II OSK 1501/20

Dnia 28 sierpnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 55/20 oddalającego sprzeciw M. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenie decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 18 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 55/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gorzowie Wlkp. oddalił sprzeciw M. R. od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w postępowaniu wznowieniowym. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Starosta [...] decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...], powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.), odmówił uchylenia decyzji tegoż organu z [...] grudnia 2013 r., nr [...], którą Starosta [...] udzielił M. R., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], pozwolenia na przebudowę i rozbudowę zakładu o część przetwórstwa drobiu w [...] przy ul. [...] nr [...] na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...]. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że po rozpoznaniu odwołania R. D. od powyższej decyzji organu powiatowego, Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. powołaną na wstępie decyzją uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...] września 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyroku II SA/Go 55/20 przywołano dalej, że M. R. złożył do WSA w Gorzowie Wlkp. sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody [...], w którym zarzucił naruszenie prawa, tj. art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 12 i art. 77 K.p.a., polegające na uchyleniu decyzji będącej przedmiotem odwołania i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji braku przesłanek wynikających z tego przepisu, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz szybkości postępowania, a w konsekwencji do nieuzasadnionego uchylenia się przez organ odwoławczy od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów wnoszący sprzeciw zażądał uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. oraz zasądzenia od organu administracji publicznej na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w swej decyzji. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił sprzeciw. Zdaniem tegoż sądu zasadnie organ odwoławczy wydał decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; Ppsa – w skardze kasacyjnej powołano nieaktualny publikator ustawy) naruszenie prawa procesowego polegające na naruszeniu: a) art. 16 § 1 Ppsa poprzez rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym, podczas gdy sprawy na rozprawie są rozpoznawane w składzie 3 sędziów, b) art. 64d § 2 Ppsa polegające na rozpoznaniu sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym, mimo skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawę. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wlkp., 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono okoliczność, że zawiadomieniem z 17 lutego 2020 r., II SA/Go 55/20, sąd wojewódzki zawiadomił skarżącego kasacyjnie o terminie rozpatrzenia jego sprzeciwu na rozprawie, natomiast sąd rozpatrzył przedmiotową sprawę w dniu 18 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednoosobowym, co spowodowało, że niniejszy wyrok zapadł z naruszeniem przepisów o składzie sądu, a tym samym zachodzi podstawa nieważności postępowania wskazana w art. 183 § 2 pkt 4 Ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 182 § 2a i § 3 Ppsa skarga kasacyjna od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji rozpoznawana jest na posiedzeniu niejawnym, na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. NSA zgodnie z powyższą regulacją wydał wyrok w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej kasacji, koniecznym jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować. Trzeba, zatem w skardze kasacyjnej wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego kasację został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Autor wniesionej skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez ten sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy czy to prawa materialnego, czy też procesowego. W odniesieniu przy tym do prawa materialnego winien był wykazać, na czym polegała ich błędna wykładnia, bądź niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu. Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji, przedstawić, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sposób sformułowania zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Zarzuty te sprowadzają się do naruszenia przepisów o składzie sądu i nieuzasadnionego – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie – rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, mimo skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 16 § 1 i 2 Ppsa o ile ustawa nie stanowi inaczej, sąd administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów, a na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Odnotować w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 64d § 1 Ppsa sprzeciw od decyzji podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, przy czym przepis ten nie wskazuje, że rozpoznanie tego środka na posiedzeniu niejawnym może odbyć się w składzie innym niż jednoosobowy (por. wyrok NSA z 25 września 2018 r., II OSK 2595/18, LEX nr 2552540). Przy czym, sąd rozpoznając sprzeciw do decyzji, może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie (art. 64d § 2 Ppsa). Rozpoznanie zatem sprzeciwu na rozprawie, nie zaś na posiedzeniu niejawnym, jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, nie jest zaś obligatoryjną formą rozpoznawania takiego środka zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprzeciw w składzie jednoosobowym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 w zw. z art. 16 § 2 Ppsa, mimo że pierwotnie pismem z 17 lutego 2020 r. zawiadomił wnoszącego sprzeciw o terminie jego rozpatrzenia na rozprawie. Rzecz jednak w tym, że o zmianie formy rozpoznawania sprzeciwu i skierowaniu go z rozprawy na posiedzenie niejawne strona wnosząca sprzeciw została uprzednio skutecznie powiadomiona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie sądu pierwszej instancji było prawidłowe. Sąd wojewódzki miał bowiem w tej sytuacji na uwadze zarządzenie nr 9/2020 Prezesa WSA w Gorzowie Wlkp. z 12 marca 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w WSA w Gorzowie Wlkp. w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, w którym m. in. w § 1 pkt 1) wskazano, że: "W okresie od 16 marca 2020 do 31 marca 2020 r. w WSA w Gorzowie WIkp. odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych" oraz pismo Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2020 r. W związku z faktem wystąpienia na terytorium Polski pandemii i powyższymi działaniami organów sądów administracyjnych, najpierw zarządzeniem z 13 marca 2020 r. Przewodniczącego Wydziału WSA w Gorzowie Wlkp. zniesiono termin rozprawy wyznaczonej na 18 marca 2020 r., o czym zawiadomiono strony i ich pełnomocników, a następnie zarządzeniem tego sądu z 17 marca 2020 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne zgodnie z art. 64d § 1 Ppsa do rozpoznania w składzie jednoosobowym – stosownie do art. 16 § 2 Ppsa. Skoro ustawodawca przewiduje rozpoznawanie takiej, jak przedmiotowa sprawa w składzie jednoosobowym, zarzuty skarżącego kasacyjnie, że wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. zapadł z naruszeniem przepisów o składzie sądu, są nietrafne. Nie zachodziła przeto – wbrew wywodowi zawartemu w skardze kasacyjnej – przesłanka nieważności postępowania ujęta w art. 183 § 2 pkt 4 Ppsa, nie doszło do naruszenia art. 64d § 2 Ppsa, a tym samym chybiony jest zarzut naruszenia art. 16 § 1 Ppsa. Sąd nie doszukał się także innych wad nieważności, które należało wziąć pod rozwagę z urzędu. Z powyższych przyczyn i działając na podstawie art. 184 Ppsa orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.