II OSK 1380/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk /spr./ Protokolant: Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1119/08 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce "postanowienie" wpisuje "decyzję", 2. oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Gl 1119/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Powyższy wyrok wydano w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Wnioskiem z dnia 13 maja 2005 r., uzupełnionym w dniu 18 maja 2005 r., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie wystąpiła do Prezydenta Miasta Jaworzna o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew rosnących w Jaworznie przy ul. [...] nr geod. działki [...] obręb [...] Miasta Jaworzna. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Prezydent Miasta Jaworzna nie zezwolił wnioskodawcy na usunięcie drzew i krzewów, a następnie, po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 132 ust 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zmienił swoją wcześniejszą decyzję, wydając wnioskowane pozwolenie na usunięcie drzew i krzewów za opłatą pieniężną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. i umorzyło postępowanie, wskazując na wadliwe zastosowanie przez organ I instancji art. 132 ust 1 kpa. Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania Spółki od decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., SKO w Katowicach uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie, wskazując, iż Prezydent Miasta Jaworzna orzekał odnośnie nieruchomości, co do której przysługują mu uprawnienia właścicielskie, zatem w sprawie wydania pozwolenia na wycinkę drzew przysługuje mu prawo strony. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Kolegium wyłączyło Prezydenta Miasta Jaworzna od załatwienia niniejszej sprawy i wyznaczyło do tego Prezydenta Miasta Tychy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta Tychy zezwolił na usunięcie drzew. Pismem z dnia 4 lipca 2006 r. Spółka oświadczyła, iż nie będzie od powyższej decyzji składać odwołania, w związku z czym przystępuje do jej wykonania przed upływem terminu, w którym stanie się ona ostateczna. Następnie, decyzją z dnia 6 lipca 2006 r. nr [...], działając w oparciu o art. 155 kpa, organ zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., poprzez odroczenie terminu płatności za usunięcie drzew. W dniu 19 lipca 2006 r. Prezydent Miasta Jaworzna wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Tychy z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 r. wyłączyło Prezydenta Miasta Jaworzna z postępowania w sprawie wymierzenia kary za wycinkę bez pozwolenia drzew i krzewów na działce nr [...] w Jaworznie, wyznaczając jednocześnie do załatwienia sprawy Prezydenta Miasta Chorzowa, który – w związku z wniesionym odwołaniem – postanowieniem z dnia 25 września 2006 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie. W wyniku rozpoznania odwołania Prezydenta Miasta Jaworzna od decyzji wydanych w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wycięcie drzew i ustalających opłatę za nie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wydało trzy decyzje. Pierwszą z nich – z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] – uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Tychy z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie zmiany decyzji nr [...] i [...]. Drugą decyzją – z dnia [...] stycznia 2007 r. – Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Tychy z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie przesunięcia terminu płatności opłaty naliczonej za usunięcie drzew. Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Kolegium uchyliło decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] i umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów. Następnie, Prezydent Miasta Chorzowa decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 2.164.118,85 zł za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Kolegium zarzuciło, że organ I instancji nie poczynił dostatecznych ustaleń, nie podał faktycznego i prawnego uzasadnienia, nie zapewnił stronom udziału w postępowaniu, a nadto wydał decyzję mimo pozostającego w obrocie prawnym postanowienia o zawieszeniu postępowania. Prezydent Miasta Chorzowa postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007 r. podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia 12 maja 2008 r. nr 103a wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 2.326.919,88 zł za usunięcie bez zezwolenia 81 sztuk drzew i 6 m2 krzewów na działce nr [...] w Jaworznie. W uzasadnieniu podał, że przepis art. 130 § 4 kpa nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem stroną postępowania o udzielenie zezwolenia jest także Skarb Państwa, w imieniu którego działa Prezydent Miasta Jaworzna, co wynika z art. 11 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9b i art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Prezydent Miasta Jaworzna wniósł w ustawowym terminie odwołanie od decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów, wobec czego decyzja ta nie stała się ostateczna, a zgodnie z art. 130 § 1 i 2 kpa, nie podlegała wykonaniu. Uchylenie decyzji wydanych w przedmiocie zezwolenia uzasadnia, zdaniem organu, kwalifikację popełnionych czynów jako usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia, co skutkuje wszczęciem postępowania prowadzącego do nałożenia kary z tego tytułu. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie zarzuciła, że organ naruszył przepisy procedury administracyjnej, albowiem nie ustosunkował się do podniesionych przez stronę argumentów oraz nie uwzględnił słusznego interesu strony. Podniosła, że dwukrotnie uzyskała pozwolenie na usunięcie drzew – po raz pierwszy od Prezydenta Miasta Jaworzna, zaś po raz drugi od Prezydenta Miasta Tychy. Z uwagi na brak innych stron postępowania, Spółka wykonała zatem tę decyzję. Organ nie wywiódł skutków z potwierdzonych przez świadków faktów, że zezwolenie było udzielone, a Prezydent Miasta Jaworzna kwestionował nie samą zasadność usunięcia drzew, lecz wysokość naliczonej opłaty. W ocenie Spółki, pominięto fakt, że Prezydent Miasta Tychy nie poinformował jej o istnieniu drugiej strony postępowania i o złożeniu odwołania od decyzji udzielającej zezwolenia. Jej zdaniem, sam organ był przekonany, że Prezydent Miasta Jaworzna, jako wyłączony od rozpoznania sprawy, nie ma legitymacji do składania odwołania od decyzji, a Prezydent Miasta Jaworzna nie był zawiadamiany o czynnościach. Spółka podkreśliła, że ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) w żadnym przepisie nie stanowi, że wycinki można dokonać na podstawie decyzji ostatecznej. Skoro w sprawie była tylko jedna strona, to decyzja podlegała wykonaniu w trybie art. 130 § 4 kpa. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, a załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń sformułowanych w poprzedniej decyzji Kolegium z dnia [...] lipca 2007 r. Wprawdzie zaskarżona decyzja zawiera obszerne sprawozdanie z przebiegu postępowania, brak w niej natomiast uzasadnienia prawnego i faktycznego. Organ odwoławczy zauważył, iż przepis art. 89 ustawy o ochronie przyrody wskazuje na trzy metody obliczania kary, zaś Prezydent Miasta Chorzowa nie podał, jakie okoliczności zdecydowały o zastosowaniu określonej metody i dlaczego nie zastosowano metod pozostałych. Nie wyjaśniono też, jak obliczono obwody poszczególnych pni, zaś załącznik do decyzji, zawierający wyliczenie kary, powinien być podpisany. W sprawie naruszony został art. 10 kpa, albowiem po wypowiedzeniu się strony co do zebranego materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji organ nie powinien był już przeprowadzać nowego postępowania dowodowego, zaś dokonanie kolejnych czynności procesowych wymagało ponownego zastosowania wskazanego przepisu. Kolegium podkreśliło również, że żadna z decyzji udzielających zezwolenie na usunięcie drzew nie stała się ostateczna, zatem nie zachodziła dopuszczalność ich wykonania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie wniosła o uchylenie powyższej decyzji Kolegium i umorzenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, art. 11, art. 28, art. 77 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Podała, że organ nie wyjaśnił sprawy i nie uwzględnił słusznego interesu strony. W ocenie strony skarżącej, organ wadliwie przyjął, że Prezydent Miasta Jaworzna może być stroną postępowania. Błędne jest także przekonanie, że Spółka nie posiadała zezwolenia na usunięcie drzew, a w sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia kary. Skarżąca Spółka podkreśliła, że organ I instancji nie zawiadomił jej o występowaniu w sprawie innych stron i nie poinformował o wniesieniu odwołania przez Prezydenta Miasta Jaworzna. Jej zdaniem, decyzja zezwalająca na usunięcie drzew i krzewów z powodu braku innych stron, chociaż nieostateczna, była jednak wykonalna. Prezydent Miasta Jaworzna, jako organ wyłączony z postępowania, nie mógł być jednocześnie jego stroną, zaś spór dotyczył nie samego faktu wycięcia drzew i krzewów, lecz wysokości opłaty. Organy błędnie zatem przyjmują, że postępowanie dotyczy wycinki drzew bez zezwolenia, nie ulega bowiem wątpliwości, że w czasie jej dokonania, decyzją taką strona dysponowała. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2008 r. strona skarżąca zakwestionowała kompletność dokumentacji przesłanej Sądowi przez organ. Wskazała, iż Sąd nie może orzekać na podstawie kserokopii akt, jak również poddała w wątpliwość, czy Kolegium orzekało w oparciu o akta, czy tylko ich kopie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że nie narusza ona prawa. W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwestii wiarygodności i miarodajności akt sprawy przekazanych przez organ, Sąd wskazał, iż skarżąca Spółka, co do zasady, nie zanegowała żadnego z ustaleń faktycznych sprawy i nie zgłosiła zastrzeżeń do stanu faktycznego, a jedynie zwróciła uwagę, że nie jest pewna, czy organ odwoławczy orzekał mając komplet dokumentów. Ponadto stwierdził, iż nie budzi wątpliwości fakt, że organ odwoławczy orzekał w oparciu o oryginały akt, ponieważ poczta potwierdziła fakt ich zagubienia dopiero na etapie ich zwrotu do organu I instancji. Przywołując treść art. 138 § 2 kpa, WSA w Gliwicach podkreślił, że przesłanka dopuszczalności wydania decyzji wskazanej w powyższym przepisie związana jest z kwestiami dowodowymi. Organ odwoławczy, jakkolwiek jest organem merytorycznie orzekającym w sprawie, ma ograniczone uprawnienia do prowadzenia postępowania dowodowego, co ma związek z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z art. 136 kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić tylko dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów, natomiast gdy zakres koniecznego uzupełnienia jest znaczny lub też postępowanie dowodowe wymaga ponownego przeprowadzenia w całości, organ odwoławczy winien zastosować art. 138 § 2 kpa. Sąd ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie Kolegium wskazało na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie wprost wpływającym na rozstrzygnięcie sprawy, wskazało bowiem, że nie zostało ustalone, na jakiej podstawie przyjęto parametry drzew (ich obwody). Udokumentowanie tej wielkości ma znaczenie dla ewentualnego wyliczenia wysokości kary. Podobnie, zdaniem Sądu, wygląda sprawa z rodzajami drzew, w tym zakresie wskazano bowiem na konieczność doprecyzowania rodzaju usuniętego klonu. Zwrócił też skarżącej Spółce uwagę, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oznacza konieczność ponownego zweryfikowania wszystkich przesłanek do zastosowania kary za usunięcie drzew i krzewów, w tym przesłanki nielegalności usunięcia, z zachowaniem wszystkich uprawnień procesowych strony, zaś wydane rozstrzygnięcie, zależnie od woli strony, będzie podlegało kontroli Sądu. Wymaga to także zgromadzenia miarodajnego materiału dowodowego. Uznając podniesione w skardze zarzuty za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną złożyła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Ponadto autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nieodniesieniu się przez Sąd do zarzutów strony skarżącej oraz braku omówienia w uzasadnieniu istotnych zagadnień sprawy, oraz art. 54 § 1 powołanej ustawy, polegające na orzekaniu w przedmiotowej sprawie na podstawie kserokopii akt wykonanych z innych kserokopii oraz orzekanie w oparciu o wyrywkową część akt sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podkreśliła, że przeszła do wykonania powyższej decyzji, ponieważ z uwagi na brak innych stron postępowania decyzja ta – chociaż nieostateczna – była już wykonalna. Stwierdziła również, iż – w jej ocenie – Prezydent Miasta Jaworzna, jako organ, który został wcześniej wyłączony z postępowania i wydawał zaskarżone decyzje, nie może być równocześnie stroną tego postępowania. Ponadto, od momentu wydania przez Prezydenta Miasta Jaworzna decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, spór toczył się nie o samo zezwolenie, lecz o wysokość naliczonej opłaty za wycinkę i o ewentualne zwolnienie strony z opłat. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, argumentując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest prawidłowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winno być naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2004 r. o sygn. akt GSK 73/04, M. Pr. 2004, nr 14, s. 632). Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie można przyjąć, by stwarzał on podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09 (publ. ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/[...]2), art. 141 § 4 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu I instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale – w ocenie strony – przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne. W rozpoznawanej sprawie z całą pewnością uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia WSA w Gliwicach wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez Sąd przyjęty i dlaczego. Natomiast kasator nie wskazał konkretnego przepisu procedury sądowoadministracyjnej czy administracyjnej, któremu Sąd I instancji miałby uchybić w związku z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 ww. ustawy. Zarzut taki byłby skuteczny tylko wtedy, gdyby został połączony z innymi uchybieniami Sądu I instancji, zaistniałymi na etapie rozpoznania skargi lub gdyby wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie pozwalała na jego kontrolę kasacyjną. Zarzut naruszenia powołanego przepisu można byłoby uznać za usprawiedliwiony także w sytuacji, gdyby Sąd I instancji w ogóle nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z treści tego przepisu, dlaczego podjął kwestionowane rozstrzygnięcie, przy czym wada taka musiałaby mieć istotny (bezpośredni) wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczny jest także podniesiony przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmierzający do wytknięcia WSA w Gliwicach orzekania w oparciu o niekompletne akta sprawy, jak również na podstawie ich nieuwierzytelnionych kserokopii. Powołany przepis stanowi bowiem wyłącznie o tym, iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w żadnym razie nie dotyczy natomiast podniesionej w skardze kwestii prawidłowości orzekania przez Sąd I instancji. Również zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być kwalifikowany w kategoriach prawidłowo postawionego zarzutu. Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu. Naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko pojęcia występującego w jego treści. Z kolei niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumpcji. Przy formułowaniu tego zarzutu autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd I instancji uchybił treści art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Tak postawiony zarzut nie pozwala na jego merytoryczną ocenę i nie może doprowadzić do oczekiwanego przez kasatora skutku. Zarzut "błędnego przyjęcia" jest zarzutem wskazującym na niewłaściwe zastosowanie powołanego przepisu przez Sąd I instancji. Istota tego zarzutu sprowadza się więc do kwestionowania ustaleń faktycznych. Jednakże w zakresie tychże ustaleń nie powołano żadnej normy prawnej, której miałby uchybić WSA w Gliwicach. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, jeśli równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżony wyrok, co wymaga podania konkretnych przepisów prawa. Brak podstaw i zarzutów kasacyjnych w tym zakresie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie może wypowiadać się w tym aspekcie. Wprowadzenie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej tzw. przymusu adwokacko – radcowskiego powoduje, że skarga musi być w sposób profesjonalny sformułowana (art. 175 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do samodzielnego konkretyzowania rozpoznawanego środka zaskarżenia, a więc dochodzenia we własnym zakresie, jakie były intencje kasatora, jest natomiast zobligowany do poruszania się jedynie w granicach podstaw kasacyjnych. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku. O sprostowaniu wyroku Sądu I instancji orzeczono na podstawie art. 156 § 3 ww. ustawy.