II OSK 1130/18

Dnia 26 kwietnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Op 309/17 w sprawie ze skargi P.J. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] maja 2017 r., nr [.] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Op 309/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę P. J. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] maja 2017r. o nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [..] (dalej w skrócie: PINB) decyzją z dnia [..] marca 2017 r., działając na podstawie art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm. - zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn.zm., zwanej dalej K.p.a.) nakazał P. J. rozbiórkę ścian i dna kanału samochodowego o wym. 0,85 m x 8,30 m i głębokości ok.1,35 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr 899 w [..] przy ul. K. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył treść przepisów Prawa budowlanego. Jak wskazał przyjął, że kanał samochodowy jest budowlą, na której wybudowanie wymagane było pozwolenie na budowę. Uznał przy tym, że obiekt ten nie jest urządzeniem budowlanym, ani urządzeniem infrastruktury technicznej, wobec czego narusza obecnie obowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przez co w sprawie zastosowania nie znajdują przepisy legalizacyjne, a zatem właściwym jest orzeczenie jego rozbiórki. W odwołaniu od powyższej decyzji P. J. podniósł, że organ zlekceważył postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili wykonania kanału samochodowego, a w rozstrzygnięciu arbitralnie przyjął, że kanał samochodowy jest budowlą, bez zbadania czy powinien być zakwalifikowany jako urządzenie budowlane lub urządzenie techniczne. W uzupełnieniu odwołania wskazał, że obiekt błędnie zakwalifikowany został jako budowla, a nie jako obiekt małej architektury. Decyzją z dnia [..] maja 2017 r. [.] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.]. (dalej w skrócie: [..]WINB) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podzielił przy tym przyjęte przez organ I instancji stanowisko, że kanał samochodowy stanowi budowlę i nie jest urządzeniem budowlanym, ani urządzeniem infrastruktury technicznej. Ponadto przyjął, że obiekt ten został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej i narusza przepisy planu miejscowego, który nie przewiduje możliwości sytuowania tego typu obiektów na terenie nieruchomości, na której przedmiotowy kanał się znajduje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznając skargę wniesioną przez P. J. od powyższej decyzji uznał, że zakres wykonanych robót, jak również usytuowanie obiektu, jego rozmiary oraz wykorzystywanie dla potrzeb firmy transportowej, świadczy o tym, że organy dokonały prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu uznając, że na jego realizację wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W konsekwencji, wobec niezgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej P. J. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2016 poz. 290 ze zm.) poprzez błędną wykładnię ustawowych pojęć budowli i obiektu małej architektury, a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowej kwalifikacji prawnej obiektu pełniącego funkcję kanału samochodowego tj. uznanie, że stanowi on budowlę i wymaga przeprowadzenia procedury związanej z uzyskaniem pozwolenia na budowę, 2) art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędne zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że na wybudowanie obiektu w postaci w wykopu pełniącego funkcję kanału samochodowego należy uzyskać pozwolenie na budowę, a wobec jego nie uzyskania i niezgodności obiektu z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, należy dokonać jego rozbiórki, 3) § 7 ust. 2 i ust. 4 i § 18 ust. 1 pkt 2b Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, poprzez niewłaściwą interpretację powołanych postanowień i przyjęcie, że niedopuszczalne jest zlokalizowanie na nieruchomości skarżącego kanału samochodowego. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczając, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Prawidłowo przyjęły organy nadzoru budowlanego w sprawie, a Sąd I instancji zaakceptował takie stanowisko, że sporny obiekt w postaci wolnostojącego kanału samochodowego jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Nie jest to ani obiekt małej architektury (art. 3 pkt 4), ani urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9). Jedynie wybudowania tego typu obiektu wewnątrz budynku np. garażu, pozwalałoby na zakwalifikowanie go jako urządzenia budowlanego, gdyż związany byłby wówczas z obiektem budowlanym jakim jest garaż i zapewniał możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zaliczenie konkretnego obiektu do budowli wymaga stwierdzenia, czy został on wymieniony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jeżeli nie, to czy jest on podobny do obiektów w nim wymienionych i jednocześnie nie ma cech, pozwalających na zaliczenie go do budynków lub obiektów małej architektury. Sporny obiekt z całą pewnością nie wypełnia ustawowej definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie sposób również w sprawie przyjąć, że posiada on cechy obiektu małej architektury. Przy klasyfikacji obiektów niewymienionych wprost w art. 3 pkt 4 lit. c ustawy Prawo budowlane należy kierować się takimi kryteriami jak: wielkość obiektu, podobieństwo do obiektu wymienionego w przepisie, standard techniczny oraz jego przeznaczenie. Kanał samochodowy nie jest obiektem kultu religijnego, ani obiektem architektury ogrodowej, nie pełni również funkcji rekreacyjnej oraz porządkowej. Wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie nie posiada również małych gabarytów, bowiem jego wymiary 0,85m x 8,30m x 1,35m zostały dostosowane do możliwości prowadzenia napraw zarówno autobusów, jak i maszyn rolniczych. Nie jest przy tym istotne, że zajmuje on niewielką tylko część działki, na której został wybudowany ( por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2011r. sygn. akt II OSK 1708/10, LEX nr 1133568). Biorąc pod uwagę konstrukcję spornej budowli oraz jego wielkość i przeznaczenie Sąd I instancji zasadnie uznał, że posiada on więcej cech wskazujących na budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie obiektu małej architektury. Podkreślenia wymaga fakt, że budowa kanału samochodowego w 2002 r. zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż art. 29-30 powołanej ustawy nie zawierały w tym zakresie żadnych wyłączeń. Nie jest kwestionowane, że skarżący kasacyjnie takiego pozwolenia nie posiadał. Skoro więc w sprawie prawidłowo zostało ustalone, że skarżący kasacyjnie bez pozwolenia na budowę wybudował obiekt wymagający takiego pozwolenia, to zasadnie organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Jednocześnie prawidłowa była ocena organów w zakresie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego zapisy wykluczają możliwość realizacji tego typu obiektów na wskazanym terenie. Plan miejscowy dopuszczał zabudowę mieszkaniową oraz zabudowę urządzeniami infrastruktury technicznej i komunikacji w tym miejscami postojowymi, a za takie nie można wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie uznać kanału samochodowego. Dopuszczenie zabudowy infrastrukturą komunikacyjną ma na celu zapewnienie możliwości budowy dróg stanowiących dojazd do powstającej zabudowy zgodnie z przeznaczeniem terenu oraz zapewnianie możliwości budowy miejsc postojowych. Wolnostojący kanał samochodowy nie pełni żadnej z tych funkcji i nie mieści się w definicji tych pojęć. W tej sytuacji zasadne było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, wobec braku możliwości jego legalizacji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.