II OSK 1157/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-11-24

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Teresa Zyglewska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obliczyć wysokość grzywny w celu przymuszenia na podstawie przybliżonej powierzchni zabudowy, a także czy zarzut niewykonalności obowiązku niepieniężnego z powodu braku dostępu do nieruchomości może być podniesiony w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wysokość grzywny w celu przymuszenia może być obliczona na podstawie wymiarów fundamentów podanych w protokole oględzin, a przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków nie mają zastosowania do postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzut niewykonalności obowiązku z powodu braku dostępu do nieruchomości powinien być badany w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 u.p.e.a., a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Stan faktyczny
A. P. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a. poprzez niewłaściwe obliczenie grzywny na podstawie przybliżonej powierzchni zabudowy oraz zastosowanie niecelowego środka egzekucyjnego z uwagi na brak dostępu do nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na pandemię COVID-19.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2957/16 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2957/16 oddalił skargę A.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A.P., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a." poprzez: 1) naruszenie art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej "k.p.a." w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, 1475, 1954), dalej "u.p.e.a." oraz art. 121 § 5 u.p.e.a. przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organów I i II instancji nie zastosował ww. przepisu i nie uchylił postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skarżącego, pomimo obliczenia jednorazowej grzywny w celu przymuszenia na zasadzie prawdopodobieństwa, przyjmując powierzchnię zabudowy w wymiarze około 132,05 m2, podczas gdy przepisy u.p.e.a. nie dopuszczają obliczenia grzywny przy zastosowaniu przybliżonej powierzchni zabudowy, a podstawa do jej obliczenia powinna wynikać z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy; 2) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie niecelowego środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia skarżącego do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym pomimo zachodzących w niniejszej sprawie okoliczności powodujących, że w chwili obecnej skarżący pozbawiony został dostępu do swojej nieruchomości, tj. drogi i w celu pozyskania dostępu do drogi podjął czynności procesowe. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący kasacyjnie podtrzymał skargę kasacyjną oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych kserokopii zawiadomień o wszczęciu postępowań administracyjnych w sprawie zatwierdzenia rysunków zamiennych do projektu budowlanego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 2001 r. i pisma z Urzędu Miasta M.M. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.; dalej "uCOVID-19") przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przepis ten jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo godzi się zauważyć, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Celem rozwiązań procesowych, przyjętych w uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego przy jednoczesnym zapewnieniu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w stanie pandemii. W obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań uCOVID-19 w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, zachodzą przesłanki uzasadniające rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 121 § 5 u.p.e.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, w niniejszej sprawie prawidłowo określono powierzchnię zabudowy, która stanowiła podstawę dla wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia. Powierzchnię zabudowy ustalono na podstawie wymiarów fundamentów podanych w znajdującym się w aktach sprawy protokole oględzin z dnia [...] lutego 2007 r. (9,50 m x 13,90 m = 132,05 m2). Organ I instancji w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia przedstawił wyliczenie wysokości grzywny i je uzasadnił. Niezasadne jest zatem twierdzenie skargi kasacyjnej o braku możliwości weryfikacji prawidłowości wyliczenia grzywny. Odnosząc się do twierdzeń skargi kasacyjnej, że z akt sprawy nie wynika, aby obliczenie powierzchni zabudowy nastąpiło zgodnie z regulacjami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wskazać należy, że regulacje ww. rozporządzenia, będącego aktem wykonawczym do ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, normujące problematykę ewidencji gruntów i budynków, wprowadzone zostały dla celów ewidencyjnych, nie można zatem tych regulacji przenosić wprost na grunt postępowań dotyczących zupełnie innego zakresu przedmiotowego. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, aby w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki przy obliczaniu powierzchni zabudowy organy były obowiązane stosować regulacje wskazanego rozporządzenia. Za nieusprawiedliwiony należało również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 7 § 2 u.p.e.a. Skarżący kasacyjnie naruszenia ww. przepisów upatruje w zastosowaniu niecelowego środka egzekucyjnego, podnosząc, że został pozbawiony dostępu do swojej nieruchomości, a zatem nie ma możliwości wykonania nakazu rozbiórki. Wobec tego należy zauważyć, że niewykonalność nałożonego obowiązku może być badana jedynie na etapie zgłaszania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie art. 33 u.p.e.a., czyli w odrębnym postępowaniu. W zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest zatem dopuszczalne powoływanie okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a., skoro stanowią one przedmiot innego środka prawnego – zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec tego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut braku możliwości wykonania obowiązku rozbiórki związany z brakiem dostępu do nieruchomości należało uznać za niezasadny. Załączone do pisma z dnia [...] listopada 2020 r. kserokopie dokumentów nie są związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i wydanym w jego toku postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło