II OSK 1404/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K., G. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Po 604/05 w sprawie ze skargi A. K., G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz G. M. kwotę 235 (słownie: dwieście trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Po 604/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. i G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2005 r., znak: [...] umarzającą postępowanie odwoławcze w odniesieniu do decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku biurowo-magazynowego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w O. W. Prezydent Miasta O. W. decyzją z dnia [...] czerwca 1998 r. ustalił na rzecz L. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla opisanej inwestycji. W dniu [...] października 2004 r. A. K. i G. M. złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, w wyniku czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wszczęło postępowanie w tej sprawie z urzędu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r. Od powyższej decyzji A. K. i G. M. złożyły wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze podnosząc m.in. iż w dniu wydania decyzji kontrolowanej – tj. [...] czerwca 1998 r. – A. K. i G. M. nie posiadały przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Działka nr [...] przy ul. [...] w O. W., na której zlokalizowano inwestycję, nie graniczy z działką nr [...] należącą do A. K. ani z działką nr [...] stanowiącą własność G. M. Także późniejszy podział działki nr [...] na działki: nr [...] i nr [...] nie może w ocenie organu przesądzać o uznaniu wnioskodawczyń za stronę postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy na tej działce. Na powyższą decyzję A. K. i G. M. złożyły skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargi za niezasadne. W ocenie Sądu I instancji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stroną mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, w tym działek nie przylegających bezpośrednio do terenu inwestycji, jeżeli z uwagi na usytuowanie planowanego obiektu, związane z jego eksploatacją uciążliwości mogą dotknąć sfery ich interesów. Sąd zauważył, że odległość granicy działki nr [...], należącej do A. K. od granicy działki nr [...] wynosi ponad 17 m, zaś odległość między granicą działki skarżącej a najbliższą ścianą planowanego budynku wynosi ponad 22 m. Z kolei działka nr [...], stanowiąca własność G. M. znajduje się w odległości około 13 m od granicy działki nr [...] i w odległości około 20 m od planowanego budynku. Ponadto działka nr [...], która oddziela działki obu skarżących od działki nr [...], w dniu ustalania warunków zabudowy była już zabudowana garażami i budynkiem mieszkalnym. W konkluzji Sąd stwierdził, że zamierzenie inwestycyjne objęte decyzją Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] czerwca 1998 r. nie wpływa na sposób i możliwości zagospodarowania działek należących do skarżących, ani też w żaden sposób nie narusza przysługujących im praw rzeczowych. W tej sytuacji zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zdaniem Sądu, odpowiada prawu. Od powyższego wyroku A. K. i G. M. złożyły skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, stanowiące w ocenie skarżących jednocześnie naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 K.p.a. oraz art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez uznanie, iż skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji na działce nr [...] przy ul. [...] w O. W., co w konsekwencji prowadziło do uznania, iż nie przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym samym zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 K.p.a poprzez uznanie, że kwestionowana decyzja nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że po zrealizowaniu spornej inwestycji, mieszkańcom kamienicy przy ul. [...] w O. W. służy dojazd tylko przez działkę nr [...] stanowiącą własność G. M. Narusza to zatem interes prawny skarżącej, tym bardziej, iż wzmiankowana działka została przez nią zakupiona jako wolna od jakichkolwiek obciążeń i była przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Obecnie nie jest możliwa jakakolwiek zabudowa ww. działki. Interes prawny A. K. polega natomiast na ochronie dostępu do drogi publicznej, który według map stanowiących integralną część miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miał być zapewniony poprzez działkę nr [...], objętą sporną inwestycją. Skarżące zarzucają Sądowi I instancji, iż nie ustosunkował się on do podniesionego wcześniej zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 K.p.a., dotyczącego sprzeczności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 1998 r. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Sąd pierwszej instancji dokonał co prawda szeregu istotnych dla sprawy ustaleń, ale nie dawały one jeszcze podstawy do tak jednoznacznego rozstrzygnięcia jakie w sprawie zapadło. Przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego mogą mieć w świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, niekoniecznie bezpośrednio sąsiadujących z terenem zamierzonej inwestycji, a o interesie prawnym, a co za tym idzie przymiocie strony w przedmiotowym postępowaniu, także toczącym się w trybie określonym art. 156 K.p.a., decydują okoliczności konkretnej sprawy (zob. zachowującą aktualność uchwałę składu pięciu sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA 1995, z. 7, poz. 154). Jeżeli tak to wyprowadzenie wniosku o braku przymiotu stron w zaskarżonym postępowaniu administracyjnym głównie z faktu odległego położenia działek skarżących od działki objętej zamierzoną inwestycją, przy zauważeniu – co prawda – kwestii służebności przejazdu i przechodu m.in. przez działkę nr [...] należącą do jednej ze skarżących, ale bez odniesienia się do tej istotnej dla sprawy okoliczności, powoduje, że zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji nie może się ostać w obrocie prawnym. Tym bardziej że Sąd ten nie wziął pod uwagę zróżnicowanej sytuacji i nie wyjaśnił dostatecznie w jakiej mierze fakt ten wpływa na ocenę przymiotu strony każdej z nich, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 203 pkt 1 tej ustawy w odniesieniu do G. M., która nie korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych.