II OSK 1073/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 8 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 226/05 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 6 maja 2005 r. II SA/Rz 226/05 po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji – oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w myśl przepisów ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U.Nr 87,poz.395 ze zm.) represją jest deportacja (wywiezienie na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945.Nie każda zatem praca przymusowa uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego. Praca wykonywana przymusowo na terytorium Rzeczypospolitej w granicach sprzed 1 września 1939 r. nawet poza miejscem stałego zamieszkania nie jest represją w rozumieniu ustawy. Skarżący w czasie wojny w latach 1941-1944 przebywał na terytorium Polski ( w zarządzie dóbr N. pow. C. woj. l.) w granicach sprzed 1 września 1939 r. i ten fakt był przyczyną wydania decyzji odmownej. W skardze do Sądu W. S. kwestionował konieczność deportacji poza granice Polski sprzed 1 września 1939 r. aby otrzymać świadczenie i wskazywał osoby, które były w B. i takie świadczenia otrzymały. Opisał działania Niemców mające doprowadzić do likwidacji ludności i zatarcia zbrodni. Stwierdził, że świadczenia te są należne za straszny los dziecka wojny, mimo że nie był wywieziony poza granice Polski. Sąd powołując się na materiał dowodowy z którego wynika , że W. S. nie był deportowany w rozumieniu ustawy, bo województwo lwowskie przed 1 września 1939 r. znajdowało się w granicach państwa polskiego. Nie nastąpiło wywiezienie w rozumieniu art.2 pkt 2 pow. ustawy. Bez wpływu na wynik sprawy pozostawałaby ewentualna ocena wykonywania pracy przez skarżącego nawet jako osoby małoletniej i nie można było uwzględnić argumentacji skargi. Pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ,ewentualnie o uchylenie wyroku i przyznanie skarżącemu świadczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania i pomocy prawnej ustanowionej z urzędu. Wyrokowi zarzucił:1/ naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art.2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich polegającą na przyjęciu przez Sąd, że w związku z tym iż "...skarżący nie był wraz z Matką wywieziony za granicę Rzeczypospolitej Polskiej sprzed 1.o9.1939 r. to nie spełnia przesłanek uprawniających do świadczenia podczas gdy z całokształtu dokumentów wynika, iż skarżący przedstawiał szereg okoliczności i dowodów, które wskazywały na osadzenie w obozie pracy jego Matki i jego samego" oraz 2/ naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz pozostawienie bez rozpoznania okoliczności wskazujących na możliwość uzyskania uprawnień do świadczenia. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.)skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:1/naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;2/naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Właśnie to sformalizowanie skargi kasacyjnej sprawiło, że powołana ustawa ustanawia t. zw. przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna W. S. nie spełnia wskazanych ustawowych wymagań wynikających z przepisu art. 174 P.p.s.a. Zarzut naruszenia przepisów postępowania jest ogólny, nie wskazano jakie to konkretnie przepisy procedury sądowoadministracyjnej zostały przez Sąd I Instancji naruszone i to tak, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego analizować przebieg postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym tak by ustalić jakie to przepisy naruszono i jaki był wpływ tych naruszeń na wynik sprawy a tym samym zarzut ten nie mógł być rozpatrywany. Również zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich – nie mógł być rozważany z uwagi na wadliwe sformułowanie. Zarzut błędnej wykładni jasnego w istocie przepisu jest w istocie, co wynika z jego uzasadnienia- zarzutem dotyczącym niewłaściwego zastosowania powołanego przepisu i zarzutem naruszenia prawa procesowego z uwagi na powołanie się na okoliczności wynikające, zdaniem pełnomocnika, z całokształtu dowodów a nie uwzględnione przez Sąd. Również żądanie ewentualnego uchylenia wyroku i przyznania skarżącemu świadczenia nie ma oparcia w prawie, ani wojewódzkie sądy administracyjne ani Naczelny Sąd Administracyjny nie zastępują organów administracji i nie mogą przyznawać jakichkolwiek świadczeń. Zważywszy zatem, że skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów które mogłyby być rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić.