II OSK 1507/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-09

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Andrzej Wawrzyniak, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wyższego stopnia właściwie wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, jeśli organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, już nie istnieje, a jego kompetencje przeszły na inny organ w wyniku reformy administracyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie doszło do naruszenia art. 150 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organem właściwym do wznowienia postępowania był starosta, a nie organ, który pierwotnie wydał decyzję (Kierownik Urzędu Rejonowego), ponieważ kompetencje tego ostatniego przeszły na starostę w wyniku reformy administracyjnej. Starosta nie był tym samym organem, który wydał pierwotną decyzję, co wykluczało zastosowanie art. 150 § 2 k.p.a. w kontekście "sędziego we własnej sprawie".
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1997 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego na czas określony 5 lat. Starosta wznowił postępowanie i odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, co utrzymał w mocy Wojewoda Mazowiecki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując m.in. na upływ terminu do uchylenia decyzji (art. 146 § 1 k.p.a.) oraz brak podstaw do wznowienia z uwagi na niewłaściwy organ. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości organu w postępowaniu wznowieniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 514/15 w sprawie ze skargi L.J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 514/15, oddalił skargę L.J. (dalej Skarżąca) na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Wyrok WSA w Warszawie zapadł w następujących okolicznościach. Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Starosty Przasnyskiego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] odmawiającą uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Przasnyszu z [...] lipca 1997 r. znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej L.J. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (aktualny numer ewidencyjny działki [...]) położonej w P. przy ul. P. w pasie drogowym drogi krajowej Biskupiec-Pułtusk. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Kierownik Urzędu Rejonowego w Przasnyszu decyzją z [...] lipca 1997 r. znak [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (aktualny numer ewidencyjny działki [...]) położonej w P. przy ul. P. w pasie drogowym drogi krajowej Biskupiec-Pułtusk. W decyzji tej w pkt 1e organ udzielający pozwolenia określił: "budowa czasowa na okres 5 lat". W piśmie z 20 marca 2013 r. L.J. wniosła do Starosty Przasnyskiego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Przasnyszu z dnia [...] lipca 1997 r. Jako podstawę prawną wniosku wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i nową okoliczność w sprawie w postaci jednoznacznego uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1751/11, zawierającego ocenę prawną prowadzonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Przasnyszu postępowania administracyjnego. Starosta Przasnyski postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Przasnyszu z [...] lipca 1997 r., a następnie decyzją znak: [...] z 12 listopada 2014 r. odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 1997 r. znak [...]. Po przeanalizowaniu argumentacji odwołania Wojewoda Mazowiecki podzielił argumentację organu I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] stycznia 2015 r. nr [...] złożyła Skarżąca wnosząc o jej uchylenie, o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgromadzone w rozpatrywanej sprawie dokumenty zgodnie stanowią, że Skarżąca otrzymała zgodę i pozwolenie na wykonanie inwestycji na okres 5 lat. Żaden z wymienionych dokumentów (umów i decyzji) nie zawiera warunków umożliwiających zmianę zawartego w nich czasu, na który zawarto umowę, udzielono zgody czy w końcu zezwolenia. Wszystkie te dokumenty, w opinii WSA w Warszawie, w szczególności kontrolowana decyzja, stanowiły o obligatoryjnym elemencie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego: ustaleniu terminu. Dalej, WSA w Warszawie wskazał w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie pojawiły się nowe, istotne okoliczności istniejące w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że stosownie do art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Kontrolowana decyzja nie może zatem zostać uchylona również z uwagi na upływ czasu. Odnosząc się do argumentacji skargi zarzucającej, że w sprawie decyzję w postępowaniu wznowieniowym w I instancji wydał niewłaściwy organ, WSA w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Na podstawie § 2 tego przepisu - jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2. Przez działalność organu o której mowa w art. 150 § 2 k.p.a. należy rozumieć takie właściwości i zachowanie organu w toku prowadzonego postępowania w danej sprawie, które mogły godzić w zasadę obiektywizmu i być wyrazem stronniczego stanowiska tego organu przy wydawaniu decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie nie zachodzi taka sytuacja, zatem prawidłowo postanowienie o wznowieniu postępowania wydał Starosta Przasnyski, który jest właściwy w sprawie i wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła Skarżąca zaskarżając powyższy wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 150 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 150 § 1 k.p.a.) polegające na wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego i zaniechaniu stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. z naruszeniem art. 150 § 2 k.p.a. Na podstawie art. 176 i 188 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozważania skargi kasacyjnej prowadzą w zasadzie do wniosku, że Skarżąca dokonuje błędnej wykładni art. 150 § 2 k.p.a., przyjmując, iż ma on zastosowanie do organu, który przejął zadania i kompetencje nieistniejącego organu. Należy mieć na względzie, że celem art. 150 § 2 k.p.a. nie jest to, aby kompetencja do orzekania w sprawie dopuszczalności wznowienia przeszła na organ wyższego stopnia, lecz to, aby ten sam organ pierwszej instancji, którego działanie jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji nie wznawiał i nie prowadził postępowania w sprawie, a więc aby nie był "sędzią" we własnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1400/10). W niniejszej sprawie, zgodnie z art. 94 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.) do właściwości starosty przeszły, jako zadania z zakresu administracji rządowej, określone w przepisach zadania urzędów rejonowych rządowej administracji ogólnej oraz zadania i kompetencje kierowników tych urzędów. Wobec tego należy stwierdzić, że w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Przasnyszu z dnia [...] lipca 1997 r. orzekał inny organ niż w postępowaniu wznowieniowym, w którym w pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2014 r. orzekał Starosta Przasnyski. Przejście zadań i kompetencji Kierownika Urzędu Rejonowego w Przasnyszu do właściwości Starosty Przasnyskiego w konsekwencji reformy administracji publicznej, skutkuje tym, że w rozpoznawanej sprawie w postępowaniu wznowieniowym orzekał inny organ niż wydający decyzję z dnia [...] lipca 1997 r. Należy bowiem mieć na względzie, że współcześni starostowie nie mają statusu organów, które wydawały decyzje przed reformą administracji publicznej, przeprowadzoną ustawami z 1998 r. W konsekwencji nie doszło do naruszenia art. 150 § 2 k.p.a., co czyni zarzut skargi kasacyjnej bezzasadnym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło