanych za odpady i nienadających się do użytkowania. Natomiast, co Sąd I instancji prawidłowo podkreślił, sentencja wydanego w tym postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego skarżącego za popełnione przestępstwa wiąże także w tej sprawie sąd administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 11 p.p.s.a.
Po trzecie, chybiony jest także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, a w szczególności podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Należy także przypomnieć, że Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie kontrolują ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. Natomiast tylko wyjątkowo sąd administracyjny może na mocy art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu lub na wniosek stron dowody uzupełniające, lecz tylko z dokumentów urzędowych oraz gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Żadna z powyższych przesłanek nie wystąpiła jednak w tej sprawie. Dlatego też wniosek o dopuszczenie dowodów zgłoszony dopiero przed sądem administracyjnym jest spóźniony, ponieważ powinno to nastąpić w postępowaniu administracyjnym przed organem I lub II instancji. Dlatego też nie wystąpiły także w tej sprawie przesłanki do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), ponieważ Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej zarówno w zakresie prawa procesowego jak i prawa materialnego.
Po czwarte, brak jest również jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia niezastosowania w tej sprawie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie wystąpiły bowiem w tej sprawie żadne przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego z powodu rażącego naruszenia prawa lub jej wydania bez podstawy prawnej. Z kolei przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi m.in. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie organ odwoławczy orzeka co do istoty sprawy. Są to więc dwie wykluczające się podstawy prawne, które ponadto nie mają oczywiście zastosowania w tej sprawie.
Po piąte, należy przypomnieć, że w świetle przepisu art. 2 pkt 35 lit. c/ rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 każde przemieszczenie odpadów bez wymaganego zgłoszenia i przekazanego właściwym organom stanowi przemieszczanie nielegalne, stąd także w tej sprawie było to tego rodzaju przemieszczenie przedmiotowych odpadów z Niemiec do Polski. Ponadto oczywiście takie międzynarodowe przemieszczanie przedmiotowych pojazdów jako odpadów z Niemiec do Polski musi być zgodne z procedurą uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów, na podstawie art. 63 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Natomiast, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne i prawne chybione są wszystkie zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego z powodu błędnej ich wykładni i niewłaściwego zastosowania, przy czym należy podnieść, że nie może jednocześnie wystąpić ich błędne zastosowanie i błędna wykładnia. Nie budzi bowiem już wątpliwości, że w świetle art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach przedmiotowe pojazdy sprowadzone przez skarżącego z Niemiec są to w rozumieniu tego przepisu odpady. Oznacza to także, że brak jest przesłanek do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 32 ust. 1, art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i in. ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r. (poprzednio art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r. w związku z załącznikiem do tej ustawy w poz. Q6) i w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, ponieważ nie nastąpiła ich błędna wykładnia czy też niewłaściwe zastosowanie, które miało polegać na błędnym przyjęciu, że sprowadzenie do Polski z Niemiec sześciu przedmiotowych pojazdów stanowiło sprowadzenie odpadów niebezpiecznych. Ponadto należy także przypomnieć, że w żadnym przypadku nie może wystąpić jednocześnie błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie danego przepisu prawa materialnego. Dlatego też prawidłowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast, uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu powyższych przypadkach autor skargi kasacyjnej musi ponadto wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany.
Konkludując, w tej sprawie wystąpiło nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zezwolenia. Należy także zaznaczyć, że tego rodzaju odpowiedzialność administracyjna sprawy, jest o charakterze obiektywnym, czyli nie zwalnia od tej odpowiedzialności np. brak cech umyślności.
Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło