II OSK 1368/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-20
Skład orzekający: Robert Sawuła, Paweł Miładowski, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające obowiązek dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, które w uzasadnieniu określa się jako dowodowe, powinno być kwalifikowane jako wydane na podstawie art. 81c ust. 1 P.b. (żądanie udostępnienia dokumentów) czy art. 81c ust. 2 P.b. (nakaz dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz), co ma wpływ na dopuszczalność zażalenia?Ratio decidendi
Treść merytoryczna postanowienia organu nadzoru budowlanego decyduje o jego kwalifikacji prawnej, a nie przywołana podstawa prawna. Postanowienie nakładające obowiązek sporządzenia i dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, które ma charakter dowodowy i służy ustaleniu stanu faktycznego, powinno być traktowane jako nałożenie obowiązku dostarczenia oceny technicznej lub ekspertyzy w rozumieniu art. 81c ust. 2 P.b., a nie jedynie żądanie udostępnienia istniejących dokumentów na podstawie art. 81c ust. 1 P.b. Na postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. przysługuje zażalenie, nawet jeśli w podstawie prawnej nie wskazano tego przepisu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) postanowieniem nałożył na E. M. obowiązek dostarczenia dokumentacji geodezyjnej dotyczącej odległości budynku i zbiornika bezodpływowego od granic nieruchomości sąsiednich. E. M. wniosła zażalenie, które Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) stwierdził jako niedopuszczalne, uznając, że postanowienie PINB nie było wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę E. M. na postanowienie WWINB. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną E. M.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie WWINB z dnia [...] października 2014 r. nr WOA.7722.164.2014.HG, zasądził od WWINB na rzecz E. M. kwotę 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Jerzy Solarski /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1256/14 w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r. nr WOA.7722.164.2014.HG, 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz E. M. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1256/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - skargę oddalił.
W uzasadnieniu przedstawiono następującą argumentację faktyczną i prawną:
postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: P.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz.267 ze zm., dalej K.p.a)., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krotoszynie (dalej: PINB) nałożył na E. M. - właścicielkę nieruchomości położonej w Krotoszynie przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewidencyjnym [...], obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 września 2014 r. dokumentacji geodezyjnej zawierającej odległości budynku mieszkalnego oraz pokrywy i wylotu wentylacyjnego zbiornika bezodpływowego od granic nieruchomości sąsiednich (dz. nr [...],[...],[...],[...]), uwzględniającej wymiary budynku i zbiornika w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki, wchodzącego w skład projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty Krotoszyńskiego z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...]. Postanowienie wydano w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem bezodpływowym w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
WWINB, po rozpoznaniu zażalenia E. M., postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] na podstawie art. 134 w związku z art. 144 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Wyjaśnił, że w toku postępowania wszelkie incydentalne kwestie mogą być załatwiane aktem administracyjnym mającym formę postanowienia, które dzielą się na zaskarżalne (gdy K.p.a. lub odrębna ustawa stanowi, że przysługuje na nie zażalenie) i niezaskarżalne. Na zaskarżone postanowienie organu I instancji zażalenie nie przysługuje i zgodnie z art. 142 K.p.a., strona może je skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Ustosunkowując się do wniosku skarżącej o rozpatrzenie zażalenia na podstawie art. 81c ust. 3 P.b. wskazał, iż zgodnie z tym przepisem zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie wydane w trybie art. 81c ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Zaskarżone postanowienie kwestii tej nie dotyczyło.
W skardze na postanowienie WWINB E. M., reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła naruszenie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. przez jego zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, iż jedyną podstawą prawną nałożenia na skarżącą obowiązku dostarczenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez osobę do tego uprawnioną tj. geodetę, był art. 81c ust. 2 ustawy P.b., który jednak nie został wymieniony w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji. Żądając dokumentacji geodezyjnej organ w istocie nałożył obowiązek dostarczenia oceny technicznej, o którym to obowiązku mowa jest w art. 81c ust. 2 P.b. Na postanowienie wydane w tym trybie przysługuje zażalenie, wobec czego organy administracji pozbawiły skarżącą prawa do jego merytorycznego rozpoznania. Powołując się na wyrok NSA sygn. akt II OSK 497/11 skarżąca wskazała, że to treść merytoryczna decyduje o kwalifikacji prawnej orzeczenia, a nie przywołana podstawa prawna. Na podstawie art. 81c ust. 1 ustawy P.b. organ I instancji nie mógł nałożyć na nią obowiązku dostarczenia odpowiedniej oceny, gdyż obejmuje on uprawnienie do żądania udzielania stosownych informacji i udostępnienia dokumentów, przy czym chodzi w nim o dokumenty już istniejące w chwili zgłoszenia żądania. Podstawę nakładania obowiązku sporządzenia i dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, opracowanych przez uprawnione osoby, stanowi natomiast art. 81c ust. 2 i na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie, chociażby w podstawie prawnej tego postanowienia przepis ten nie był wymieniony. W tej sytuacji zażalenie skarżącej na postanowienie organu I instancji należy uznać za dopuszczalne (art. 81c ust. 3 P.b.).
W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko wskazał, że nakaz dostarczenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez osobę uprawnioną nie może być utożsamiany z nakazem przedłożenia opinii czy ekspertyzy.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA skargę oddalił. Wyjaśnił, że ustawodawca w art. 81c ust. 1 ustawy P.b. przyznał organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Otrzymane informacje i dokumenty nie zawsze będą wystarczające dla prawidłowej oceny stanu sprawy, dlatego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego, na podstawie ust. 2 art. 81c, może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Obowiązek ten jest nakładany w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 3). W realiach sprawy to zatem przepisy ustawy P.b. są właściwe dla rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 17 kwietnia 2013 r. dot. żądania wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem bezodpływowym w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co wyklucza stosowanie przepisów K.p.a. do postępowania dowodowego i poszukiwania w nich szczegółowej podstawy prawnej dla wydanego postanowienia. Postanowienie PINB z [...] września 2014 r. zobowiązywało skarżącą do uzupełnienia dokumentacji, jaką dostarczyła w odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie tego organu z dnia 31 lipca 2014 r., przy czym to ponowne wezwanie w postaci postanowienia nadal dotyczyło dokumentacji geodezyjnej, którą co do zasady inwestor/właściciel budynku powinien dysponować. W ocenie WSA, ponowne wzywanie skarżącej przez PINB do złożenia dokumentacji geodezyjnej nie było prawidłowe. Skoro w odpowiedzi na pierwsze wezwanie uzyskano odpowiedź, iż poza dostarczoną mapą z inwentaryzacji budynku z dnia 4 stycznia 2013 r., żadnych innych żądanych dokumentów nie posiada, organ powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia kwestii odległości pokrywy i wylotu wentylacyjnego ze zbiornika bezodpływowego od działki nr [...] oraz odległości budynku od granic nieruchomości sąsiednich. Takie ustalenia nie odpowiadają kryterium uzasadnionych wątpliwości, którymi właściwy organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy P.b. Jak wynika z akt sprawy, już po rozpatrzeniu przez WWINB zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2014 r., PINB wskazane w postanowieniu odległości ustalił, porównując zgromadzone w aktach sprawy mapy i szkice polowe z pomiarami budynku mieszkalnego oraz zbiornika bezodpływowego, a także przyłączy do budynku. W tej sytuacji brak było podstaw do potraktowania wezwania z dnia [...] września 2014 r. jako postanowienia, o jakim mowa art. 81c ust. 2 ustawy P.b. Na przyjęcie takiego założenia nie pozwala także okoliczność, że choć art. 81c ust. 1 tego nie wymaga, wezwaniu nadano formę postanowienia. W ocenie WSA, działania organu I instancji należy postrzegać w kategorii reakcji na zaniechanie strony i niewykonanie ustawowego obowiązku złożenia - na żądanie organu - dokumentacji geodezyjnej, jaką co do zasady właściciel budynku powinien dysponować. W orzecznictwie sądowym dotyczącym problematyki stosowania art. 81c ust. 2 P.b. wskazuje się, że skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, w których wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca. Przepis ten, faktycznie przerzucając na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego nie musi dla ustalenia położenia poszczególnych obiektów budowlanych i wzajemnych odległości posiłkować się ekspertyzą w postaci dokumentacji geodezyjnej. Organ działając w trybie art. 81c ust. 2 P.b. powinien zmierzać do uzyskania wyjaśnienia kwestii technicznych, jeżeli nie ma możliwości ich wyjaśnienia za pomocą informacji i dokumentów udostępnionych przez uczestników procesu budowlanego (art. 81c ust. 1). W drodze art. 81c ust. 2 nakładane są na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego określone obowiązki, które pociągają za sobą dla tych podmiotów skutki finansowe, dlatego też ustawodawca przyznał stronom prawo do weryfikacji wymienionego postanowienia (w drodze zażalenia) przez organ II instancji. Kwestii objętych postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. PINB nie mógł ustalić poprzez nałożenie obowiązku w trybie art. 81c ust. 2 ustawy. Ponadto, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy P.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej nakłada się w drodze decyzji, co dodatkowo nie pozwala podzielić stanowiska skarżącej, iż obowiązek taki może zostać nałożony w drodze art. 81c ust. 1 lub ust. 2. W tych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko WWINB, że postanowienie PINB z dnia [...] września 2014 r., jako nie dotyczące dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie było wydane na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Tym samym nie znajduje uzasadnienia stanowisko strony skarżącej, że wezwanie jako podstawę prawną winno wskazywać art. 81c ust. 2, od którego to postanowienia na podstawie ust. 3 przysługuje zażalenie.
W skardze kasacyjnej E. M., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła wyrok WSA w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 440 zł. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) naruszenie:
- art. 81c ust. 1 P.b. i art. 134 K.p.a. (traktowanym jak przepis prawa materialnego) w zw. z art. 144 K.p.a. polegające na ich zastosowaniu odpowiednio przez organ I i II instancji,
- art. 81c ust. 2 i 3 P.b. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (traktowanym jak przepis prawa materialnego) w zw. z art. 144 K.p.a. polegające na ich niezastosowaniu odpowiednio przez organ I i II instancji; WWINB oraz WSA popełnił błąd subsumpcji niewłaściwie uznając, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 81c ust. 2 i 3 P.b., tj. nietrafnie uznał, że nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentacji geodezyjnej w sytuacji, gdy PINB wiedział, że skarżąca takowej nie posiada, było żądaniem udostępnienia dokumentów (art. 81c ust. 1 P.b.), a nie nałożeniem obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz (art. 81c ust. 2 P.b.), co oznacza, że wydanie postanowienia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. było całkowicie nieuzasadnione,
2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonego orzeczenia (tj. na nieuwzględnieniu skargi) pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu.
W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych podkreślono nie budzącą wątpliwości okoliczność, że organ miał prawo żądać dokumentacji geodezyjnej w sytuacji, gdyby skarżąca taką posiadała (a więc żądać dokumentów już istniejących). Skarżąca 4 sierpnia 2014 r. przekazała PINB oryginał mapy z inwentaryzacji budynku, informując, że żadnych innych, a żądanych przez organ dokumentów nie posiada. Mimo to organ ten nałożył na nią obowiązek dostarczenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez osobę uprawnioną (geodetę), zawierającej odległości budynku mieszkalnego, pokrywy i wylotu wentylacyjnego zbiornika bezodpływowego od granic nieruchomości sąsiednich. Czynność PINB była zatem aktem administracyjnym – postanowieniem, o którym mowa w art. 81c ust. 2 P.b., a więc przysługiwało na nie zażalenie (art. 81 c ust. 3). To, że zażalenie było uzasadnione, potwierdza także stwierdzenie WSA, że ponowne wezwanie skarżącej przez PINB do złożenia dokumentacji geodezyjnej nie było prawidłowe. Za uznaniem, że na postanowienie z dnia [...] września 2014 r. przysługiwało skarżącej zażalenie przemawia również jego dowodowy charakter (zmierzający do ustalenia stanu faktycznego sprawy) oraz wynikające z tego dla niej skutki finansowe. WSA w żaden sposób nie wyjaśnił przy tym, dlaczego kwestii ustalenia odległości pokrywy i wylotu wentylacyjnego zbiornika oraz budynku od granic nieruchomości sąsiednich nie można uznać za kryterium uzasadnionych wątpliwości, którym organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. Tryb, w jakim organ to uczynił, jest jednak tego rodzaju procedurą, na którą przysługuje zażalenie (art. 81c ust. 2 i 3), a wskazanie innej podstawy prawnej (art. 81c ust. 1) nie powinno tego faktu zmienić. W tym zakresie istotna jest treść rozstrzygnięcia, czyli wynikające dla strony obowiązki. Jeżeli zatem nałożony zostaje obowiązek sporządzenia i dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie, nawet jeżeli w jego podstawie prawnej nie byłby wymieniony art. 81c ust. 2 P.b.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania z art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.
Skarga kasacyjna oparta została na zarzutach naruszenia art. 81c ust. 1 P.b. i art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez ich zastosowanie, jak również naruszenia art. 81c ust. 2 i 3 P.b. oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W ocenie skarżącej kasacyjnie, postanowienie PINB z dnia [...] września 2014 r., nakładające na stronę obowiązek sporządzenia dokumentacji geodezyjnej, zgodnie z jego uzasadnieniem, jest postanowieniem dowodowym, a celem tego postanowienia jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Przesądza to o podstawie prawnej postanowienia, którą stanowi art. 81c ust. 2 P.b. co oznacza, że na postanowienie to przysługuje stronie zażalenie.
Na wstępie wskazać należy, że art. 81 P.b. reguluje kompetencje kontrolne organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego umożliwiające wykonywanie przez te organy zadań określonych w tym artykule. Przepis ten rozróżnia dwie kategorie uprawnień kontrolnych. Ustęp 1 obejmuje uprawnienia do żądania udzielenia stosownych informacji i udostępnienia dokumentów. Przepis ustępu 2 stanowi kompleksową regulację określającą tryb żądania przez właściwy organ dostarczenia wymaganych ocen technicznych i ekspertyz. Wymienione uprawnienia umożliwiają zebranie przez organy inspekcyjne materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm ustawy – Prawo budowlane i wydanie decyzji mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że postanowienie z dnia [...] września 2014r. PINB wydał w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem bezodpływowym w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Uprzednio w spawie tej organ ten decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne, jednakże na skutek odwołania E. M. rozstrzygnięcie to uchylone zostało decyzją WWINB z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wątpliwości co do rzeczywistych wymiarów budynku mieszkalnego i ustalenia, w jakiej odległości od działki drogowej nr [...] znajduje się pokrywa i wylot wentylacyjny ze zbiornika. Przy tej treści wytycznych postanowienie z dnia [...] września 2014 r., co podkreślono w jego uzasadnieniu, miało charakter dowodowy. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej organ nadzoru budowalnego zamierzał ustalić okoliczności istotne dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W trybie art. 81c ust. 1 P.b. właściwy organ nie jest uprawniony do wydania postanowienia, może jedynie żądać od podmiotów tam wymienionych przekazania informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego, względnie świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym. Nie wymaga uzasadnienia stwierdzenie, że nałożenie obowiązku opracowania i dostarczenia dokumentacji geodezyjnej nie mieści się w dyspozycji wskazanego przepisu. Zatem w żadnym wypadku, mimo powołania w podstawie prawnej postanowienia z dnia [...] września 2014 r. nakładającego obowiązek opracowania i dostarczenia dokumentacji geodezyjnej przepisu ar. 81c ust. 1 P.b., aktu tego nie można było zakwalifikować jako podjętego w tym trybie. Prowadzi to do wniosku, że zasadnie skarga kasacyjna podnosi, że doszło do naruszenia art. 81c ust. 1 P.b. a konsekwencją tego było naruszenie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. Skoro bowiem PINB wydał postanowienie, jak sam podkreślił – dowodowe, w ramach prowadzonego postępowania, którego celem ma być rozstrzygnięcie o ewentualnych odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego, to rzeczą organu odwoławczego było ocenić ten akt mając na względzie te właśnie okoliczności, a nie jedynie powołaną podstawę prawną. Zaznaczyć też należy, że zupełnie czym innym jest zasadność obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., co właśnie przy wykluczeniu podstawy prawnej w nim podanej winno skutkować merytoryczną kontrolę postanowienia przez organ odwoławczy.
Konsekwencją zasadności powyższego zarzutu jest stwierdzenie, że trafnie skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 P.p.s.a., skoro dokonana przez WSA kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana została nieprawidłowo, ze skutkiem oddalenia skargi.
Ponieważ istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., rozpoznał skargę.
Zasadnie skarga podnosi, że to treść merytoryczna postanowienia PINB z dnia [...] września 2014 r. winna decydować o kwalifikacji prawnej tego aktu, a nie przywołana podstawa prawna. Jak już wyżej wskazano, na podstawie art. 81c ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, organ I instancji nie mógł nałożyć na stronę obowiązku sporządzenia i dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, gdyż dyspozycja tego przepisu uprawnia jedynie do żądania udzielania stosownych informacji i udostępnienia dokumentów, przy czym w przepisie tym chodzi o dokumenty już istniejące. Natomiast sporządzenie nowego opracowania w trakcie toczącego się postępowania może, na gruncie ustawy – Prawo budowlane, być nałożone na podstawie art. 81c ust. 2. Przepis ten stanowi podstawę nakładania obowiązku sporządzenia i dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, opracowanych przez uprawnione osoby, a na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie. Wobec tego postanowienie WWINB z dnia [...] października 2014 r. wydane zostało z naruszeniem art. 134 k.p.a.
Rozpoznając ponownie sprawę w trybie zażaleniowym organ uwzględni poczynione powyżej uwagi i podda merytorycznej ocenie postanowienie PINB z dnia [...] września 2014 r.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił również postanowienie WWINB z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w zw. z art. 134 k.p.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 203 pkt 2 oraz art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło