II OSK 1106/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-09
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Halina Kuśmirek, Małgorzata Stahl
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, oparty na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli zaskarżony wyrok został wydany po wejściu w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne. Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym po wejściu w życie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto, przepisy PPSA nie przewidują możliwości przeprowadzania dowodu z opinii biegłych w toku postępowania sądowego, a jedynie dopuszczenie dowodu z dokumentów jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem.Stan faktyczny
Skarżący K. K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu, jednak organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznały, że istniejący ubytek słuchu nie jest spowodowany hałasem przemysłowym, a urazem głowy. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie powołania z urzędu nowej opinii biegłych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Halina Kuśmirek Małgorzata Stahl Protokolant Joanna Gołębiewska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 601/05 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] października 2005 r. NR [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz adwokata A. M. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych oraz 22% z tytułu podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] października 2005 r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] grudnia 2003 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w wyniku którego ustalono, iż skarżący od 1 września 1970 r. do 30 listopada 2001 r. tj. przez 31 lat zatrudniony był w Fabryce Samochodów Ciężarowych w L., obecnie Masa Upadłości "D." sp. z o.o. W czasie pracy na stanowiskach blacharza w Zakładzie, kontrolera jakości w Zakładzie Kół i Resorów oraz kontrolera jakości w Zakładzie Kuźnia Zakładowa mógł być narażony na hałas przekraczający dopuszczalne parametry, ponieważ stanowiska te usytuowane były w halach wyposażonych w urządzenia wytwarzające w czasie swojej pracy hałas o intensywności przekraczającej NDN (najwyższe dopuszczalne natężenie).
Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie na podstawie przeprowadzonych własnych badań laryngologicznych oraz wyników badań wykonanych wcześniej w Poradni Laryngologicznej DMP w Lublinie choroby zawodowej u skarżącego nie rozpoznała.
Z wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 14 maja 2002 r. wynika, że słuch u skarżącego jest odpowiedni do wieku, obserwacja zaś w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu negatywna. Choroby zawodowej narządu słuchu nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy w Łodzi upoważniony na podstawie przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.) do przeprowadzania ponownych badań lekarskich pracowników kwestionujących orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych.
W wydanym orzeczeniu lekarskim z dnia 3 listopada 2O03 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi stwierdził, że u skarżącego rozpoznany został ubytek słuchu typu odbiorczego ucha prawego małego stopnia, który nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami pracy w latach 1970 - 2001 i nie może być uznany za chorobę zawodową.
Realizując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Lu146/04 oraz w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Lu166/05, organ wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia 3 listopada 2003 r. zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Z wydanych przez Instytut Medycyny Pracy opinii uzupełniających - z dnia 21 grudnia 2004 r. i z dnia 1 sierpnia 2005 r., podtrzymujących wydane orzeczenie lekarskie z dnia 3 listopada 2003 r. wynika, że uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem przemysłowym zawsze jest obustronne, bez względu na usytuowanie stanowiska pracy w stosunku do źródła tego hałasu. Zdaniem Instytutu za przyczynę ubytku słuchu typu odbiorczego ucha prawego małego stopnia należy przyjąć przebyty w grudniu 1990 r. uraz głowy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy wydający kolejny raz decyzję w przedmiotowej sprawie i stwierdzając, iż niewątpliwie istniejący u skarżącego ubytek słuchu nie jest wywołany hałasem jest w pełni przekonujące.
Z uzupełniających opinii znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem, że uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem tzw. przewlekły uraz akustyczny przedstawia zawsze obustronny ubytek słuchu. Hałas przemysłowy, zdaniem specjalistów, nigdy nie wywołuje jednostronnych ubytków słuchu, bez względu na usytuowanie narażonego na hałas do źródła dźwięku. Opiniujący rozpoznał przyczynę ubytku słuchu małego stopnia, jaką jest przebyty przez skarżącego uraz głowy w grudniu 1990 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy zastosował się do wskazań Sądu zawartych w wyrokach z dnia 8 czerwca 2004 r. oraz z dnia 19 kwietnia 2005 r. Dodatkowo uzyskane wyjaśnienia przekonują w zakresie swej zbieżności, wszechstronności ujęcia zagadnienia i logiczności wywodów. Sąd wskazał, iż z orzeczenia lekarskiego z dnia 14 maja 2002 r. wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie, oraz z orzeczeń lekarskich Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 3 listopada 2003 r., z dnia 21 grudnia 2004 r. oraz z dnia 1 sierpnia 2005 r. wynika w sposób jednoznaczny, że występujące u skarżącego jednostronne uszkodzenie słuchu nie jest wywołane hałasem, mimo że uciążliwy hałas mógł występować w środowisku pracy skarżącego.
Wykluczając zatem hałas jako przyczynę schorzenia, uznać należy, że nie jest spełniony normatywny warunek uznania schorzenia za chorobę zawodową, polegający na tym, aby ubytek słuchu był spowodowany hałasem.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. K., zaskarżając go w całości i opierając ją na zarzucie "naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1, 80, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie wywołania przez Sąd z urzędu nowej opinii biegłych celem przeprowadzenia dowodu na okoliczność zbadania rzeczywistej przyczyny ubytku słuchu u skarżącego K. K., podczas gdy opinia, na której oparto zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi de facto powielenie uprzedniej opinii, która została zdyskredytowana uprzednio przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 8 czerwca 2004 r. (sygn. akt III S.A./Lu 146/04) i z dnia 19 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III S.A./Lu 166/05)".
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie,
- zasądzenie kosztów prowadzenia sprawy w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przepisanych na rzecz pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd w zaskarżonym orzeczeniu, oddalając skargę skarżącego na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarnego w Lublinie oparł swoje orzeczenie o opinię Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z 1 sierpnia 2005r., która to jest opinią lakoniczną, niepełną i jest praktycznie powtórzeniem opinii z 2003r. i 2004r. Powyższa opinia odpowiada w sposób niewyczerpujący, niejasny na pytanie o źródło pochodzenia uszkodzenia słuchu u skarżącego.
W ocenie autora kasacji, organ odwoławczy tak, jak i uprzednio nie odniósł się do przyczyn schorzenia K. K. W związku z nieusuniętymi wątpliwościami w przedmiotowej sprawie, a mającymi fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia Sąd winien, a nie uczynił tego wywołać z urzędu nową opinii innej placówki naukowej służby zdrowia celem zapoznania się ze schorzeniem skarżącego pod kątem dokładnego zbadania źródła pochodzenia ubytku słuchu u niego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwanej P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 P.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 P.p.s.a. mogą stanowić: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącego w podstawie kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia nie wskazując ani w samej podstawie kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu jaki to przepis bądź przepisy postępowania - które Sąd naruszył - tj. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są w tym przypadku przedmiotem zarzutu. Autor skargi kasacyjnej wskazując na zarzut naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 kpa, upatrywał uchybienie powyższym przepisom w tym , że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaniechał powołanie z urzędu nowej opinii biegłych na okoliczność zbadania rzeczywistej przyczyny ubytku słuchu u skarżącego.
Należy zauważyć, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, na które powołano się w skardze kasacyjnej obowiązywały w postępowaniu przed sądem jedynie "odpowiednio" (art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz.368 ze zm.) i to do dnia 1.01.2004 r. Natomiast z dniem 1.01.2004 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co powoduje, że z uwagi na wydanie zaskarżonego wyroku w dniu 11 kwietnia 2006 r. mają zastosowanie do postępowania przed sądem tylko przepisy tej ustawy.
Wobec tego, że adresatem zarzutu naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania, może być tylko Sąd pierwszej instancji, to wymienienie przepisów w oparciu o które przebiega postępowanie przed organami administracji nie jest wykonaniem obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym jest bowiem orzeczenie sądu, a nie decyzja administracyjna.
Tak więc zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bez przedstawienia Sądowi pierwszej instancji zarzutu uchybienia przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może - w świetle przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - być uznany za prawidłową podstawę kasacyjną. Tym samym tak sformułowane we wniesionej kasacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznać należy za chybione.
Odnosząc się z kolei do zarzutu braku przeprowadzenia przez Sąd dowodu z opinii biegłego wyjaśnić należy, że przepis art. 106 P.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowo-administracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika przede wszystkim, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów przy czym dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Nawet zatem w sytuacji, gdyby dowód taki byłby oferowany przez stronę w postępowaniu sądowo-administracyjnym, to nie przeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu przez Sąd nie mogłoby być oceniane jako naruszenie prawa procesowego, a przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w toku postępowania sądowego przepisy w ogóle nie przewidują.
Tym samym zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, iż Sąd zaniechał przeprowadzenia dowodu z nowej opinii biegłych należy uznać za niezasadne.
Wobec braku przedstawienia we wniesionej kasacji innych zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 2 ust. 3 oraz §19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi A. M. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 180,00 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło