II OSK 1125/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej, w sytuacji gdy nie ustalono jednoznacznie, czy doszło do samowolnej rozbudowy drogi po 1 stycznia 1995 r. oraz jaki jest jej status prawny?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Istniały bowiem uzasadnione wątpliwości co do kompletności materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji, w szczególności w zakresie ustalenia, czy po 1 stycznia 1995 r. doszło do samowolnej rozbudowy drogi oraz jaki jest jej status prawny. Niewyjaśnienie tych kwestii miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadniało zastosowanie wspomnianego przepisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Gminie wykonanie robót budowlanych związanych z drogą. Organ pierwszej instancji nakazał wykonanie robót, jednak organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw Gminy od decyzji organu odwoławczego. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1167/17 w sprawie ze sprzeciwu Gminy [...] od decyzji nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1167/17 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, oddalił sprzeciw Gminy M. od decyzji nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1332) w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał Gminie M. - inwestorowi zrealizowanej drogi przebiegającej po działkach o nr ewid. [...] i [...] w [...], wykonać w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. niezbędne roboty budowlane związane z drogą wykonaną na działkach nr ewid. [...] i [...] w [...], polegające na likwidacji wszelkich wyrw w istniejącej konstrukcji nawierzchni drogi i wykonaniu w tym miejscu nowych warstw bitumicznych wraz ze spadkami poprzecznymi w obrębie poboczy oraz lokalną wymianą zniszczonej konstrukcji drogi, w oparciu o przedłożoną ekspertyzę techniczną drogi, stanowiącą załącznik do niniejszej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K.K. i R.K. Na skutek powyższego odwołania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 k.p.a. w zw. z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 5 sierpnia 2015 r. przeprowadzona została kontrola dotycząca poszerzenia drogi gminnej przebiegającej przez działkę ewidencyjną nr [...] w [...]. W jej trakcie ustalono, na podstawie oświadczenia przedstawiciela Urzędu Gminy M., że w stosunku do działki ([...]), przez którą również przebiega szlak komunikacyjny, został złożony wniosek do Wojewody o stwierdzenie, że Gmina nabyła z mocy prawa prawo własności ww. działki zajęty pod drogę. Oświadczono ponadto, że przedmiotowa droga na podstawie uchwały WRN (Wojewódzkiej Rady Narodowej) w B. została zaliczona do kategorii dróg gminnych, oraz że przedmiotowa droga przebiegająca przez część ww. działki istniała już od lat pięćdziesiątych. W trakcie kolejnej kontroli stwierdzono, że krawężnik utwardzonej asfaltem drogi oddalony jest od ściany budynku ok. 70 cm. K.K. oświadczyła ponadto, że w 1985 r. zaczęła zamieszkiwać przedmiotowy budynek i w tym czasie droga była węższa. Przedstawiciele Urzędu Gminy oświadczyli, że w posiadaniu Urzędu nie ma żadnej dokumentacji potwierdzającej legalność budowy przedmiotowej drogi. Najstarszy dokument dotyczący przedmiotowej drogi stanowi zgłoszenie jej remontu w 2013 r. Dalej organ wskazał, że przedmiotem postępowania, jak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowaniu, była rozbudowa drogi znajdującej się na działce nr [...] w [...] należącej do Gminy M., o część znajdująca się na działce nr [...] w [...] należącą do K. i R.K. W toku postępowania organ pierwszej instancji uznał, że po 1995 r. nie doszło do rozbudowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a następnie przedmiotem postępowania uczynił całość nawierzchni asfaltowej znajdującej się na działkach nr [...] i [...] w [...] o długości ok. 34 m. Organ odwoławczy nie przychylił się do powyższego poglądu. Jak wynika z akt sprawy na działce nr [...] w [...] od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku znajdował się szlak komunikacyjny. Na przestrzeni lat zmieniała się jednak jego szerokość oraz częściowo przebieg. Organ zwrócił uwagę na wykonany w 1995 r. remont nawierzchni asfaltowej na działce nr [...]w [...]. Z dokumentacji wynika, że położona nawierzchnia miała wymiary 9,5 m x 5,1 m. Nadto wskazał również na zmieniony przebieg granic działki nr [...] w [...]. Jak wynika z mapy do celów projektowych z 2009 r. opracowanej na potrzeby zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalno-gospodarczego na punkt przedszkolny znajdujący się na działce [...] ([...]) granica działki gminnej na spornym odcinku przebiegła przez przedmiotowy budynek. Natomiast przywołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szerokość drogi 5,20 m na planie realizacyjnym z 1988 r. dotyczy budynku nr [...] w [...], który nie sąsiaduje z będącym przedmiotem postępowania odcinkiem nawierzchni asfaltowej. Obecnie jak wynika z opracowanej ekspertyzy nakładka asfaltowa na tym odcinku ma szerokość ponad 5,50 m co pośrednio potwierdza poszerzenie drogi w późniejszym czasie. Zdaniem organu odwoławczego powyższe ustalenia mogą prowadzić do przekonania, że po 1 stycznia 1995 r. doszło do samowolnej rozbudowy drogi, brak jest bowiem stosownego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Ponadto okoliczność ta, jeśli zostanie potwierdzona, wyłącza możliwość zastosowania w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Data budowy i data przebudowy obiektu ma istotne znaczenie dla ustalenia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa budowlanego. Przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy. Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie zaś art. 48 obecnie obowiązującej ustawy. Po ustaleniu, że obiekt budowlany został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. przepisy ustawy z 1974 r. nie będą miały jednak zastosowania, jeżeli podlegał on po tej dacie kolejnym samowolom budowlanym np. był przebudowany. Jak wskazano powyżej przedmiotowa nawierzchnia stanowiąca utwardzenie szlaku komunikacyjnego będącego przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego została wybudowana w warunkach samowoli, bo bez wymaganego pozwolenia na budowę (skarżąca takiego pozwolenia nie przedłożyła pomimo kwestionowania ustaleń organów w tym zakresie). Nie ma wątpliwości, że zarówno pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak i ustawy z 1994 r., na budowę drogi wymagane było pozwolenie na budowę. Odnosząc się zaś do statusu przedmiotowej drogi organ odwoławczy podniósł, że dla ustalenia czy ww. droga, której odcinek przebiega po działkach nr [...] i [...] w [...] jest drogą gminną niezbędne jest sprawdzenie czy w wykazie aktów prawnych, o którym mowa w przepisie art. 31 stawy z dnia 10 maja 1990 r. o przepisach wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.), znalazła się uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w B., na którą powołuje się Gmina M. W tym celu organ pierwszej instancji powinien zwrócić się do Urzędu Gminy M. o udostępnienie wskazanych powyżej dokumentów. W przypadku uznania przedmiotowego obiektu budowlanego za drogę gminną klasy lokalnej, należy ocenić możliwość doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem, w tym z warunkami technicznymi, które określone zostały w rozporządzeniu. Dalej organ odwoławczy przywołał szczegółowe uregulowania dotyczące m.in. szerokości i konstrukcji drogi, jezdni i poboczy (§ 10, § 12, § 15, § 37 i § 141 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r., Dz.U. z 2016 r., poz. 1440). Organ odwoławczy dostrzegł również brak precyzji zaleceń ekspertyzy technicznej. W ekspertyzie wskazano natomiast naprawy awaryjne – zabezpieczające. Końcowym zaleceniem jest opracować dokumentację kapitalnego remontu i wzmocnienia nawierzchni odcinka drogi w hm 0+00,00 do hm 0+34,60. Taka konstrukcja zaleceń wskazanych w ekspertyzie budzi wątpliwości co do zakresu robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wątpliwym jest bowiem czy wystarczające będzie wymienienie nawierzchni oraz wykonanie nowej podbudowy z kruszywa skoro zaleca się równocześnie opracowanie dokumentacji kapitalnego remontu. Reasumując, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy nakazał uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty, z których będzie wynikał niepodważalnie status drogi na działce nr [...]. Podniósł także, że zasadnym byłoby również dołączenie stosownych map z różnych okresów celem udokumentowania okresu, w którym nastąpiła rozbudowa drogi. Powyższe będzie miało istotny wpływ na określenie, czy przedmiotem postępowania winna być legalność rozbudowy drogi, czy jej nieodpowiedni stan techniczny, a co za tym idzie jaki będzie właściwy tryb postępowania. Tym samym organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem naczelnej zasady postępowania administracyjnego - ustalenia prawdy obiektywnej (stwierdzonej i uszczegółowionej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła Gmina [...], wskazując, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem zasady ustalania prawdy obiektywnej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a organ drugiej instancji niewłaściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiony sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało jego oddaleniem na podstawie art. 151a § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369). W uzasadnieniu Sąd przybliżył instytucję sprzeciwu od decyzji administracyjnej wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a następnie stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował ww. przepis. Następnie Sąd wyjaśnił, że w zaskarżonej decyzji słusznie organ odwoławczy wskazał, że bezsporne było w sprawie, iż obecny zarządca drogi nie wykazał się w postępowaniu stosownym zgłoszeniem lub pozwoleniem na samą budowę drogi istniejącej od lat pięćdziesiątych oraz iż data budowy i data przebudowy obiektu ma istotne znaczenie dla ustalenia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, okoliczność rozbudowy, jeśli zostanie potwierdzona, wyłącza możliwość zastosowania w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w stosunku do części rozbudowanej. Trafnie organ wskazał, że nawet po ustaleniu, że obiekt budowlany został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., przepisy ustawy z 1974 r. nie będą miały zastosowania do części rozbudowanej, jeżeli obiekt podlegał po tej dacie kolejnym samowolom budowlanym np. był rozbudowany. Zaś kwestia rozszerzenia drogi na większą część działki nr [...] jest sporna. K.K. podnosi kwestię nielegalnej rozbudowy przedmiotowej drogi co najmniej od 2013 r. Zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu kardynalną kwestią, rzutującą na mające w sprawie zastosowanie odpowiednich przepisów prawa, było ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, jaki był stan i status przedmiotowej drogi na dzień 1 stycznia 1995 r. Drugą rozstrzygającą kwestią było ustalenie, czy po 1 stycznia 1995r. doszło do rozbudowy (poszerzenia) drogi. Powyższym problemom organ pierwszej instancji nie podołał, co zasadnie wytknął organ odwoławczy. Dalej Sąd wskazał, że organ odwoławczy słusznie zakwestionował kompletność istotnego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności dokumentacja fotograficzna przedmiotowego odcinka drogi z lat 1996-2015 nie może świadczyć o okresie 1995-1996. Nadto organ winien zweryfikować m.in. czy remont w 1995 r., 1999 r. i 2013 r. dotyczył pierwszych 34 mb drogi (na działkach nr [...] i [...]). Dodatkowo Sąd podał, że doręczenie decyzji odwołującym się bez kopii ekspertyzy powołanej w jej sentencji należy uznać za wadliwe i niedopuszczalne. Końcowo Sąd podniósł, że wyszczególnione w zaskarżonej decyzji wady postępowania przed organem pierwszej instancji niewątpliwie wskazują, że przy wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina [...], zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości. Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organ pierwszej instancji niewłaściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący w świetle art. 7 i 77 k.p.a., pomimo iż w sprawie został zebrany obszerny materiał dowodowy, a ustalenia tegoż organu były jednoznaczne. Mając na uwadze powyższe, skarżąca Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Rozpoznając skargę kasacyjną, zgodnie z art. 182a p.p.s.a., wskazać należy, iż zasadność zarzutu skargi kasacyjnej w tej sprawie zależy od tego, czy zaistniała przesłanka koniecznych do wyjaśnienia w sprawie okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Według art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie dyspozycji art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. jest zatem uwarunkowane przesłankami procesowymi. Pierwsza polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, zaś druga sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wykazanie zaistnienia tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (patrz: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., do czego uprawnia art. 64e p.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Doprecyzować warto, że sytuacja ta ma miejsce, gdy naruszenie procesowe stanowiące pierwszą z wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanek, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Ten wzajemny związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy (porównaj: wyrok NSA z 8.03.2018 r. II OSK 384/18). W niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2017 r. nakazującą Gminie wykonanie niezbędnych, a wskazanych w treści tej decyzji, robót budowlanych związanych z drogą położoną na działkach nr ewid. [...] i [...]. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w świetle art. 7 i 77 k.p.a., gdyż nie ustalono, czy po 1 stycznia 1995 r. doszło do samowolnej rozbudowy drogi, co jest istotne w sprawie z punktu widzenia zastosowania właściwych przepisów; gdyby bowiem okazało się, że po ww. dacie doszło jednak do samowolnej rozbudowy drogi, to w sprawie miałyby zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Nadto nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, statusu przedmiotowej drogi, tj. czy rzeczywiście jest ona drogą gminną. Powyższą ocenę organu odwoławczego podzielił Sąd pierwszej instancji wskazując, że w niniejszym postępowaniu kardynalną kwestią, rzutującą na mające w sprawie zastosowanie odpowiednich przepisów prawa, było ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, jaki był stan i status przedmiotowej drogi na dzień 1 stycznia 1995 r. Drugą rozstrzygającą kwestią było ustalenie, czy po 1 stycznia 1995 r. doszło do rozbudowy (poszerzenia) drogi. Przy czym Sąd zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, że wady postępowania przed organem pierwszej instancji są na tyle istotne, że uzasadniały zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. Z powyższym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie zgodziła się skarżąca Gmina, stawiając Sądowi zarzut naruszenia art. 151a § 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zdaniem Gminy w sprawie został zebrany obszerny materiał dowodowy, a ustalenia organu pierwszej instancji są jednoznaczne. Organ bezsprzecznie ustalił, że przedmiotowa droga powstała w okresie, w którym stosować należy przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu. Rację ma bowiem ten Sąd, iż norma art. 138 § 2 k.p.a. została przez organ odwoławczy zastosowana prawidłowo. W sprawie niesporne jest, że przedmiotowa droga istnieje od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku i biegła w części na działce nr [...] należącej do Gminy, a w części na działce nr [...] należącej do K.K. i R.K. Sporne jest natomiast to, czy miała miejsce jej rozbudowa i w jakim ewentualnie okresie. Okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia konieczności zastosowania właściwych przepisów. W związku z tym organ pierwszej instancji winien podjąć wszelkie możliwe kroki w celu wywiązania się z obowiązków nałożonych na niego normami art. 7 i 77 k.p.a. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy materialnej (zobacz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 57). Gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach dotyczących postępowania dowodowego. Wg art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest podjąć czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast norma art. 80 k.p.a. stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, takiego wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji zabrakło, zwłaszcza w świetle twierdzeń K.K., że poszerzenie drogi w rejonie jej działki miało miejsce najwcześniej w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych, na działce nr [...] rozbudowa drogi była wykonywana w roku 2013 r. (zobacz: pismo z dnia 11 stycznia 2017 r. znajdujące się w aktach organu pierwszej instancji). Na dane wskazujące na możliwość poszerzenia drogi zwraca uwagę także organ odwoławczy, podnosząc, że z dokumentacji dotyczącej remontu drogi w 1995 r. wynika, że położona nawierzchnia miała wymiary 9,5 m x 5,1 m, zaś obecnie posiada ona szerokość 5,50 m. W tej sytuacji trudno przyznać rację skarżącej Gminie, by organ pierwszej instancji uczynił zadość przepisom art. 7 i 77 k.p.a. Przy czym zwrócić należy uwagę, że skarga kasacyjna w swoim uzasadnieniu dowodzi, że "przedmiotowa droga powstała w okresie, w którym stosować należy przepisy ustawy prawo budowlane z 1974 r.". W żadnym razie nie odnosi się jednak w sposób merytoryczny do niewyjaśnionej kwestii ewentualnej rozbudowy drogi po dniu 1 stycznia 1995 r. Wskazuje jedynie, że szczegółowe ustalenie kwestii związanych z drogą, w tym jej rozbudowy, może okazać się po tak długim czasie niemożliwe lub będzie obarczone wysokim błędem. Tymczasem ewentualne przewidywane przez stronę trudności w zebraniu materiału dowodowego w sprawie, istotnego z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, nie mogą stać na przeszkodzie konieczności podjęcia przez organy wszystkich dostępnych czynności procesowych zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób prawidłowy. Tym samym, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował konstrukcję prawną z art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalając wniesiony w tej sprawie sprzeciw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca Gmina nie podważyła stanowiska Sądu pierwszej instancji zajętego w zaskarżonym orzeczeniu. W związku z powyższym zaszła podstawa do oddalenia wniesionej skargi kasacyjnej jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło