II OSK 1238/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-02
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Zdzisław Kostka, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, umarzając postępowanie dotyczące robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jest zobowiązany do oceny zgodności tych robót z przepisami technicznobudowlanymi, w tym z § 125 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nawet roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego pod kątem zgodności z przepisami technicznobudowlanymi. Sąd uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, w tym kwestii zgodności wykonanej kanalizacji sanitarnej z wymogami technicznymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o legalizację wyprowadzenia pionu kanalizacji sanitarnej na elewacji budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając roboty za niewymagające pozwolenia na budowę i zgodne z przepisami. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując na niewyjaśnienie zakresu robót, daty wszczęcia postępowania oraz zgodności z warunkami technicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 kwietnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 772/16 w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. II SA/Po 772/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania decyzją z dnia [...] maja 2016 r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wyprowadzenia pionu kanalizacji sanitarnej na elewacji bocznej budynku mieszkalnego przy ul. [...], które zostało wydzielone z postępowania naprawczego prowadzonego z wniosku E. i M. D. w przedmiocie przekroczenia przez inwestora K.M. zakresu robót budowlanych określonych w decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] sierpnia 2012 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę lokalu nr [...] na piętrze budynku przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że roboty budowlane dotyczące wykonania kanalizacji i wyprowadzenia pionu kanalizacji sanitarnej na elewacji budynku mieszkalnego nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Wynika to z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 27 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) dotyczącego budowy m.in. instalacji kanalizacyjnej wewnątrz budynku oraz z art. 29 ust. 2 pkt 1c w zw. z art. 30 ust. 1 tej ustawy dotyczącego wykonania robót budowlanych związanych z remontem i przebudowa urządzeń budowlanych, do których zgodnie z art. 3 pkt 9 zalicza się przyłącza i urządzenia instalacyjne. W związku z tym, organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniał stan faktyczny określony w art. 50 ust. 1 oraz w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, zatem organ nie może prowadzić postępowania w oparciu o powołane wyżej przepisy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że sprawdzeniu podlegały wymagania określone przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Mając na uwadze treść § 125 rozporządzenia oraz przedłożoną opinię M. Tryjanowskiego z 31 grudnia 2013 r., który potwierdził spełnienie zaleceń z § 125 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia, organ stwierdził dopuszczalność sposobu wykonania przedmiotowego pionu kanalizacyjnego. PINB zaznaczył, że wykonanie ww. pionu zrealizowanego w trakcie prowadzenia robót budowlanych na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] sierpnia 2012 r., związanych z przebudową lokalu nr [...], nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W związku z powyższym organ uznał, że postępowanie w sprawie wyprowadzenia pionu kanalizacji sanitarnej na elewacji bocznej budynku mieszkalnego przy ul. [...] stało się bezprzedmiotowe w całości i tym samym wyczerpana została przesłanka z art. 105 § 1 k.p.a. uzasadniająca umorzenie postępowania.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zebrany materiał dowodowy oraz uzasadnienie decyzji PINB nie pozwalają na bezsporne stwierdzenie, iż postępowanie należy umorzyć ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ I instancji nie ustalił bowiem jaki konkretny zakres robót został wykonany przez inwestora – tj. czy w budynku wcześniej istniała instalacja kanalizacyjna, a zatem, czy wykonane roboty należy uznać za budowę czy też za przebudowę istniejącej kanalizacji sanitarnej, jak również jakie elementy kanalizacji zostały wykonane na elewacji budynku, a jakie w innych jego częściach. Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zajął jednoznacznego stanowiska, czy wykonana została przebudowa czy też budowa instalacji sanitarnej, którą można uznać za budowę wewnątrz budynku. W ocenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji oraz M. Tryjanowski odnieśli się ponadto tylko do warunku określonego w § 125 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a nie w § 125 ust. 2 pkt 2, co powoduje, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy nie jest w stanie ocenić prawidłowości wykonanych robót. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że PINB powinien jednoznacznie określić, czy rozpatrywane postępowanie zostało wydzielone z wcześniej prowadzonego postępowania o sygn. [...] (wskazanie takie zostało zawarte w notatce PINB z 16 lutego 2016 r.), czy też zostało wszczęte nowe postępowanie (wskazanie takie zostało zawarte w zawiadomieniu z dnia 17 lutego 2016 r.). Ponadto akta sprawy organu I instancji powinny zostać uzupełnione o dokumenty pozwalające stwierdzić, kiedy zostało wszczęte pierwotne postępowanie, o którym mowa w ww. notatce PINB, co pozwoli ustalić, czy postępowanie to powinno być przeprowadzone w oparciu o przepisy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy (Dz.U. z 2015 r. poz. 443), czy też w oparciu o przepisy obowiązujące po dniu wejścia w życie powyższej ustawy.
Oddalając skargę K.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. było prawidłowe, albowiem wątpliwości organu odwoławczego powzięte co do ustalonego przedmiotu postępowania są uzasadnione. Organ I instancji nie wyjaśnił ani kwestii daty wszczęcia postępowania i zakresu robót budowlanych ani kwestii spełnienia warunków technicznych przez sporną kanalizację sanitarną.
Zdaniem Sądu I instancji, słusznie organ odwoławczy wskazał, że PINB nie określił jednoznacznie, czy przedmiotowe postępowanie dotyczące pionu kanalizacyjnego zostało wydzielone z wcześniej prowadzonego postępowania czy zostało wszczęte nowe postępowanie w tej sprawie. Ma to istotne znaczenie z uwagi na zastosowanie właściwych przepisów. Organ I instancji powoływał się na treść przepisów ustawy prawo budowane, co w kontekście podanego publikatora wskazywałoby na uznanie, iż postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustawy, nie wyjaśniając jednakże, czy i dlaczego uznał, że postępowanie dotyczące pionu kanalizacyjnego zostało wszczęte po wejściu w życie przepisów tej ustawy, tj. po 28 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, że postępowanie dotyczące budynku przy ul. [...] zostało zainicjowane pismem z dnia 13 września 2013 r., w którym pełnomocnik Skarżących domagał się wszczęcia postępowania legalizacyjnego m.in. w zakresie usytuowania pionu kanalizacyjnego na zewnętrznej ścianie budynku. Czynności kontrolne pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 24 października 2013 r. i pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. poinformowano pełnomocnika uczestników o braku podstaw do wszczęcia postępowania. Pełnomocnik uczestników ponownie złożył żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego. Kolejne pisma w przedmiotowej sprawie złożono jeszcze w dniach: 9 lutego 2015 r., 6 marca 2015 r., 30 marca 2015 r. oraz 23 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania w wyroku z dnia 24 października 2015 r. sygn. II SAB/Po 98/15 przyjął, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 24 października 2013 r., kiedy to dokonano pierwszej kontroli spornej nieruchomości, o której to kontroli poinformowano stronę. Organ I instancji poza wskazaniem, że wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku nie wyjaśnił, jaką datę przyjął za datę wszczęcia prowadzonego przez siebie z urzędu postępowania. Naruszenie to miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia z uwagi na treść art. 6 ust. 1 cyt. ustawy z 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew zarzutom skargi również zasadny był zarzut braku określenia zakresu robót wykonanych przez inwestora w związku z pionem kanalizacyjnym, co pozwoliłoby na dokonanie oceny prawidłowości wyeliminowania przez PINB trybu określonego w art. 48 ust. 1, art. 50 ust. 1 czy art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego.
Zasadny, zdaniem Sądu, był również zarzut nieprzeanalizowania § 125 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie był zobligowany do ustalenia jedynie tego, czy pion kanalizacyjny stanowi istotne czy też nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego. Z opinii M. Tryjanowskiego z 31 grudnia 2013 r. (k. 30 akt) wynika prawidłowość wykonania pionu kanalizacyjnego jedynie w świetle § 125 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, bez wskazania spełnienia warunku z pkt 2 ust. 2 tego paragrafu. Opinia ta nie była więc pełna, czego samodzielnie nie mógł w świetle tak zgromadzonego materiału dowodowego ustalić organ II instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K.M., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, pomimo że organ ten błędnie przyjął, iż zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy nie był wystarczający dla wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyprowadzenia pionu kanalizacyjnego z budynku położonego przy ul. [...] podczas, gdy należało stwierdzić, iż materiał ten pozwalał na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czemu towarzyszyło:
a) błędne uznanie, iż organ I instancji powinien ustalić jaki konkretnie był zakres robót budowlanych wykonanych przez inwestora dotyczących kanalizacji, podczas gdy dokonanie takiego ustalenia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę istotnego odstępstwa od projektu budowlanego,
b) błędne uznanie, iż organ I instancji powinien dokonać ustalenia, czy zostały spełnione warunki wymienione w § 125 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy fakt spełnienia tych warunków bezspornie wynika z treści przedłożonej w postępowaniu opinii mgr inż. M. Tryjanowskiego, zgodnie z treścią której wykonany pion kanalizacyjny spełnia wszelkie wymogi określone przepisami prawa,
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, pomimo że organ ten błędnie przyjął, iż decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy wskazane w uzasadnieniu decyzji organu II instancji kwestie proceduralne, których nie wyjaśnił organ I instancji, nie mają istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie,
3. naruszenie art. 49 oraz art. 49a ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że organy I i II instancji powinny ustalić w toku prowadzonego postępowania, czy wykonany pion kanalizacyjny spełnia wymogi techniczne określone w przepisach prawa, podczas gdy mając na uwadze fakt, iż postępowanie organu I instancji dotyczyło żądania M. i E. D. wszczęcia przez organ postępowania legalizacyjnego, należy stwierdzić, iż spełnienie wymogów technicznych przez wykonany pion techniczny nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem postępowanie legalizacyjne nie obejmuje zweryfikowania spełnienia przez obiekt budowlany wymogów technicznych, lecz dotyczy zweryfikowania, czy obiekt budowlany został wykonany po uzyskaniu pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, o których mowa w ustawie - Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania M.D. i E. D. wnieśli o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 2 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a., rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny łącznie z uwagi na to, że przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji była wydana na podstawie ostatnio powołanego przepisu decyzja kasacyjna organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzja, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. jest decyzją procesową, w której nie dochodzi do załatwienia sprawy administracyjnej z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznych uzasadniających dokonanie subsumpcji przepisów prawa materialnego (przyporządkowania stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu wyjaśniającym pod normę prawa materialnego). Niniejsze postępowanie kasacyjne, przez wzgląd na rodzaj sprawy poddanej osądowi Sądu I instancji, ogranicza się zatem do konieczności dokonanie oceny, czy Sąd I instancji zasadnie uznał, że na gruncie ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy prawidłowo zastosował dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. zasadnie uznając, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] maja 2016 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznawana skarga kasacyjna nie daje podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji o prawidłowym zastosowaniu w tej sprawie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że za usprawiedliwioną przyczyną wydania decyzji kasacyjnej na gruncie tej sprawy została uznana przez organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny okoliczność niewyjaśnienia trzech następujących kwestii: daty wszczęcia postępowania, zakresu robót budowlanych oraz spełnienia warunków technicznych przez będącą przedmiotem postępowania administracyjnego kanalizację sanitarną. Podkreślić jednocześnie trzeba, że w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych skarżący neguje jedynie dwie ostatnie spośród ww. trzech przyczyn, które doprowadziły do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Czyni to jednak nieskutecznie.
Po pierwsze wskazać należy, że aprobata decyzji kasacyjnej przez Sąd I instancji opierała się na stwierdzeniu, że dopiero określenie, czy wykonane roboty stanowiły budowę czy przebudowę, lub budowę, którą można uznać za budowę wewnątrz budynku pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie przepisów, w oparciu o które w stosunku do przedmiotowych robót należałoby prowadzić postępowanie w sprawie ich wykonania w zgodności z prawem. Prawidłowa jest konstatacja Sądu I instancji, że kwalifikacja robót budowlanych powinna być dokonana samodzielnie przez organ I instancji. Ocenę tę należy uzupełnić stwierdzeniem, że prawidłowe ustalenia odnoszące się do zakresu robót budowlanych są warunkiem podstawowym i koniecznym dokonania ich poprawnej kwalifikacji materialnoprawnej oraz przyjęciem właściwego trybu postępowania. W odniesieniu do kwestionowania potwierdzonej przez Sąd I instancji potrzeby dokładnego ustalenia przez organ I instancji zakresu robót budowlanych przy spornej kanalizacji sanitarnej, podnosząc, że "dokonanie takiego ustalenia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę" skarżący kasacyjnie nie dostrzega, że ocena charakteru robót budowlanych w aspekcie tego, czy stanowią one istotne, czy nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego jest oceną następczą wobec ustalenia zakresu wykonanych robót. Argumentacja skarżącego jest zatem niewystarczająca do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji zaprezentowanego w objętym skargą kasacyjną wyroku w omawianym zakresie.
Po wtóre, za poprawne uznać należało wnioski, jakie w zakresie zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji wywiódł w odniesieniu do kwestii dotyczącej oceny zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami § 125 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W odniesieniu do tej postawy kasacyjnej, która łączy się z zarzutem naruszenia art. 49 oraz art. 49a ustawy Prawo budowlane, stwierdzić na wstępie trzeba, że skarżący kasacyjnie całkowicie mylnie przyjmuje, że ustalenie, iż wykonane roboty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia zwalnia organy nadzoru budowlanego od dokonania oceny, czy roboty te są zgodne z przepisami określającymi wymagania technicznymi. W zaskarżonym wyroku Sąd nie dokonał wykładni art. 49 oraz art. 49a ustawy Prawo budowlane, nie mógł tym samym powołanych przez stronę przepisów materialnoprawnych naruszyć. Jak wskazano powyżej, ma to związek z tym, że decyzja kontrolowana przez Sąd I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ma charakter decyzji procesowej, a więc niezałatwiającej merytorycznie sprawy administracyjnej ze względu na niewyjaśnienie jej istotnych okoliczności faktycznych, co uniemożliwia dokonanie subsumpcji przepisów prawa materialnego. Niedostatecznie ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny sprawy, zwłaszcza w przypadku postępowania dotyczącego robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, niejednokrotnie łączy się z brakiem możliwości wiążącego ustalenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, w oparciu o które organy nadzoru budowlanego powinny prowadzić postępowanie w sprawie wykonania robót budowalnych w zgodności z prawem. Stosowne wnioski w tym zakresie możliwe będą bowiem do wyprowadzenia w postępowaniu administracyjnym po ustaleniu stanu faktycznego sprawy przez organy nadzoru budowlanego. Z takim przypadkiem, mając na względzie stwierdzony przez Sąd I instancji zakres postępowania wymagający wyjaśnienia w ponowionej procedurze administracyjnej, Sąd I instancji miał do czynienia w przedmiotowej sprawie. Powoduje to, że zarzuty naruszenia prawa materialnego, jako przedwcześnie podniesione, podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie dają.
W nawiązaniu do argumentacji skargi kasacyjnej stwierdzić jednak należy, że wbrew stanowisku skarżącego, roboty i obiekty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, wykonywane albo wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, podlegają kontroli organów nadzoru budowlanego i skutkom przewidzianym w art. 51 tej ustawy, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji w odniesieniu do treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16 (publ. ONSAiWSA z 2017 r. nr 1 poz. 2). W świetle treści art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, podstawą wstrzymania robót budowlanych, oprócz wykonywania ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w projekcie budowlanym, może być wykonywanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w przepisach, co, jak się przyjmuje w piśmiennictwie, dotyczyć może naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 (zob. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, LEX/el. 2016, komentarz do art. 50). Odmienne zapatrywanie skarżącego co do analizowanej kwestii nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
W konsekwencji, zgodzić należało się z Sądem I instancji, że postępowanie wyjaśniające organów nadzoru budowlanego w tej sprawie powinno obejmować ustalenia odnoszące się do wykonania przedmiotowej kanalizacji sanitarnej również zgodnie z wymogami określonymi w § 125 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zaś niemożność wykazania w sposób niewątpliwy, w oparciu o wnioski płynące z opinii M. Tryjanowskiego z 31 grudnia 2013 r., że wykonana kanalizacja wymogi z § 125 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia spełnia, stanowiła uprawniony powód wydania decyzji kasacyjnej w oparciu o normę wynikającą z art. 183 § 2 k.p.a.
Zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem § 125 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jest zarzutem niezasadnym. Przyczyny wyrażonej przez Sąd I instancji aprobaty dla wydania decyzji kasacyjnej przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powołanym przepisem się bezpośrednio nie wiązały, gdyż odnosiły się do przyjętej w § 125 ust. 2 rozporządzenia wyjątków od regulacji § 125 ust. 1 tego aktu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło