II OSK 1488/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) sędzia NSA Małgorzata Stahl Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 156/05 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 156/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę R. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2004 r., znak: [...] w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżoną decyzją Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] września 2004 r. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z budynku nr [...] w B.. Organ pierwszej instancji ustalił, że R. W. opuścił lokal, w którym był zameldowany, nie przebywa w nim od dłuższego czasu i nie podjął żadnych prawnie skutecznych działań, by w budynku tym ponownie zamieszkać, natomiast zamieszkuje pod innym adresem. W złożonym odwołaniu od powyższej R. W. zarzucił. że nie opuścił dobrowolnie miejsca pobytu stałego, lecz został z niego wyrzucony przez siostrę J. W.. Wymiana zamków w drzwiach wejściowych uniemożliwiła natomiast powrót do przedmiotowego lokalu. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, R. W. złożył skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, iż obecnie faktycznie mieszka w "budzie budowlanej" posadowionej na jego działce, w której nie może się zameldować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za niezasadną, podnosząc, że art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) wskazuje fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego jako przesłankę do wymeldowania. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu powyższego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu. Taka sytuacja miała, w ocenie Sądu, miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z zebranego w sprawie materiału wynika, iż skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu i w nim nie mieszka. Okoliczność dobrowolnego wyprowadzenia się skarżącego z miejsca pobytu stałego potwierdzają też ustalenia dokonane w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Rejonowego dla K.-K. w sprawie o sygn. akt [...]. Od powyższego wyroku R. W. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy przez orzeczenie o odmowie wymeldowania skarżącego z budynku nr [...] w B.. Skarżący wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, które nie zostały uiszczone. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący swoim postępowaniem wypełnił przesłanki warunkujące jego wymeldowanie, w sytuacji gdy: skarżący od początku postępowania stanowczo twierdził, iż nie wyprowadził się z lokalu dobrowolnie, lecz został z niego wyrzucony przez swoją siostrę, skarżący pozostaje od tamtego zdarzenia praktycznie bezdomny, nie posiadał i nadal nie posiada żadnych możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych, z powództwa skarżącego toczyła się sprawa o ochronę własności przed Sądem Rejonowym dla K.-K., w której skarżący dochodził swoich praw do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, we wzmiankowanym lokalu nadal znajdują się rzeczy należące do skarżącego. W skardze kasacyjnej jako podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy wskazano przepisy: art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że postępowanie organów administracji było prowadzone z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, w sytuacji gdy w ustaleniu stanu faktycznego oparto się wyłącznie na twierdzeniach siostry skarżącego, art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu w postępowaniu sądowym wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów (wyznaczenie tylko jednej rozprawy, bez obecności skarżącego nie mogącego przybyć ze względu na brak środków finansowych na podróż, art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak zawieszenia niniejszego postępowania w sytuacji, gdy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w przedmiocie zaskarżenia postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego zameldowania, od którego zależy rozstrzygnięcie w sprawie (sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 1098/06). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wobec czego, rozpoznając sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. W związku z zredagowaniem skargi kasacyjnej należy zauważyć, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwojaki sposób: przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Pierwszy sposób naruszenia prawa materialnego polega na mylnym zrozumieniu treści zastosowanego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie (lub niezastosowanie) to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż autorowi skargi kasacyjnej nie tyle chodziło o błędną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ile o niewłaściwe zastosowanie wymienionego wyżej przepisu z uwagi na zaaprobowanie przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji. Podważając w skardze kasacyjnej trafność tych ustaleń autor skargi kasacyjnej uczynił to w sposób procesowo niewłaściwy, bez wskazania konkretnych przepisów postępowania, które miałyby zostać naruszone przez Sąd I instancji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa - procesowego i materialnego - przez Sąd I instancji a nie orzekające uprzednio organy administracji. Wynika to z istoty skargi kasacyjnej, będącej środkiem odwoławczym od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. Badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stosowania prawa przez organy administracji może mieć jedynie charakter pośredni, w sytuacji gdy skarżący zarzuci wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie przepisów postępowania, np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ lub c/ przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Takiego zarzutu skarga kasacyjna jednakże nie zawiera, ograniczając się wyłącznie do wskazania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 10 i 97 § 1 pkt 4. W tej sytuacji dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez niewłaściwe jego zastosowanie, miarodajny jest stan faktyczny sprawy, będący podstawą wydania zaskarżonego wyroku. Już tylko ubocznie - niezależnie od powyższego wywodu - zauważyć należy, że rozstrzygający dla niniejszej sprawy fakt dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu przyznany został przez skarżącego w sprawie o eksmisję, gdzie oświadczył, że w spornym lokalu już nie przebywa gdyż zamieszkał u swojej żony. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.