II OSK 1338/10

Dnia 14 września 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski /spr./ Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 708/09 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę kasacyjną. II OSK 1338/10 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 19 października 2009 r. w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku, działając w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nałożył na J. K., J. K. i M. P. obowiązek przedstawienia w terminie do 30 listopada 2006 r. zaświadczenia Wójta Gminy Krokowa o zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dwóch obiektów budowlanych zrealizowanych na działce nr [...] w K. B., nietrwale związanych z gruntem i o drewnianej konstrukcji, jednego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5 m na 6 m z tarasem o wymiarach 5 m na 1,5 m oraz drugiego pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,18 m na 1,18 m, czterech egzemplarzy projektu budowlanego z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Następnie, wobec niewykonania nałożonych obowiązków, organ nadzoru budowlanego, decyzją z dnia 13 grudnia 2006 r., nakazał wskazanym osobom rozbiórkę opisanych obiektów budowlanych, ustalając, że zostały one wybudowane bez wymaganego w 2001 r. pozwolenia na budowę. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2007 r. Wyrokiem z dnia 26 marca 2008 r., II SA/Gd 32/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów obydwu instancji. Przyczyną uwzględnienia skargi był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06, którym uznano, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd wskazał, aby organy administracji uwzględniły stan prawny ukształtowany ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Bliżej to wyjaśniając stwierdził, że należy przyjąć, że legalizacja samowoli budowlanej na terenie, na którym nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może nastąpić także na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą inwestor uzyskał już po wszczęciu postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Kolejnym postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia do dnia 30 czerwca 2009 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przez przepisy szczególne, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzasadniając postanowienie organ nadzoru budowlanego stwierdził, że wskazane osoby wybudowały w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę opisane wcześniej obiekty budowlane. Wyjaśniono też, że termin wykonania nałożonych obowiązków wyznaczono z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Z postanowienia wynikało też, że teren, którego dotyczy sprawa, nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dniu 11 września 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo budowlane, decyzję, którą nakazał J. K., J. K. oraz M. P. rozebrać samowolnie wzniesione obiekty budowlane, z uwagi na niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. Od ww. decyzji J. K., J. K. oraz M. P. wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie art. 48 ust. 2 i 4 ustawy - Prawo budowlane. Zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 uzasadniali jego błędnym zastosowaniem, polegającym na nałożeniu obowiązku dostarczenia określonych dokumentów, mimo że przepis ten wymienia dokumenty przykładowo. Z kolei zarzut naruszenia art. 48 ust. 4 uzasadniali jego zastosowaniem, mimo że nie obowiązywał on w czasie powstania samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził m.in., że z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 25 sierpnia 2006 r. z udziałem J. K. i J. K. wynika, że domek letniskowy i sanitariat zostały wybudowane w 2001 r., a budowa tych obiektów budowlanych wymagała uzyskania pozwolenia. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw, która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r., do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź mimo sprzeciwu właściwego organu, wszczętych przed wejściem w życie tej ustawy, a nie zakończonych ostateczną decyzją, stosuje się art. 48 ust. 2 w nowym brzmieniu. Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdański złożyła J. K., zarzucając jej naruszenie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 7 k.p.a. Naruszenie art. 48 ust. 2 miało polegać na jego błędnej wykładni i nałożeniu obowiązku dostarczenia określonych dokumentów, mimo że przepis wymienia dokumenty jedynie przykładowo. Naruszenie zaś art. 7 k.p.a. miało polegać na niezastosowaniu tego przepisu i nieustosunkowaniu się przez organ odwoławczy do jednego z zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że ocena samowoli budowlanej winna być dokonana według stanu prawnego z chwili jej popełnienia (wskazano na datę 1 lipca 1999 r.) oraz zarzucono, że organ I instancji nie wskazał przepisów przejściowych, pozwalających na zastosowanie prawa z mocą wsteczną. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że przyjęty przez organy administracji stan faktyczny sprawy został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Nie był on też w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądem administracyjnym kwestionowany. Jedynie wskazywano inną datę wybudowania obiektów budowlanych (1 lipca 1999 r.), których dotyczy sprawa. Jednakże twierdzenia tego nie uzasadniono, wobec czego data przyjęta przez organy administracji (2001 r.), oparta na oświadczeniach samowolnych inwestorów zaprotokołowanych podczas oględzin, jest wiarygodna. Zresztą różnica ta nie ma istotnego znaczenia, gdyż nawet gdyby okazało się, że obiekty te zbudowano w lipcu 1999 r., to i tak nakaz rozbiórki był zasadny. Sąd I instancji wskazał dalej, że nakaz rozbiórki opiera się na art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), czyli normie, która nakazuje organowi nadzoru budowlanego nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeżeli nie zostaną wykonane w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy. Skoro zatem nie zostały wykonane obowiązki nałożone postanowieniem z dnia 2 września 2008 r., to prawidłowo na podstawie powołanych przepisów wydano nakaz rozbiórki. Odnosząc się do treści skargi Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, mający polegać na nałożeniu obowiązku dostarczenia określonych dokumentów, mimo że przepis wymienia dokumenty jedynie przykładowo, jest nieporozumieniem, gdyż to nie ten przepis, lecz art. 48 ust. 3 określa dokumenty, których organ nadzoru budowlanego może żądać w celu zalegalizowania samowolnej budowy. Nie określa on ich przy tym przykładowo, lecz wyczerpująco. Z kolei powoływanie się na to, że art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nie obowiązywał w chwili powstania samowoli budowlanej i związany z tym zarzut niepowołania odpowiednich przepisów przejściowych nie jest trafny, gdyż organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wyjaśnił podstawę stosowania art. 48 ust. 4. Wynika ona z art. 7 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718 ze zm.). Ponadto gdyby przyjąć, że należy stosować art. 48 ustawy - Prawo budowlane według stanu obowiązującego w chwili popełnienia samowoli budowlanej, to niezależnie od tego, czy miało to miejsce w lipcu 1999 r., czy też w 2001 r., nie można byłoby przeprowadzić procedury legalizacyjnej. Przepis art. 48, zarówno w 1999 r., jak i w 2001 r. nie przewidywał bowiem legalizacji samowolnie postawionych obiektów budowlanych. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2010 r. skargę kasacyjną złożyła J. K.. Zaskarżający wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i nałożenie na skarżącego obowiązku dostarczenia określonych dokumentów, podczas gdy przepis wymienia te dokumenty jedynie przykładowo, 2/ przepisów postępowania, polegające na uznaniu przez Sąd, że zarzuty zawarte w skardze nie mają żądnego wpływu na ocenę prawną ustalonych faktów. Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, o rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku swoim wyrokiem sanuje uchybienia postępowania administracyjnego zarówno przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, jak i Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Przede wszystkim Sąd zaaprobował wadliwe ustalenia organów administracji w zakresie wymaganych przez prawo dokumentów, które legalizują samowolę budowlaną. Dokonał przy tym niewłaściwej wykładni art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Mianowicie organ administracyjny nałożył na skarżącą obowiązek dostarczenia stosownych dokumentów. Tymczasem skoro art. 48 ust. 2 nakazuje dokonanie oceny co do zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i jednocześnie nie ogranicza oceny tej zgodności wyłącznie do badania zgodności z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy, to nie jest uprawnione twierdzenie, że brak tego planu i brak decyzji uniemożliwia zbadanie zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto Sąd I instancji dopuścił się uchybienia proceduralnego, tj. stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze przez skarżącego nie mają żadnego wpływu na ocenę prawną ustalonych faktów. Poza tym ogólnikowym stwierdzeniem Sąd w żaden sposób nie uzasadnił tego poglądu, co czyni jego uzasadnienie wadliwym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim podnieść należy, ze w żaden sposób Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Ani bowiem w podstawie kasacji, ani w uzasadnieniu, jej autor nie wskazał na żaden przepis prawa procesowego, któremu Sąd ten uchybił. Tymczasem dla prawidłowego przytoczenia podstaw kasacyjnych konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącego przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Składający skargę kasacyjną wymogu tego nie spełnił, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, bo nie uzasadnił poglądu, że zarzuty zawarte przez skarżącego w skardze nie miały wpływu na ocenę prawną ustalonych w sprawie faktów. Tak sformułowany zarzut uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego merytoryczną ocenę. Nie mógł również przynieść oczekiwanego przez stronę rezultatu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Pomijając już fakt, że art. 48 ust. 3 dzieli się jeszcze na dwie mniejsze jednostki redakcyjne (pkt 1 i 2), stwierdzić należy, że zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia tego przepisu (wydaje się, że autorowi chodziło o pkt 1 – tak przynajmniej wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej i podniesionych w niej argumentów), jest błędna. W myśl art. 48 ust. 3 powołanej ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1/ zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2/ dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W kontekście brzmienia przytoczonego przepisu niezrozumiałe jest zatem, co również trafnie zauważył Sąd I instancji, twierdzenie, że rodzaje dokumentów wymienione w nim, niezbędne dla zalegalizowania samowolnie wybudowanych obiektów, wymienione są w nim jedynie przykładowo. Katalog ten jest bowiem zamknięty, żadnych innych dokumentów, niewymienionych w cytowanym przepisie, organy żądać nie mogą. Można się jedynie domyślać, że strona pomyliła zapisy powołanego w podstawie kasacji art. 48 ust. 3 z brzmieniem art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b). W tych drugich ustawodawca bowiem, w sytuacji gdy budowa, o której mowa w ust. 1 (a więc prowadzona bez wymaganego pozwolenia) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nakazuje organowi wstrzymać postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W tym też przepisie ustawodawca posługuje się zwrotem "w szczególności", odnoszącym się do tego, jak między innymi można ocenić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – a więc musi być zgodna w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu. Tym niemniej w niniejszej sprawie organ nie dokonywał oceny, o której mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a) i b), lecz wezwał w trybie art. 48 ust. 3 do złożenia między innymi ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (na którym nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego), a także innych dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia 2 września 2008 r. (również wyczerpująco opisanych w art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane). Dokumenty te były niezbędne do ewentualnej legalizacji budowy, która bezspornie jest samowolą budowlaną. Ponadto wskazać należy, że organ nadzoru budowlanego związany był w niniejszej sprawie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 marca 2008 r., II SA/Gd 32/08. W wyroku tym Sąd, uchylając wcześniejsze decyzje organów nadzoru budowlanego stwierdził m.in., że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stan prawny ukształtowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06, czyli przyjmie, że legalizacja samowoli budowlanej na terenie, na którym nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić także na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą inwestor uzyskał już po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Zatem w dalszym toku postępowania w tej sprawie organ administracji ustali, czy dla terenu działki, na której znajdują się wzniesione przez skarżących obiekty budowlane, obowiązuje już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie to jest bowiem konieczne dla prawidłowego określenia obowiązku inwestora wynikającego z art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. W zależności od dokonanego ustalenia organ zobowiąże skarżących albo do przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy Krokowa o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w określonym terminie, a także do złożenia pozostałej dokumentacji wskazanej w przepisie art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Tymczasem w myśl zaś art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., II SA/Ol 443/09). Znaczenie i ranga ustrojowa tego unormowania, jako gwaranta spójności działania systemu władzy państwowej, zapewniającego realność konstytucyjnej zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej, były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie. Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Sąd wyrażając ocenę prawną w uzasadnieniu swojego orzeczenia oraz przedstawiając wskazania co do dalszego postępowania, determinuje rozstrzygnięcie administracyjne w różnych aspektach. Z całą pewnością przesądza o sposobie, a nawet o rezultatach stosowania prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1341/07). Skoro zatem w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdański zaaprobował rozstrzygnięcia organów, które zastosowały się w niniejszej sprawie do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 marca 2008 r., a także wypełniły zawarte tym orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania (ustaliły, że na przedmiotowym terenie nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i wezwały inwestorów w trybie art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlanego do złożenia stosownych dokumentów), to jakiekolwiek odstępstwo od tej oceny stanowiłoby naruszenie art. 153 p.p.s.a. W myśl zaś art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. W sytuacji zatem, gdy inwestor nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku nałożonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.