II OSK 1094/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-03
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Jerzy Stelmasiak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu cywilnego nakazujący rozbiórkę przyłącza wodno-kanalizacyjnego przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wykonania tych przyłączy na podstawie zgłoszenia?Ratio decidendi
Wyrok sądu cywilnego dotyczący naruszenia posiadania i nakazujący rozbiórkę przyłącza wodno-kanalizacyjnego nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wykonania tych przyłączy na podstawie zgłoszenia. Postępowanie administracyjne ma na celu ocenę legalności robót budowlanych w świetle przepisów Prawa budowlanego, co jest odrębne od rozstrzygnięć cywilnoprawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych polegających na wykonaniu przyłączy wodno-kanalizacyjnych do obiektu na działce skarżącej, które zostały wykonane na podstawie zgłoszenia. Właściciele sąsiedniej działki, na której wykonano część przyłączy, wnieśli o ich rozbiórkę. Sąd cywilny prawomocnym wyrokiem nakazał rozbiórkę części przyłączy. Organ administracji budowlanej umorzył postępowanie administracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe w związku z wyrokiem sądu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że wyrok sądu cywilnego nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1064/07 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1064/07 oddalił skargę K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. ([...]), uchylającą decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powyższą decyzją wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J. i J. D. w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu przyłączy wod.-kan. do obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przez działkę [...] obr. [...] przy ul. M. w K. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w dniu [...] .09.2005 r. na działce nr [...] wykonano bez zgody właścicieli działki − J. i J. D. przedmiotowe przyłącze wod.-kan. do kiosku handlowego (kwiaciarni) należącego do K. P. Jak ustalono, przyłącza zostały wykonane na podstawie dokonanego zgłoszenia do Urzędu Miasta K. z dnia [...] .07.2005 r. i właściwy organ w terminie określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego nie wniósł sprzeciwu. W związku z powyższym inwestor − K. P. mogła wykonać zgłoszone roboty budowlane. Badanie legalności złożonych przez inwestora dokumentów, w tym złożonego niezgodnego z prawdą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie należy do organów administracji budowlanej. J. i J. D. złożyli wniosek o rozbiórkę przyłącza wod.-kan. wykonanego na ich działce. Jak ustalono, Sąd Rejonowy [...] w K. Wydział VI Cywilny wyrokiem z dnia [...].05.2006 r. sygn. akt VIC 244/05/s nakazał K. P. zaniechania naruszania posiadania działki nr [...] obr. [...] położonej w K. przy ul. M., będącej własnością J. i J. D. poprzez usunięcie z tej działki studzienki kanalizacyjnej oraz zdemontowanie rury wodociągowej o przekroju 40 mm, na odcinku ok. 5 m w kierunku od drogi publicznej oznaczonej jako działka nr [...] do działki nr [...] i zaniechanie wszelkich prac wodno-kanalizacyjnych na działce nr [...] obr. [...]. Powyższy wyrok jest prawomocny.
W związku z powyższym rozbiórka przedmiotowej części przyłącza wod.-kan. została nakazana prawomocnym wyrokiem sądu. Przyłącza wod.-kan. nie są obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, zatem nie może mieć zastosowania art. 49 lit. b/ tej ustawy. Nie ma podstaw też do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ przyłącze wod.-kan. zostało wykonane na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia do właściwego organu.
W tym przypadku w ocenie organu zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Wniosek J. i J. D. o nakazanie rozbiórki przedmiotowego przyłącza dotyczy zrealizowanych na podstawie zgłoszenia robót budowlanych, których rozbiórkę orzekł już Sąd w prawomocnym wyroku.
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyrażonym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przez organ I instancji było przedwczesne. Wyrok z dnia [...] maja 2006 r. wydany w tej sprawie, jest rozstrzygnięciem zagadnień cywilnoprawnych, które nie są tożsame z zagadnieniami regulowanymi przepisami ustawy − Prawo budowlane. Stwierdzenie przez właściwy Sąd naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego nie oznacza, iż brak jest możliwości prawnych podejmowania działań na podstawie przepisów Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wyrokiem z dnia 14.02.2008 r. skargę K. P. na powyższą decyzję uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest prawidłowa i podjęta właściwie, gdyż wyrok sądowy z dnia [...].05.2006 r. wydany w tej sprawie jest rozstrzygnięciem sprawy cywilnoprawnej, co nie może oznaczać bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Skutkiem bowiem sytuacji spowodowanej działaniami skarżącej, jest nie tylko wykonanie przyłączy na działce uczestników bez ich zgody, ale także − jak twierdzą uczestnicy − wykonanie ich niezgodnie z przedstawionym przez skarżącą projektem, co zostało całkowicie pominięte przez organ I instancji. Organ I instancji nie rozważył też, czy i jakie znaczenie w sprawie ma fakt złożenia przez skarżącą niezgodnego z prawdą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzuty skargi zdaniem Sądu nie znajdują żadnego uzasadnienia, ponieważ powielają one nieprawidłowe co do zasady stanowisko organu I instancji.
K. P. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zarzucając mu:
naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a., tj.:
– art.49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a. poprzez ustalenie, że pismo skierowane do osoby niebędącej pełnomocnikiem skarżącej zostało skierowane w rzeczywistości do pełnomocnika skarżącej i tym samym pozbawienie możliwości ustosunkowania się przez pełnomocnika skarżącej do pisma i wniosków uczestników postępowania,
– art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 p.p.s.a. przez pozbawienie na skutek błędnego oznaczenia pisma przez pełnomocnika uczestników możliwości ustosunkowania się do tego pisma przez pełnomocnika skarżącej oraz nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających żądanych przez skarżącą,
– art. 141 § 4 w zw. z art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błąd w ustaleniach faktycznych, polegających na nieprzyjęciu, iż w niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe,
– art. 141 § 4 p.p.s.a. przez zawarte w uzasadnieniu wyroku niejasności, przyjęcie rozumowania niezgodnego z wiedzą, logiką i doświadczeniem życiowym.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wnosi się o:
– zmianę wyroku poprzez uwzględnienie skargi kasacyjnej w ten sposób, że Sąd orzeknie o umorzeniu postępowania, ewentualnie o
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie,
– zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych za obie instancje.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik J. i J. D. wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie ulega wątpliwości, że pismo procesowe pełnomocnika J. i J. D. z dnia [...].02.2008 r. zawierało błąd w oznaczeniu nazwiska pełnomocnika skarżącej [...]. Pismo to, jak wynika z protokołu rozprawy, doręczono na rozprawie adw. W. S., który je zwrócił twierdząc, że nie jest osobą wskazaną w tym piśmie. Będący na rozprawie substytut pełnomocnika uczestników postępowania radca prawny [...], wyraził niezwłocznie chęć poprawienia tego błędu w piśmie procesowym, podobnie Sąd uznał to jako oczywistą omyłkę, którą można poprawić bez zbędnych formalności. Poza tym omawiane pismo procesowe sporządzone przez radcę prawnego odpowiadało wymaganiom formalnym określonym w art. 46 p.p.s.a. Nie można więc zarzutu naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. uznać za usprawiedliwiony, bowiem spornego pisma w okolicznościach tej sprawy nie można zakwalifikować jako pisma, o którym mowa w ww. przepisie. Nic nie stało na przeszkodzie, aby pełnomocnik substytucyjny uczestników postępowania poprawił na miejscu oczywistą omyłkę w piśmie i pełnomocnik skarżącej zapoznał się z treścią tego pisma. Jeśli tego nie uczynił, nie może za to winić Sądu, gdyż takie możliwości miał.
Z protokołu rozprawy nie wynika też, aby Sąd I instancji nie uwzględnił jakiegoś wniosku pełnomocnika skarżącej o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów, co w skardze kasacyjnej zarzuca się jako naruszenie art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 p.p.s.a. Jeżeli by przyjąć, że w rzeczywistości nie doszło do dostatecznego wyjaśnienia sprawy w rozumieniu art. 113 § 1 p.p.s.a., co podnosi się w skardze kasacyjnej, to zupełnie niezrozumiały jest następny zarzut polegający na przekonaniu, że w niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jeżeli zdaniem autora skargi kasacyjnej nie wyjaśniono dostatecznie przed Sądem sprawy, to jak można żądać umorzenia postępowania sądowego twierdząc, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Jedno przeczy drugiemu, gdyż o ewentualnej bezprzedmiotowości postępowania nie można mówić przed wyjaśnieniem sprawy. Sąd powinien umorzyć postępowanie (sądowe) w przypadkach wyliczonych w art. 161 § 1 p.p.s.a., a żaden z tych przypadków nie miał tu miejsca. Pełnomocnik skarżącej odwołując się do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie wyjaśnił z jakiej to przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe w trakcie postępowania przed Sądem, a tylko taka okoliczność może przemawiać za umorzeniem postępowania w oparciu o ww. przepis. Dalsze argumenty skargi kasacyjnej odwołujące się do faktu wydania wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...].05.2006 r. mogą ewentualnie świadczyć o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w tej sprawie, ale nie o bezprzedmiotowości postępowania sądowego. Żądanie umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez pełnomocnika skarżącej jest sprzeczne z interesem skarżącej, gdyż takie postanowienie Sądu uniemożliwiłoby merytoryczne rozpoznanie skargi K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. lub nierozpoznanie skargi kasacyjnej, a o to chyba nie chodzi autorowi skargi kasacyjnej.
Uzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w tym przepisie. Natomiast to, że zdaniem pełnomocnika skarżącej, uzasadnienie wyroku zawiera "niejasności, przyjęcie rozumowania niezgodnego z wiedzą, logiką i doświadczeniem życiowym", jest kwestią ocenną, ale nie jest to naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Odpowiednio sporządzona skarga kasacyjna mogła spowodować uchylenie zaskarżonego wyroku, jednak żaden z zarzutów powyżej omówionych nie mógł odnieść takiego skutku, a Sąd jest związany w tym postępowaniu granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak we sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło