II OSK 1483/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-04-26

Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, sędzia NSA Tomasz Bąkowski, sędzia del. WSA Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), został złożony z zachowaniem terminu, jeśli skarżąca dowiedziała się o decyzji, a następnie złożyła wniosek w ciągu miesiąca?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania był nieuzasadniony. Sąd podkreślił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie siedem dni, jak sugerował skarżący kasacyjnie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody Mazowieckiego odmawiającej uchylenia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Skarżąca T. K. wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniach zakończonych pierwotnymi decyzjami, a inwestycja narusza jej prawa do nieruchomości sąsiedniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły należycie interesu prawnego skarżącej. Inwestor X sp. z o.o. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów o terminie do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną X sp. z o.o. Zasądzono od X sp. z o.o. na rzecz T. K. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2167/18 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 6 lipca 2018 r. nr 141/R/2018 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od X sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz T. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 r., VII SA/Wa 2167/18, w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej "Wojewoda") z dnia 6 lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji; w punkcie I, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; zaś w punkcie II, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Przedmiotem skargi T. K. do WSA w Warszawie jest decyzja Wojewody z 6 lipca 2018 r., wydana w trybie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego oraz instalacji gazowej i urządzeń budowlanych i rozbiórkę istniejącego budynku usługowego, na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...]. W skardze do Sądu na ww. decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Sąd podał, że postępowanie w tej sprawie wywołane zostało wnioskiem skarżącej, opartym na przesłance wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożonym (co pozostaje w sprawie bezsporne) z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Tym samym, po wznowieniu postępowania, organy obowiązane były ustalić czy wystąpiła ww. wada, co w okolicznościach niniejszej sprawy sprowadzało się do zbadania, czy skarżąca posiada interes prawny w sprawie zakończonej kwestionowaną przez nią decyzją Starosty z 1 października 2015 r. (o pozwoleniu na budowę budynku usługowego oraz instalacji gazowej i urządzeń budowlanych i rozbiórkę istniejącego budynku usługowego, na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...]) i zmieniającą ją decyzją tego organu z 18 października 2016 r. W postępowaniach zakończonych tymi decyzjami skarżąca nie brała udziału. Stwierdzenie więc, że skarżąca winna mieć status strony w sprawach zakończonych ww. decyzjami, oznaczałoby, że wystąpiła podniesiona przez nią przesłanka wznowienia (tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Sąd wskazał, że skarżąca wywodziła swój przymiot strony w sprawie z tytułu prawnego do nieruchomości gruntowej składającej się z działek nr [...] i [...]. Konsekwentnie podnosiła, że inwestycja objęta kwestionowanymi decyzjami przewiduje budowę budynku w ostrej granicy z działką nr [...], której jest współwłaścicielką, a także wyjście z tego obiektu wychodzące na tę nieruchomość. Powyższe nie zostało w sprawie należycie wyjaśnione. O ile nie budzi wątpliwości zakres inwestycji i jej usytuowanie, o tyle nie wyjaśniono czy skarżącej przysługuje tytuł prawny do działki nr [...]. Organ I instancji podał, że księga wieczysta nie wskazuje właściciela nieruchomości gruntowej nr [...], tym samym nie można przyjąć, aby przymiot strony skarżącej wynikał z tytułu prawnego do tej nieruchomości. Organ II instancji do tego aspektu sprawy się nie odniósł, ograniczając się do wskazania na księgi wieczyste nieruchomości lokalowych skarżącej i uznał na tej podstawie (bez nawiązania do księgi wieczystej nieruchomości gruntowej), że posiada ona tytuł prawny tylko do działki o nr [...], choć wprost z treści ksiąg wieczystych dotyczących lokali to nie wynika, a jedynie poprzez wskazanie wielkości związanego z wyodrębnionymi lokalami udziału i nr kw, z której lokale te wyodrębniono. Zatem, pełna analiza sprawy winna obejmować także księgę wieczystą nieruchomości gruntowej prowadzonej dla działki nr [...] i [...]. Nie budzi przy tym wątpliwości, że z ksiąg wieczystych wynika, że skarżąca jest właścicielką dwóch lokali mieszkalnych w budynku przy ul. W. w K. Jednocześnie z kw nr [...] (wadliwie odczytanej przez organ I instancji, a pominiętej przez Wojewodę) wynika, że objęta nią nieruchomość stanowi współwłasność właścicieli trzech wyodrębnionych lokali, we wskazanych w dziale II udziałach, z przywołaniem przy tym nr ksiąg wieczystych wyodrębnionych lokali. Te jednak nie odpowiadają numerom kw nieruchomości lokalowych skarżącej, ale wielkości wskazanych w tych księgach udziałów są ze sobą zgodne, co sugeruje zmianę jedynie w numeracji prowadzonych dla tych nieruchomości ksiąg wieczystych, a nie na to, że dotyczą one zupełnie innych nieruchomości (tj. nie są ze sobą związane). Wskazana rozbieżność powinna być wyjaśniona przez samą zainteresowaną, niemniej analiza i ustalenia organów w sprawie winny obejmować wszystkie okoliczności podnoszone w toku postępowania, w tym również tę wskazującą na tytuł prawny skarżącej do działki nr [...], w granicy z którą zaprojektowano objęty kwestionowanymi decyzjami budynek usługowy. Tym bardziej wówczas, gdy skarżąca na wykazanie powyższego przedstawiła nie tylko wypis z rejestru gruntów, ale podała nr kw, z której wynika jej prawo do tej nieruchomości. Z tych przyczyn Sąd uznał, że decyzje wydane w sprawie jako oparte na wadliwej, niepełnej ocenie nie mogą się ostać. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor G. Sp. z o.o. w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 145 w związku z art. 148 k.p.a. poprzez uznanie, iż strona zachowała termin do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej w I instancji T. K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz T. K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podnosząc zarzut naruszenia art. 145 w zw. z art. 148 k.p.a. skarżąca kasacyjnie Spółka podała, że naruszenie tych unormowań nastąpiło "poprzez uznanie, iż strona zachowała termin do wznowienia postępowania". W lakonicznym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że skarżąca w I instancji T. K. "miała wiedzę na temat inwestycji oraz nie zachowała 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania". Zdaniem WSA, w sprawie jest bezsporne, że T. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Abstrahując od faktu, że w podniesionym w skardze kasacyjnej zarzucie nie sprecyzowano, które konkretnie jednostki redakcyjne art. 145 i art. 148 kpa zostały naruszone (art. 145 składa się z trzech paragrafów, a jego § 1 ma osiem punktów, zaś art. 148 posiada dwa paragrafy), stwierdzić trzeba, że zarzut ten w istocie nie został umotywowany, przez co może być uznany za gołosłowny. Skarżąca kasacyjnie Spółka nie wykazała bowiem, by wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez skarżącą w I instancji z naruszeniem ustawowego terminu. Nie wskazała w szczególności dat, które miałyby uzasadniać zarzut niezachowania terminu i okoliczności potwierdzających takie stanowisko. Zauważyć przy tym trzeba, że stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl zaś § 2 tego artykułu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podanie o wznowienie postępowania winno być więc złożone w terminie miesięcznym, a nie siedmiodniowym. W tym stanie rzeczy uznać należy, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2021.2095 ze zm.) – wobec spełnienia warunków określonych w tym przepisie (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 19 stycznia 2023 r.) – orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło