II OSK 1454/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-07-17
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Marzenna Linska-Wawrzon, Magdalena Dobek - Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązki związane z usunięciem nieprawidłowości stanu technicznego wiaduktu drogowego, położonego nad linią kolejową, obciążają zarządcę drogi (gminę), czy zarządcę kolei, w sytuacji gdy dotyczą elementów konstrukcji wiaduktu znajdujących się poza skrajnią kolejową?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obowiązki związane z konserwacją i naprawą wiaduktu drogowego, które nie dotyczą dolnej części konstrukcji znajdującej się bezpośrednio nad skrajnią kolejową, obciążają zarządcę drogi (gminę). Odpowiedzialność zarządcy kolei jest ograniczona wyłącznie do tych elementów, których stan techniczny może bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. W tym przypadku, obowiązki nałożone na Gminę K. dotyczyły elementów wiaduktu pozostających poza zasięgiem skrajni kolejowej i były niezbędne do przywrócenia jego odpowiedniego stanu technicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę gminy na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakładała na Gminę K. obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego wiaduktu drogowego. Gmina zarzucała naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że obowiązki te powinny obciążać zarządcę kolei, ponieważ dotyczą elementów wiaduktu znajdujących się nad skrajnią kolejową. Sprawa miała długą historię postępowań administracyjnych i sądowych, w tym wcześniejsze orzeczenia NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2737/23 w sprawie ze skargi Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2022 r., nr DON.7100.263.2019.KKL w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 grudnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2737/23, oddalił skargę Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 listopada 2022 r., nr DON.7100.263.2019.KKL, w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego wiaduktu drogowego.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z 6 listopada 2019 r., nr 1368/2019, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, nałożył na Gminę K. obowiązek usunięcia, w terminie do 31 grudnia 2020 r., nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu drogowego w ciągu drogi wewnętrznej usytuowanego na działce nr [...], [...], obręb [...], gmina [...], nad linią kolejową nr [...], szlak [...] w km [...], poprzez: 1. oczyszczenie powierzchni podpór, sklepień i ścian czołowych wiaduktu wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym oczyszczonych powierzchni, 2. likwidację pęknięć, ubytków i zacieków, oraz uzupełnienie brakujących lub wymianę uszkodzonych fragmentów spoinowania murowanych elementów wiaduktu, 3. naprawę (przemurowanie) uszkodzonych balustrad wraz z uzupełnieniem wypłukanych spoin i wykruszonych cegieł, 4. naprawę nawierzchni z kostki granitowej na wiadukcie i na dojazdach, 5. zapewnienie skutecznego odwodnienia powierzchniowego wiaduktu, 6. uporządkowanie i oczyszczenie terenu poprzez usunięcie drzew i krzaków na wiadukcie, skarpach i na dojazdach do wiaduktu, 7. naprawę osuniętych skarp. Zastrzeżono, że powyższe roboty budowlane należy wykonywać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, mogącej wykonywać samodzielne funkcje techniczne w budownictwie oraz po uprzednim uzgodnieniu z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Wprowadzono zakaz użytkowania wiaduktu drogowego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 25 maja 2020 r., nr DON.7100.263.2019.KKL, uchylił ww. decyzję w części dotyczącej: obowiązku oczyszczenia powierzchni podpór i sklepień wiaduktu wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym oczyszczonych powierzchni, jakie znajdują się nad skrajnią kolejową, obowiązku uprzedniego uzgodnienia wykonania robót z Dolnośląskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zakazu użytkowania wiaduktu drogowego i w tej części umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne (pkt 1). W pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy (pkt 2).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 listopada 2020 r., VII SA/Wa 1147/20, oddalił skargę Gminy K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 maja 2020 r., jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2022 r., II OSK 780/21, uchylił ww. wyrok i zaskarżoną decyzję w punkcie 2, wskazując, że ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien ustalić w sposób jednoznaczny, które obowiązki wymienione w pkt 1-7 decyzji z 6 listopada 2019 r. dotyczą konserwacji elementów znajdujących się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktu, o których mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.), zwanej dalej u.d.p., a tym samym, których adresatem nie powinna być Gmina, a zarządca kolei.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 listopada 2019 r. w części, w jakiej nie została ona uchylona decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 maja 2020 r., tj. w części wskazanej w pkt 2 tej decyzji i w tym zakresie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na Gminę K. obowiązek: 1. oczyszczenia powierzchni podpór, sklepień i ścian czołowych wiaduktu wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym oczyszczonych powierzchni, za wyjątkiem powierzchni podpór i sklepień przęsła środkowego, 2. zapewnienia skutecznego odwodnienia powierzchniowego wiaduktu, 3. uporządkowania i oczyszczenia terenu poprzez usunięcie drzew i krzaków na wiadukcie i dojazdach do wiaduktu, 4. naprawy osuniętych skarp przy podporach wiaduktu. Termin wykonania obowiązków określono do 31 grudnia 2023 r.
Oddalając skargę Gminy K. Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał skierowanie obowiązków sformułowanych w decyzji do Gminy a nie do zarządu kolei, ponieważ zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. na zarząd kolei nie można nałożyć obowiązków, które dotyczyłyby wiaduktu drogowego w części, która nie znajduje się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktu drogowego, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, żaden z obowiązków nałożonych na skarżącą nie odnosi się do obszaru, o którym mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. i nie może jako taki obciążać zarządu kolei.
W skardze kasacyjnej Gmina K., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że oczyszczenie powierzchni podpór, sklepień i ścian czołowych wiaduktu wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym oczyszczonych powierzchni (za wyjątkiem powierzchni i sklepień przęsła środkowego), zapewnienie skutecznego odwodnienia powierzchniowego wiaduktu, uporządkowanie i oczyszczenie terenu poprzez usunięcie drzew i krzaków na wiadukcie, naprawa osuniętych skarp przy podporach wiaduktu obciążają skarżącą Gminę K. Są to elementy znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktu, o których mowa w art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p., czyli adresatem obowiązków ich dotyczących winien być zarządca infrastruktury kolejowej, a nie skarżąca Gmina;
- naruszenie przepisów art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), zwanej dalej p.u.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. poprzez zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym w art. 28 ust. 2 pkt 1 – 2 u.d.p., a także art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W konsekwencji tego, że w sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodziły, podobnie jak i nie zachodziły badane przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu przesłanki wynikające z art. 189 p.p.s.a. wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, granice badania sprawy zostały wyznaczone przez wskazane w skardze kasacyjnej podstawy i sformułowany w niej wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku.
Zarzuty kasacyjne zarówno procesowe, jak i materialnoprawne zmierzają do wykazania nieprawidłowego obciążenia Gminy K. obowiązkami sformułowanymi w zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego wiaduktu drogowego położonego w ciągu drogi wewnętrznej na jej [...] km przebiegającej nad linią kolejową nr [...], w miejscowości [...], gmina [...].
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została w warunkach związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2022 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 780/21, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2020 r., VII SA/Wa 1147/20, oraz zaskarżoną wówczas decyzję organu odwoławczego w pkt 2 (utrzymującym w mocy pozostałą część decyzji organu pierwszej instancji w zakresie nałożonych obowiązków). Kontrolując poprzednio wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia oraz wyrok sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził status wiaduktu jako elementu drogi wewnętrznej, w której ciągu jest on położony, oraz zasadniczo odpowiedzialność Gminy K. za jego utrzymanie, zgodnie z art. 8 ust. 2 u.d.p. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł jednak potrzebę zweryfikowania, czy którykolwiek ze sformułowanych obowiązków naprawczych nie powinien obciążać zarządu kolei, stosownie do określonego w art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. wyjątku od zasady odpowiedzialności zarządcy drogi za utrzymanie nawierzchni drogi, chodników oraz drogowych obiektów inżynierskich (art. 20 pkt 4 u.d.p.).
W ten sposób zarówno kierunek ponownego rozpoznania sprawy przez orzekające w administracyjnym toku instancji organy nadzoru budowlanego, jak i zakres kontroli sądowoadministracyjnej zdeterminowane zostały wiążącą oceną prawną oraz wytycznymi co dalszego postępowania. Wobec tego, jak trafnie podkreślił Sąd a quo, w niniejszej sprawie zarówno kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu, który nie był kwestionowany, jak i jego statusu jako drogowego obiektu inżynierskiego - obiektu mostowego usytuowanego w ciągu drogi wewnętrznej oraz odpowiedzialności za jego stan spoczywającej, co do zasady, na gminie, jako wiążące nie podlegały ani ustaleniom ani ocenie w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Procedując w tak wyznaczonym kierunku organ odwoławczy skoncentrował się na ustaleniu stanu faktycznego, w tym uaktualnieniu stanu technicznego wiaduktu w celu adekwatnego do nieprawidłowości ustalenia obowiązków naprawczych oraz zweryfikowaniu okoliczności istotnych dla zastosowania art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. do zarządu kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Wbrew zarzutom kasacyjnym organ nadzoru, a za nim Sąd Wojewódzki, nie popełnili błędu w wykładni powyższego przepisu prawidłowo odkodowując normy uzależniające odpowiedzialność zarządu kolei za utrzymanie wiaduktu w ściśle określonym zakresie wyznaczonym według kryterium rzeczowego, odnoszącego się do konkretnej części wiaduktu, tj. "dolnej części konstrukcji wiaduktu drogowego, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi" oraz kryterium przestrzennego, wskazującego na te elementy wiaduktu, które "znajdują się nad skrajnią kolejową". Oznacza to, że odpowiedzialność zarządu kolei za konserwację wiaduktów drogowych została ograniczona wyłącznie do tych ich elementów, których stan techniczny w związku z położeniem względem linii kolejowej może w bezpośredni sposób wpływać na bezpieczeństwo ruchu kolejowego, albowiem dotyczy wyłącznie dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych nad skrajnią kolejową.
Przy braku normatywnej definicji pojęcia "skrajnia kolejowa" korzystając z definicji encyklopedycznej (Encyklopedia PWN/el.) wskazać należy, że przez skrajnię rozumie się wymiary poprzecznego przekroju obrysu drogi kolejowej (skrajnia budowli) lub kołowej (skrajnia drogowa) bądź taboru (skrajnia taboru) zapewniające bezkolizyjne przemieszczanie się pojazdu po drodze. Innymi słowy jest to wolna przestrzeń wyznaczona wokół torów kolejowych, która zapewnia bezpieczne prowadzenie ruchu pociągów i ochronę infrastruktury. W świetle tego dolna część konstrukcji wiaduktu drogowego nad skrajnią kolejową oznacza minimalną odległość pomiędzy najwyższym punktem taboru kolejowego a najniższym punktem konstrukcji wiaduktu znajdującej się nad torami.
Ze względu na potrzebę precyzyjnego wyjaśnienia zakresu rzeczowego i przestrzennego odpowiedzialności za stan techniczny wiaduktu drogowego, w tym ustalenie w jakimkolwiek zakresie odpowiedzialność tą winien ponosić zarząd kolei a nie zarządca drogi, zasadniczą kwestią było ustalenie parametrów i zasięgu skrajni kolejowej pod przedmiotowym wiaduktem. Organowi posłużyła do tego informacja przedstawiona przez P. S.A. odnośnie przestrzennych granic skrajni kolejowej obejmującej przestrzeń nad dwom liniami torów kolejowych. Dyspozycja art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. przeczy twierdzeniom skarżącej o nieprzydatności pojęcia "skrajni kolejowej" w procesie konkretyzowania odpowiedzialności za stan techniczny wiaduktu drogowego przebiegającego nad linią kolejową. Treść tego przepisu wyraźnie wskazuje, że parametry skrajni są zasadniczą determinantą granic odpowiedzialności zarządu kolei za stan techniczny tych elementów dolnej konstrukcji wiaduktu, które znajdują się nad skrajnią kolejową.
Organ odwoławczy w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego ustalił, które z elementów wiaduktu wymagają działań naprawczych oraz stwierdził, że żaden z nich nie dotyczy dolnej części konstrukcji wiaduktu drogowego nad skrajnią kolejową, co zasadnie potwierdził Sąd pierwszej instancji oddalając skargę. Sformułowano bowiem obowiązek oczyszczenia wraz z zabezpieczeniem hydrofobowym powierzchni podpór, sklepień i ścian czołowych wiaduktu, za wyjątkiem powierzchni podpór i sklepień przęsła środkowego, odwodnienia powierzchniowego wiaduktu, usunięcia drzew i krzewów na wiadukcie i na dojazdach do niego oraz naprawy osuniętych skarp przy podporach wiaduktu. Koncentrując szczególnie rozbudowane wyjaśnienia na kontestowanych obowiązkach odnoszących się do skarp oraz podpór, sklepień i ścian czołowych wiaduktu organ odwoławczy przekonywująco wyjaśnił, w oparciu o materiał dowodowy, że powyższe elementy jako immanentnie związane z konstrukcją wiaduktu mają bezpośrednie powiązanie i wpływ na jego stan techniczny. Nie wywołują natomiast wpływu na linię kolejową, albowiem nie zaliczają się do dolnych części konstrukcji wiaduktu drogowego i pozostają poza zasięgiem strefy wyznaczonej w przestrzeni nad skrajnią kolejową. Ze względu na konstrukcję przedmiotowego wiaduktu (trzyprzęsłowego) i przebieg linii kolejowej nr [...] na tym fragmencie tylko dolna część konstrukcji przęsła środkowego wiaduktu, pod którym usytuowane są dwie linie torów kolejowych, znajduje się w strefie skrajni kolejowej w sposób przewidziany w art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. Skoro z woli ustawodawcy wyłącznie dolne elementy konstrukcji wiaduktu drogowego położone bezpośrednio nad skrajnią kolejową pozostają w orbicie zainteresowania kolei ze względu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego i tylko za ich stan techniczny odpowiedzialność przechodzi na kolej, to za utrzymanie wszystkich innych elementów tego wiaduktu odpowiada zarządca drogi, w której ciągu ten obiekt mostowy się znajduje.
W niniejszej sprawie Sąd trafnie uznał, że skonkretyzowane w decyzji obowiązki naprawcze odnoszą się do elementów wiaduktu pozostających poza zasięgiem skrajni kolejowej i są niezbędne do przywrócenia jego odpowiedniego stanu technicznego. W tym zakresie zarzuty naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie zdołały podważyć ustaleń faktycznych istotnych z perspektywy zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego oraz ziszczenia się przesłanek z art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził usytuowanie poszczególnych, wymagających interwencji nadzorczej, elementów wiaduktu względem skrajni kolejowej a ich kwalifikacja w świetle art. 28 ust. 2 pkt 1 u.d.p. nie rodzi zastrzeżeń. Przy tym podkreślić należy całkowitą bezzasadność zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 pkt 2 u.d.p., który objęto podstawami kasacyjnymi. Przepis ten bowiem dotyczy wyłącznie budowy i utrzymania urządzeń odwadniających wiadukty kolejowe nad drogami, łącznie z urządzeniami odprowadzającymi wodę poza koronę drogi, podczas gdy przedmiotem interwencji nadzorczej w niniejszej sprawie nie był wiadukt kolejowy ale wiadukt drogowy pozostający poza zakresem regulacji wskazanego przepisu.
Podjęta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej próba podważenia odpowiedzialności Gminy za stwierdzone nieprawidłowości w oparciu o tezę, że wiadukt drogowy jest elementem infrastruktury kolejowej, nie mogła się powieść chociażby z tego względu, że kwestia charakteru wiaduktu drogowego jako elementu drogi wewnętrznej, w ciągu której jest on zlokalizowany i jednocześnie odpowiedzialności za jego utrzymanie zarządcy drogi, została wiążąco przesądzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OSK 780/21. Poza tym analiza przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1984), zwanej dalej u.t.k. wyraźnie wyklucza taką możliwość, jeśli weźmie się pod uwagę treść załącznika nr 1 do tej ustawy zatytułowanego "Wykaz elementów infrastruktury kolejowej", z którego wynika, że obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp tylko wówczas wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, jeśli tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Wiadukt drogowy usytuowany nad linia kolejową nie jest obiektem niezbędnym do realizacji zadań wynikających z u.t.k. Jest natomiast obiektem budowlanym umożliwiającym przeprowadzenie po nim drogi.
Z ujawnionych okoliczności faktycznych wynika w sposób niepodważony, że objęte obowiązkami naprawczymi elementy wiaduktu i jego otoczenia nie pełnią żadnej ze wskazanych funkcji, która kwalifikowałaby je jako infrastrukturę kolejową w wyżej wskazanym rozumieniu normatywnym.
Z kolei kwestionowany w ramach zarzutów procesowych podważających ustalenia faktyczne, które legły u jego podstaw, obowiązek zabezpieczenia hydrofobowego oczyszczonych powierzchni podpór, sklepień i ścian czołowych wiaduktu, z wyjątkiem tych elementów przęsła środkowego, jest odzwierciedleniem stanowiska wyrażonego w ekspertyzie technicznej stanu wiaduktu z lipca 2019 r. (s. 20), w której stwierdzono potrzebę "wykonania zabezpieczenia hydrofobowego oczyszczonych powierzchni". Organ uwzględnił na tej podstawie potrzebę właściwego zabezpieczenia elementów wiaduktu przed przyjmowaniem wody i związanymi z nią szkodami, a Gmina nie przedstawiła żadnych kontrdowodów na techniczną niecelowość czy nieprawidłowość takiego rozwiązania. Gołosłowne argumenty przytoczone w skardze kasacyjnej odwołujące się do nieprzydatności tego rodzaju zabezpieczeń dla prawidłowego utrzymania drogi czy też ich nieskuteczności ze względu na przyczynę zawilgocenia (z poziomu gruntu, z kamienia) nie mogły skutecznie zaprzeczyć stanowisku organu i Sądu a quo. W tym kontekście również przyszłe plany PKP odnośnie przebudowy wiaduktu, na które powoływała się Gmina, pozostają bez wpływu na aktualny zakres i adekwatność do ustalonych potrzeb, a tym samym zgodność z prawem, obowiązków skonkretyzowanych w zaskarżonej decyzji stosownie do ustaleń poczynionych na datę orzekania w zgodzie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.). Wskazać przy tym należy, że rozstrzygnięcia wydawane w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że wystąpienie okoliczności objętych hipotezami norm prawnych z niego wynikających nie tyle uprawnia organ do wydania decyzji, co zobowiązuje go do tego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie organ w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło